درسهای هشت سال جنگ تحمیلی-18
همانطور که در تعاریف مسئله 6 ملاحظه شد، کتاب آموزشی دافوس از تعدادی جدول نامبرده و در مورد چگونگی تنظیم هرکدام نیز مطالبی را ارائه داده است. اصلیترین جدولی که ارائهشده و در شرایط جنگ تحمیلی نیز به اجرا درمیآمد، جدول خلاصه وضعیت پرسنلی روزانه بود. بقیه جداول که از 1 تا 9 شمارهگذاری شده، در مجموعه ستادی نیروهای مسلح ما در جنگ معمول نبود و اکنون نیز معمول نمیباشد.

درصورتی‌که اگر چنین روشی برای تهیه این جدول به شکل علمی و قابل قبولی در نیروهای مسلح ما معمول بود، طراحان و فرماندهان جنگ را به تصمیم‌گیری‌های دقیق‌تر و نزدیک‌تر به موفقیت هدایت می‌کرد. البته توجه داشته باشید که در ارکان یکم یگان‌ها، از رده گردان تا نیروها و بالاخره تا رده ارتش، جداول آماری دیگری معمول و مورد استفاده است که هرکدام در جای خود کاربرد خاصی دارند و در محاسبات و طراحی و تصمیم‌گیری‌های فعالیت‌های نیروی انسانی، مورد بهره‌برداری واقع می‌شوند.

نظیر: آمار خدمتی روزانه، آمار سازمانی و موجودی، آمار سازمانی و موجودی رسته‌های افسران، آمار سازمانی و موجودی رسته‌ای درجه‌داران، آمار و اسامی مهارت‌های نیروی وظیفه، آمار و اسامی ورزشکاران، آمار و اسامی نیروهای پایور در دوره‌های آموزشی طولی و دوره‌های آموزشی عرضی و غیره. حتی ممکن است افسر رکن1 یگانی، خارج از جداول معمول، برای استفاده خدمتی و ستادی مربوطه، جداول و آمارهای ابتکاری، و خاصی را علاوه بر جداول معمول طراحی و مورد استفاده قرار دهد.

اما سؤال بزرگ از نیروهای مسلح ما آن است که چرا جداول محاسباتی 1 تا 9 که در شرح تعاریف مسئله 6 نام‌برده شده و حتی جداولی کامل‌تر و فراتر از آنها در 8 سال جنگ و مجموعه نیروهای مسلح سامان‌دهی نشده است؟ چرا این نوع جداول فقط در کتاب آموزشی ارائه شده و در یگان‌ها معمول نمی‌باشد؟ این جداول کتابی، کاری بوده که بیگانگان به نام مستشار به ما یاد دادند. اما امروز که ادعای استقلال و ادعای نه شرقی، نه غربی داریم، چطور این نوع جداول را بومی‌سازی نکردیم و حتی جداولی که نیازهای آماری کنونی نیروهای مسلح و رده‌های مختلف آن را در زمان جنگ و صلح تأمین کند و بومی‌باشد، طراحی نکرده و در امور خدمتی معمول ننموده‌ایم؟ اگر ادعا داریم که به مستشار نظامی نیاز نداریم، پس چرا از اندیشه‌های نظامی خود در این مورد تاکنون تولیدی نداشته‌ایم؟ چه دستگاهی از مجموعه نیروهای مسلح در رده ستاد کل، ارتش، سپاه، مسئول اندیشیدن، تهیه نمودن، ارائه کردن فرم‌ها، نمونه‌ها و جداول موردنیاز مدیریت نیروی انسانی است؟ چه قسمتی مسئول اصلاحات و بهینه‌سازی روش‌ها است؟ چرا در مورد این تعداد عظیم شهید، جانباز، رزمنده که در 8 سال جنگ تحمیلی آمار داریم، کار تفکیک سازی بر حسب زمان، مکان، عملیات، یگان، رسته، نوع حادثه، علت حادثه، و سایر عوامل که اثرگذار بودند و شناخت درصد هر کدام که می‌تواند راهنمای کنونی ما باشد، نکرده‌ایم؟ مثلاً ما چند درصد شهدا و جانبازان خود را در حوادث رانندگی از دست دادیم؟ در حوادث مین؟ در حوادث شیمیایی؟ و ده‌ها سؤال دیگر. ما چرا در زمان جنگ، جداول و نمونه‌های تعریف شده نداشتیم که یگان‌ها ملزم به تکمیل دقیق آن باشند؟ در آن صورت، ما با استفاده از اطلاعات آن جداول و نمونه‌های مصوبه و جمع‌بندی و تحلیل آن‌ها، در همان زمان و در ادامه تا حال و آینده برای طراحی و تصمیم‌گیری‌های نظامی، رزمی بهره‌برداری می‌کردیم و استفاده علمی می‌توانستیم انجام دهیم.

 

راه‌حل‌ها و پیشنهادهای مسئله 6

راه حل این مسئله، از نوع موضوعاتی است که از سوی بالادست باید اقدام شود. نیاز است در رده ارتش و نیروهای تابعه، سپاه و نیروهای تابعه، ستاد کل، وزارت دفاع و مجموعه‌های تابعه، اندیشمندان و کارشناسان سازمانی؛ نواقص، آسیب‌ها، قوت‌ها، ضعف‌های جداول آماری موجود و غیرموجود، اما موردنیاز در زمان جنگ و نیز در زمان صلح را شناسائی و نمونه‌سازی مناسب و قابل قبول همگان را تهیه و ارائه دهند و بالاخره در مسیر عادت وظایف سازمانی قرار گیرند. جداول و نمونه‌های بومی که مزایای نمونه‌های بیگانگان را داشته باشد و اضافه بر آن، جوابگوی نیازهای نیروهای مسلح ایران و سازگاری با فرهنگ ملی ما باشد.

در روزگار کنونی، تهیه این نوع جداول و آمار و نمونه‌های مربوطه، بسیار آسان‌تر از گذشته است. زیرا رایانه‌ها و قدرت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری و متخصصان برجسته این پدیده، از عهده این کارها، خیلی آسان برمی‌آیند. فقط کافی است اراده‌ای جدی و پیگیر از بالادست‌ها، برای چنین خواسته‌هایی وجود داشته باشد تا به سرانجام برسد.

این نوع نرم‌افزارها، هر کدام با تعریفی که می‌شوند، بخشی از اطلاعات موردنیاز را باید ارائه دهند تا با استفاده از آن‌ها به جواب‌های لازم در میدان عمل رسیده و در طراحی‌ها و تصمیم‌ها بهره برده شوند.

مثلاً یک روش در یگان‌های نزاجا و بلکه سایر نیروها نیز معمول بود که نفرات غائب را پس از چند روز که تبدیل به فرار از خدمت می‌شد، از آمار موجودی یگان کسر می‌کردند. این فراری‌ها معلوم نمی‌شد که مثلاً در یک سال گذشته چند نفر بودند و بعد مقایسه با یگان‌های مشابه و بالاخره نتیجه‌گیری‌های لازم و کافی. اگر نرم‌افزارهای مناسب طراحی شوند، مسلماً به تمام این نیازها پاسخ خواهند داد و می‌توان اندازه‌گیری‌های دقیق‌تری از یگان‌ها، فرماندهان، اثرات زمان، مکان و سایر عوامل مختلف و تأثیرگذار را ارائه داد.

ما اگر از 8 سال جنگ، اعداد متنوع و دقیق داشتیم، در هزاران کتاب که تاکنون درباره دفاع مقدس منتشر شده، از این اعداد با نگاه‌های متفاوت و تخصصی بهره‌برداری شده بود و تحلیل‌ها و نتیجه‌گیری‌های علمی و دقیقی در آن‌ها درج گردیده بود که برای حال و آینده می‌توانست بسیار مفید واقع شود. اما متأسفانه جای این اعداد دقیق و معتبر که به آنها در بحث‌های تخصصی و علمی، بسیار نیاز داریم، در این هزاران کتاب منتشر شده خالی است. در نتیجه، کتاب‌ها هر کدام با نگاهی خاص به 8 سال جنگ و یا مقاطعی از آن به شکل توصیفی پرداخته‌اند و چون جنس حرف‌ها توصیفی است، مسلماً هر کدام در یک موضوع خاص، شرح متفاوت ارائه داده‌اند و بدین ترتیب از اعتبار و دقت لازم که بتوان به هر کدام از آنها استناد علمی و دقیق نمود برخوردار نیستند. این وضع آثار زیان‌بار خود را هم باقی گذارده و نتیجه آن شده که نتوانیم اندازه‌گیری دقیق و حتی تقریب از هر موضوع 8 سال جنگ داشته باشیم.

 

منبع: درس‌های هشت سال جنگ تحمیلی ؛ صادقی‌گویا، نجاتعلی،1399 ، انتشارات سبز ایران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده