هلی­برن راوی: سرهنگ جانباز خلبان عباس شریفی بعد از عملیات والفجر مقدماتی و والفجرهای1 و 2 و 3 ، در سوم اسفندماه 1362 عملیاتی در جنوب کشور انجام شد که یکی از بهترین عملیات­ها در طول ایام ۸ سال دفاع مقدس بود. این عملیات که با نام خیبر و با رمز یا رسول اله­(ص) نامگذاری شده بود، در هورالهویزه و جزایر مجنون در خاک عراق انجام گرفت.

عملیات خیبر از این نظر در ردیف بهترین عملیات قرارگرفته است که تاکتیک به‌کاررفته در آن، تا آن زمان در هیچ حمله و شبیخونی صورت نپذیرفته بود. یکی از اصول ۹گانه­ی جنگ‌های کلاسیک، رعایت اصل غافلگیری در جنگ است. این اصل تأكيد دارد، در نبرد با دشمن غافلگیر کردن خصم تحت هر شرایطی باید رعایت و پیاده شود. این اصل دارای ابعاد بی‌شمار و گسترده­ای است که می‌تواند زمان در آن نقش داشته باشد، در رابطه با مکان باشد، تعداد نفرات دشمن و تجهیزات و تدارکات را در برگیرد، در بعد تبلیغات و معطوف کردن افکار دشمن و گمراه کردن با اخبار جعلی و حتی نفوذ و تخریب فکری نیز صورت گیرد. اما در میان تمام فاکتورهایی که این اصل را تشکیل می­دهند، کتمان زمان و مکان و نحوه عملیات مهم‌ترین می‌باشند که این موارد و بقیه در عملیات خیبر به‌خوبی اجرا و پیاده شدند. .  به‌جرئت می‌توان اذعان کرد که در رابطه با عملیات خیبر، هیچ‌یک از نیروهای مسلح و مردمی و غیرنظامی، اطلاعات چندانی درباره‌ی چگونگی عملیات خیبر تا یک ساعت قبل از اجرای آن نداشتند. بعضی از نیروهایی که تجربه­ی حضور در عملیات گوناگون تا آن تاریخ را داشتند، با دیدن تعداد زیادی بالگرد و تعداد بسیار نیروهای مختلف از ارتش و سپاه و بسیج که در منطقه­ی جفیر گردآمده بودند، حدس و گمان‌ها و تصوراتی به مخیله­شان راه می‌یافت که عملیاتی در پیش است؛ اما آنها هم از کم و کیف زمان و مکان و چگونگی آن اطلاع چندانی نداشتند. صحت‌وسقم چگونگی انجام عملیات را فقط تعداد انگشت‌شماری از مسئولین مملکت و فرماندهان رده­ی بالای نیروهای مسلح می‌دانستند. نمونه­ی روشن و بارز آن، نمایش فیلمی از جزیره و نیزارهای آن و توجیه مختصری برای خلبانان بالگرد هوانیروز در هتل استوریا اهواز، چند روز قبل از حمله بود که فرمانده­ی هوانیروز هم قبل از نمایش آن فیلم، تأکید می‌کند: «من هیچ‌گونه اطلاعی در رابطه با حمله و زمان و مکان آن ندارم».

اشاره:

خلبان عباس شریفی که از خلبانان جنگنده‌ی هوانیروز بود و در عملیات خیبر حضوری مستمر داشت، در خاطرات خود آورده که با اطلاعات اضافه‌شده،

نتایج زیر حاصل می‌شود.

بدون اغراق باید گفت که بیشترین نقش و فعالیت در عملیات خیبر را نیروها و بالگردهای هوانیروز ایفا کردند و به عهده داشتند. از این نظر بیشترین نقش را داشتند که با تعداد بیشتری از بالگرد و نیروهای خلبان و متخصص نسبت به چند عملیات قبل، از اولین ثانیه‌ی آغاز تا لحظه‌ی پایان عملیات حضور داشتند و از این نظر بالاترین فعالیت را داشتند که جابه‌جایی ده‌ها تن مهمات و تسلیحات جنگی همراه با شاید بیش از یک لشکر نیرو به‌صورت "جابه‌جایی" به داخل هورالهویزه و جزایر مجنون، را در شرایط حاد انجام دادند.

پرواز در تاریکی مطلق شب، وجود هواپیماها و بالگردهای جنگنده و پدافند دشمن در جزیره، همراه با نیروهای دشمن که در هورالهویزه مستقر بودند، پیاده کردن نیرو و مهمات با در نظر گرفتن غافلگیری دشمن، حالات روحی- روانی جسمی کادر پرواز در حین پرواز و نگرانی برخورد بالگردها با یکدیگر در تاریکی شب، تخلیه مجروحین و شهدا از منطقه­ی نبرد با همان شرایط به پشت جبهه و خیلی موارد دیگر، از همان شرایط حاد بودند که توسط بالگردها و نیروهای هوانیروز در هورالهویزه انجام گرفت. مسئولین و فرماندهان تمام مشکلات و موانع عملیات قبل را با بررسی‌های موشکافانه به تحلیل و تشریح گرفته بودند که در عملیات خیبر، با آنها مواجه نشوند. همین بررسی همه‌جانبه بود که سران و فرماندهان دشمن را غافل کرده بود و هیچ‌گاه تصور نمی‌کردند که نیروهای ایرانی پس از یک سال رکود در جبهه‌ها، دست به عملیاتی بزرگ آن‌هم در مکان و منطقه‌ای بزنند که خود آنها نیز در تدارک مهمات و نیرو و آذوقه برای نفراتشان در آن مکان، با مشکل و موانع بسیاری مواجه بودند. خلبانان و متخصصان بالگردهای هوانیروز حدود دو ماه قبل از عملیات خیبر، در چندین نقطه­ی ایران که تشابهاتی با هورالهویزه داشتند، پروازهای شبانه و تعمیر و نگهداری با عناوین تمرین و آمادگی و مانور انجام می‌دادند؛ درحالی‌که خود خلبانان نیز تا زمان حمله آگاه نبودند که آن پروازهای شبانه، پیش‌زمینه و برای عملیات خیبر هستند.

سرهنگ شریفی در قسمتی دیگر از خاطراتش آورده است:

عملیات خیبر به‌طورکلی می‌بایست در تاریکی مطلق شب، بدون کوچک‌ترین آگاهی دشمن انجام می‌گرفت. هوانیروز با عمده استعداد بالگردها و

 نیروهای زبده‌اش، آماده برای انجام این عملیات شده بود. عملیات در داخل خاک عراق و روی آب باید در منطقه­ی باتلاقی هورالهویزه اجرا می‌شد.

باتلاق‌های هورالهویزه از مناطق آبی کشور ما و کشور عراق تشکیل‌شده‌اند که آب‌های چند رودخانه، ازجمله کرخه و دویرج به آن می‌ریزند و در بستر خود، به خلیج‌فارس منتهی می­شوند. عمق آب در نقاط مختلف باتلاق‌های هورالهویزه متفاوت؛ اما در یک فاکتور مشترک هستند که برای عبور نیروهای پیاده و تانک و خودرو غیرقابل تردد می‌باشند. بر همان مبنا، برای تصرف جزایر مجنون در هورالهویزه، از بالگرد استفاده گردید. یک عملیات بسیار بزرگ و وسیع آبی- خاکی و بدون سروصدا که در سکوت مطلق اجرا شد و با بیشترین بهره و ابعاد تبلیغاتی به وقوع پیوست و به آخر رسید. برای تصرف جزایر مجنون، از تعدادی محدودی از بالگردهای نیروی دریایی و هوایی ارتش هم به‌عنوان احتیاط استفاده‌شده بود. نیروهای ارتش و سپاه همانند عملیات محرم و رمضان، در عملیات خیبر هم تلفیق شدند. همین تلفيق و در یک قالب شدن، باعث هماهنگی و یکنواختی در نیروی مسلح سپاه و ارتش شد که فاکتور مهمی برای عاقبت‌به‌خیر شدن عملیات خیبر گردید.

محل استقرار بالگردها در منطقه عمومی جفیر، نزدیک پاسگاه برزگر منطقه‌ای بین هویزه وطلایه بود. در شب عملیات، قرار شد یک فروند بالگرد برای مشخص کردن وضعیت منطقه و نقطه موردنظر که هدف باشد به جزیره پرواز کند و پس از فرود، اعلام وضعیت شود تا بالگردهای بعدی بتوانند مأموریت جابه‌جایی نیرو و مهمات را بهتر انجام دهند. پرواز اولین بالگرد و رفتن به جزیره‌ای که داخل خاک دشمن است، بدون داشتن هرگونه اطلاعات بخصوص پرواز در تاریکی شب و ارتفاع پایین اقدامی غیرممکن اما جسورانه بود که باور آن برای هیچ‌کس قابل‌قبول نیست. حتی دشمن هم‌چنین خیالی نمی‌کرد که نیروهای ایران دست به چنین اقدامی آن‌هم با بالگرد که سر زیادی دارد، بزنند. مهم‌تر این بود که چه خلبان و خلبانانی در داخل اولین با خواهند بود که باعث روحیه دادن به بقیه نیروهای پروازی شود. فرمانده­ی وقت هوانیروز (سرهنگ جلالی) این پرواز و مأموریت خطیر را به سرگرد محمد غفار واگذار کرد. سرگرد غفار و سرهنگ جلالی در داخل بالگرد نشستند و خلبان غفار در رابطه با آن پرواز چنین می‌گوید:

ادامه در خاطره بعدی.

 

منبع: هوانیروز و حماسه بزرگ خیبر؛ سلطانی، مرتضی،1398 ، سوره سبز، تهران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده