توپخانه دوربرد-21
فصل سوم – عملیات خیبر وضعیت کلی منطقه عملیاتی خیبر منطقه عمومی عملیات، غرب و شمالغرب سوسنگرد تا بستان شامل تپههای اللهاکبر در شمال رودخانه کرخه و منطقه اشغالی دشمن بین سوسنگرد تا شهر بستان در جنوب رودخانه کرخه تعیین و قرارگاه کنترل کننده عملیات قرارگاه مقدم نیروی زمینی در جنوب بود.

یگان‌های عمده شرکت کننده در عملیات

نیروهای خودی

لشکر16 زرهی منهای تیپ2 و 3 زرهی، تیپ55 هوابرد زیر امر لشکر16 زرهی، لشکر92 زرهی منهای تیپ1 زرهی، سپاه پاسداران منطقه اهواز و سوسنگرد زیر امر لشکرهای 16 و 92 زرهی، گروه نامنظم شهید دکتر چمران زیر امر لشکرهای 16 و92 زرهی و گروه هوانیروز مأمور به جبهه اهواز.

نیروهای دشمن

یگان‌های عمده متجاوز در منطقه عملیات سوسنگرد و بستان که از کرخه‌کور در جنوب تا تپه‌های رملی الله‌اکبر در شمال رودخانه وسعت داشتند، عناصری از لشکر9 زرهی شامل تیپ‌های 14مکانیزه، 35 و 43 زرهی بودند که سازمان و گسترش آنان به شرح زیر بود:

تیپ35 زرهی شامل:

 قرارگاه تیپ در بستان. گردان13 مکانیزه در ارتفاعات الله‌اکبر. گردان تانک الکندی در ارتفاعات الله‌اکبر. یک گروهان کماندو در ارتفاعات الله‌اکبر. تعدادی یگان حدود گروهان در منطقه بین ارتفاعات الله‌اکبر تا بستان.

تیپ14 مکانیزه شامل:

 قرارگاه تیپ در هویزه، گردان1 مکانیزه در جنوب پل سابله. گردان2 مکانیزه در غرب هویزه، گردان3 مکانیزه در شرق هویزه و تعدادی یگان تانک و کماندو به استعداد حدود گروهان در منطقه بین سوسنگرد تا پل سابله در عمق آرایش داشتند.

تیپ43 زرهی شامل:

قرارگاه تیپ در جنوب کرخه‌کور مقابل منطقه طراح، گردان10 مکانیزه در سعدون‌حمودی شمال کرخه‌کور. گردان تانک عکه در سعدون‌حمودی شمال کرخه‌کور، گردان تانک علی در جنوب کرخه‌کور.

توپخانه لشکر9 زرهی دشمن:

یک گردان توپخانه در منطقه بستان، یک گردان توپخانه در هویزه، دو گردان توپخانه در جنوب کرخه‌کور در منطقه طراح.

نکته‌ای که لازم به یادآوری می‌باشد، این است که ارتش متجاوز عراق از آغاز تجاوز به کشور ایران یک طرح گسترش به کار برده بود که با تغییرات جزئی تا زمان بیرون رانده شدن از خاک ایران آن را حفظ کرد و در منطقه عمومی حمیدیه، سوسنگرد، بستان، هویزه از ابتدا لشکر9 زرهی گسترش یافت و با وجود اینکه در عملیات نصر (کرخه‌کور) در دی‌ماه 1359 توسط لشکر16 زرهی، تیپ‌های 35 و 43 زرهی این لشکر تلفات زیادی را متحمل شده بودند، با این وجود به علت محدود بودن مقدورات ارتش متجاوز، این لشکر تعویض نگردید بلکه همان یگان‌ها تجدید سازمان کردند و در همان منطقه باقیمانده بودند و تغییرات سازمانی در رده گردان و حداکثر تیپ انجام گرفته بود. لذا استعداد موجود این یگان‌ها خیلی کمتر از استعداد سازمانی بود و تلفات و ضایعات وارد شده به آنها به طور کامل جایگزین نشده بود که می‌توانست مزیتی برای نیروهای خودی محسوب شود.

سازمان و گسترش نیروهای خودی

الف- قرارگاه متحرک نیروی زمینی به عنوان قرارگاه هماهنگ کننده در نزدیکی قرارگاه لشکر92 زرهی در تپه‌های شمال‌غربی حمیدیه.

ب- لشکر16 زرهی:

(1) قرارگاه لشکر: در بیشه کمبویه بین اهواز- حمیدیه، قرارگاه تاکتیکی در حوالی آبادی ابوحمیظه در شرق سوسنگرد.

(2) تیپ1 زرهی: قرارگاه تیپ شرق سوسنگرد، گردان185 مکانیزه، گردان220 تانک، یگان‌های پشتیبانی رزمی و پشتیبانی خدمات رزمی.

(3) تیپ2 زرهی در تنگه رقابیه واقع در منطقه غرب شوش پدافند می‌کرد.

(4) تیپ3 زرهی: در منطقه طراح واقع در جنوب جاده حمیدیه – سوسنگرد پدافند می‌کرد. قرارگاه تیپ حوالی آبادی جلالیه، گردان124 مکانیزه، گردان224 تانک، گردان227 تانک، گردان382 توپخانه155م‌م خودکششی، یگان‌های پشتیبانی رزمی و پشتیبانی خدمات رزمی.

(5) تیپ55 پیاده هوابرد (زیر امر لشکر16 زرهی): قرارگاه تیپ، گردان101 پیاده هوابرد، گردان126 پیاده هوابرد، گردان252 سوار زرهی (زیر امر)، گردان394 توپخانه155م‌م خودکششی، یگان‌های پشتیبانی رزمی و پشتیبانی خدمات رزمی.

(6) توپخانه لشکر: قرارگاه و آتشبار ارکان، گردان321 توپخانه155م‌م خودکششی، آتشبار سوم گردان388 توپخانه175م‌م خودکششی گروه33 توپخانه، آتشبار130م‌م کششی از گردان333 توپخانه گروه22. یک آتشبار کاتیوشا از گردان369 کاتیوشا گروه22.

(7) احتیاط لشکر: گردان227 تانک (-) که احتیاط تیپ3 زرهی بود، احتیاط لشکر هم ‌محسوب می‌شد.

(8) عده‌های لشکر: شامل گردان مهندسی و گردان مخابرات.

(9) فرماندهی پشتیبانی لشکر.

پ- لشکر92 زرهی.

(1) قرارگاه لشکر در شرق تپه 70 شمال‌غربی حمیدیه.

(2) تیپ1 زرهی (در حین پدافند در جنوب‌غربی اهواز)، گردان121 مکانیزه، گردان165 مکانیزه، گردان221 سوار زرهی، گردان231 تانک ام-60، گردان232 تانک چیفتن، گردان264 تانک چیفتن، یگان‌های پشتیبانی رزمی و خدمات رزمی.

(3) تیپ2 زرهی احتیاط لشکر مستقر در تپه 70 عقب مواضع تیپ3 زرهی، گردان105 مکانیزه، گردان207 تانک، گردان256 تانک، یگان‌های پشتیبانی رزمی و خدمات رزمی.

(4) تیپ3 زرهی: گردان100 مکانیزه، گردان145 مکانیزه، گردان261 تانک. گردان293 تانک، یگان‌های پشتیبانی رزمی و خدمات رزمی.

(5) توپخانه لشکری.

 گردان312 توپخانه155م‌م خودکششی، گردان318 توپخانه155م‌م خودکششی، گردان320 توپخانه155م‌م خودکششی، گردان330 توپخانه155م‌م خودکششی، گردان388 توپخانه (-) 175م‌م خودکششی، گردان337 شلیکا پدافند هوایی، گردان366 توپخانه پدافند هوایی، یگان‌هایی از گروه‌های 22 و 33 توپخانه.

(6) فرماندهی پشتیبانی لشکر.

(7) عده‌های لشکری: گردان283 سوار زرهی، گردان مهندسی و گردان مخابرات.

 

منبع: توپخانه دوربرد  در سال 1360 ؛ اصلاني، علی اکبر،1398 ، ایران سبز، تهران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده