هوانیروز و حماسه بزرگ خیبر- بخش اول
عملیات بزرگ خیبر – موقعیت جغرافیایی و زیست محیطی هورالعظیم باتلاق­ها و مرداب­های هورالعظیم و هورالهویزه در فاصله 45 کیلومتری شمال شرقی شهر هویزه و 95 کیلومتری غرب اهواز بهصورت قسمت وسیعی در خاک ایران و عراق واقعشدهاند. این مرداب­های دستنخورده و بکر، از جریان یافتن و سرریزشدن رودهای کارون، دز، جراحی، هندیجان، اروند و دویرج تشکیل میشوند که در حرکت بستر خود، به هورالعظیم و خلیجفارس می­ریزند.

بخشی از مرداب­ها و باتلاق­هایی که در خاک عراق قرار دارند را دو جزیره شمالی و جنوبی تشکیل می­دهند که محور اصلی عملیات خیبر بودند. اولین نقطه مبدأ و شروع عملیات خیبر برای نیروهای ایران پس از پشت سر گذاشتن منطقه وسیع جفیر، این دو جزیره و بیشتر جزیره­ی جنوبی مجنون می­باشند که به تصرف نیروهای ایران درآمدند. این جزایر به علت باتلاقی بودن و مرداب­های گسترده و پوشیده از نیزارهای انبوه و همچنین به علت آبخیز بودن دائم و راکدی که دارند، نمی­توانند منطقه مناسبی برای زندگی باشند.

تا قبل از عملیات خیبر، عدم وجود راه­های ارتباطی دائمی مناسب در این جزایر، باعث گردیده بود که مسئولان عراقی،  توجه چندانی به این جزایر نداشته باشند و از هرگونه سرمایه­گذاری در آن مناطق خودداری کنند. مهم­ترین اهمیت این جزایر و منطقه­ی هورالعظیم برای عراق، وجود چاه­های نفت آن است که دهانه­ی آن­ها بسته و هیچ­گونه بهره­برداری از آن­ها نمی­شود. دومین دلیل عدم توجه مسئولین وقت عراق به این منطقه، زمین­های باتلاقی و مرداب­خیز آن با عمق یک تا حداکثر شش متر و نیزارهای پوشیده از نی با ارتفاع بلند آن بود. فشردگی این نیزارها به حدی است که هیچ انسان و وسیله­ای به‌صورت فی­البداهه نمی­تواند در داخل و بین آن­ها تردد و عبور و مرور کند. کما اینکه تعداد 360 نفر از نیروهای ایرانی که با اولین پرواز 6 بالگرد شنوک هوانیروز در بدو عملیات خیبر، قدم به این جزایر گذاشتند، اولین اقدام آن­ها بعد از خلع سلاح کردن و عقب راندن نیروهای عراقی مستقر در جزایر، قطع نی­ها در بین بخش­هایی از نیزارها و درست کردن جاده­ها و آبراه‌هایی برای تردد قایق­ها و رزمندگان بود.  در بعضی قسمت­های جزیره، نقاط خشکی هم وجود دارد که وسعت این نقاط با کم‌وزیاد شدن آب در فصول مختلف به‌خصوص در مواقع طغیان و فصل بهار که جریان آب رودخانه­ها شدت پیدا می­کند، نوسان دارد.

یکی از مواردی هم که کارشناسان نیروهای مسلح ایران برای حمله خیبر در نظر گرفته بودند، زمان مناسب انجام عملیات بود که نیروها با طغیان آب باتلاق­ها مواجه نشوند. ازاین‌رو، اوایل اسفندماه را با نگرش به اطلاعاتی که جمع­آوری کرده بودند، بهترین زمان برای انجام عملیات خیبر در هورالعظیم تشخیص داده بودند. آخرین دلیل و علت عدم توجه دشمن نسبت به این جزایر که منجر به عملیات خیبر شد، عدم تصور مسئولین و فرماندهان نیروهای مسلح عراق به انجام هرگونه عملیاتی به‌وسیله نیروهای ایرانی در این منطقه و به‌خصوص جزایر مجنون بودند.

 

منبع: هوانیروز و حماسه بزرگ خیبر؛ سلطانی، مرتضی،1398 ، سوره سبز، تهران

 

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده