هوانیروز و عملیات بزرگ فاو – بخش دوازدهم
چگونگی سرنگون شدن هواپیماها در عملیات والفجر۸، یک فروند از هواپیماهای دشمن بهوسیله - كبراهای خلبانان هوانیروز سرنگون شد. آوازه سرنگونی این هواپیما در مصاف با بالگردهای هوانیروز آنچنان بازتاب جهانی بخصوص در آمریکا داشت که پیامدهای آن منجر به تصمیمگیری خاص و حتی فروش بالگرد کبرا منوط به تصویب در مجلس سنای آمریکا گردید.

تا قبل از این رویداد، فروش بالگرد کبرا از طریق کارخانه سازنده (بل) به‌صورت مستقیم با خریدار انجام می‌گردید که این امر با سرنگونی هواپیما به مجلس سنای آمریکا کشیده شد. – قبل از پرداخت به شرح این واقعه نیاز می‌باشد که مروری به جنگ‌های گذشته داشته باشیم تا اهمیت این رخداد بیشتر شکافته شود.

از بدو اختراع صنعت هواپیما و بالگرد و شروع مخاصمات بزرگ و کوچک تا امروز، در هیچ کشور و جنگی کوچک‌ترین سند و شاهدی نمی‌توان یافت که بالگردی در رویارویی با یک هواپیما، آن‌ها جنگنده شکاری توانسته باشد آن را سرنگون کند و اگر چنین رخدادی بوده به‌صورت بالعکس و هدف قرار گرفتن بالگرد به‌وسیله هواپیما بوده است. ولی این اتفاق نادر در ایام ۸ سال دفاع مقدس و در عملیات والفجر۸ به‌وسیله خلبانان هوانیروز به واقعیت پیوست. در وقوع آن نیز اسناد و شواهد آن‌چنان بی‌شمار هستند که جای هیچ‌گونه صحنه‌سازی و انکار وجود ندارد. عوامل هدف قرار دادن هواپیما، محل سقوط، فیلم‌ها و اسناد به‌جامانده، مصاحبه‌های مطبوعاتی و تصویری، مشاهدات دیگر خلبانان و خدمه تیم پروازی درگیر، افسر رابط هوانیروز و درجه­دار مخابرات ناظر بر صحنه در زمین قسمتی از این مدارک می‌باشند. مشاهدات و شرح سرنگون شدن این هواپیما را می‌توان برابر موارد زیر تحلیل نمود.

الف – آموزش

ب- تجربه

ج- شهامت و جسارت

د- مشاهدات

الف : آموزش

شاخه‌ای از دروس پروازی دانشجویان خلبانی هوانیروز، اختصاص به آموزش مقابله بالگرد با هواپیما دارد که این مبحث توسط – دانشکده پرواز هوانیروز به دانشجویان تدریس می‌شود.

سرهنگ خلبان حجت شاه‌محمدی استاد مدرسه زمینی پرواز پایگاه سرلشگر خلبان شهید منصور وطن پور هوانیروز اصفهان در این رابطه عنوان می‌کند:

خلبانان بالگرد در صورت روبرو شدن با هواپیما، باید نکات زیر را به کاربندند

  1. در زمان رویارویی با هواپیمای شکاری دشمن، با حفظ خونسردی و افزودن سرعت، بدون تغییر مسیر به سمت هواپیما به پرواز ادامه دهند.
  2. زمانی که خلبان هواپیمای شکاری با شیرجه اقدام به حمله می‌کند، خلبان بالگرد نیز باید به سمت زمین شیرجه نموده و در این وضعیت تغییری در مسیر پرواز ایجاد نکند.
  3. معمولاً زاویه شیرجه هواپیما درزمانی به حداکثر خود می‌رسد که خلبان مجبور خواهد بود خود را از وضعیت به وجود آمده رها سازد. از این نظر، اولین اقدام خلبان هواپیما اوج گرفتن مجدد است و چنانچه نیاز به تعقیب بالگرد داشته باشد باید اقدام به گردش سریع نماید، اگرچه این زمان گردش بسیار کوتاه می‌باشد ولی خلبان بالگرد باید چنان هوشیار باشد که از همان زمان اندک نیز حداکثر استفاده را برده و هواپیما را از دریچه دید خود خارج نکند. و چنانچه ارتفاع پروازش کم است، باید تا قبل از اینکه هواپیما خود را در شرایط حمله مجدد قرار دهد به ارتفاع بالگرد بی افزاید.
  4. این مانور و تکرار باید تا لحظه رهایی ادامه یابد.
  5. در چنین شرایطی پهلو دادن و پشت کردن به هواپیما باعث می‌شود بالگرد به‌صورت هدفی ثابت برای هواپیما باشد و به‌راحتی هدف قرار گیرد. نشستن روی زمین نیز ازجمله اشتباهات است که اگر خلبان چنین عملی را انجام دهد هدف مستقیم هواپیما قرارگرفته و یا به‌وسیله ترکش موشک‌های رهاشده آسیب خواهد دید
  6. اگر پرواز در مناطق کوهستانی صورت می‌گیرد، خلبان بالگرد می‌تواند با حفظ حاشیه ایمنی از تپه و کوه و صخره با پرواز مارپیچ اقدام به گریز کند.
  7. چنانچه موقعیت پرواز بالگرد در دشت باشد و امکان گرفتن ارتفاع مجدد نداشته باشد، بهترین راه مقابله با هواپیما، پروازهای مارپیچ با حداکثر ارتفاع کمتر از ۱۰ پا نباشد مطمئن است.
  8. چنانچه بالگرد مواجه با هواپیما از نوع جنگنده کبرا باشد، خلبان آن می‌تواند با اجرای آتش ۲۰ میلی‌متری به‌سوی هواپیما حمله را به تأخیر بی اندازد.

 

 

خلبان اسماعیل صحتی که با بالگرد کبری یک فروند میگ21 عراقی را سرنگون کرد.

 

 

 

منبع: هوانیروز در عملیات بزرگ فاو؛ سلطانی، مرتضی،1382 ، نشر شهید سعید محبی، تهران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده