حافظان آسمان – بخش ششم
اشاره : در بخش پنجم از این مقاله از نقش­آفرینی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در عملیات­های طریق­القدس، فتح­المبین، والفجر8 و کربلای5 عنوان شد. و اینکه ادامه مقاله:
  • تجدید سازمان مکرر نیروی هوایی عراق

ضربات شدید وارده از سوی نیروی هوایی، پدافند هوایی و هوانیروز ارتش منجر به تجدید سازمان­های مکرر نیروی هوایی و ناوگان بالگردی عراق در دفعات مکرر شد، به گونه­ای که در سال­های پایانی جنگ، عراق 600 فروند هواپیما و 400 بالگرد در اختیار داشت. در خصوص تقویت نیروی هوایی و پدافند هوایی عراق در مراحل مختلف جنگ با ایران، کشورهای شوروی سابق، فرانسه، آمریکا، اردن، مصر و … با روش­های مختلف اقدام به تجدید ساختار ارتش عراق کردند. به عنوان مثال: بنابر اسناد و مدارک به دست آمده، مصر در هنگام جنگ ایران و عراق، چهل لانچر موشک سام6 و قطعات مربوط با قیمت 800 میلیون دلار در اختیار عراق قرار داد. فرانسه نیز علاوه بر سامانه پدافند هوایی رولاند، پیشرفته­ترین هواپیماهای جنگی نظیر میراژ و سوپراتاندارد را در دفعات مکرر در اختیار عراق قرار داد. با وجود اینکه شوروی سابق از ابتدای جنگ انواع سلاح­های آفندی و پدافندی را در اختیار عراقی­ها قرار می­داد، از هر فرصتی نیز برای تکمیل جنایت خود در برابر مردم مظلوم ایران استفاده می کرد. چنانکه پس از پیروزی غرورآفرین ایرانی­ها در عملیات کربلای5 در سال 1365، مقامات شوروی سابق به بغداد رفته و طی مذاکراتی عراق را به جنگنده­های رهگیر میگ29 و جنگنده میگ27 مجهز می­کردند. عراقی­ها در طول مدت جنگ با ایران بیش از 84 میلیارد دلار برای خرید تسلیحات جدید از کشورهای غربی و شرقی هزینه کردند. این در حالی است که بنابه شهادت اسناد و مدارک بیش از 70درصد هزینه فوق از سوی کشورهای عربی منطقه و یا کشورهای همسو با عراق تامین شده است.

  • اعترافات

در طول جنگ، نیروی هوایی عراق از خلبانان زبده فرانسوی، روسی، مصری و … بهره می­برد و از پشتیبانی اطلاعاتی روس­ها، آمریکایی­ها و اعراب سود می­جست. سرتیپ­حسن فرمانده سابق نیروی هوایی عراق، در سپتامبر2004 در گفت­وگو با ساندی تایمز از حضور خلبانان با تجربه مصری، کارشناسان روسی ( تا رده ژنرال)، پشتیبانی اطلاعاتی و آواکس­های عربستانی و ماهواره­های آمریکایی و روسی و استفاده از این اطلاعات حتی در بمباران دقیق مواضع ایرانی خبر داد. جنگ ایران و عراق 2887 روز به طول انجامید و بنا بر نظر نویسنده ((صد جنگ بزرگ تاریخ)) 371 فروند هواپیمای عراقی ساقط شد؛ البته آمارهااز مورد اصابت قرار گرفتن حدود 600 فروند هواگرد عراقی خبر داد.

  • جنگ­افزارهای غنیمتی پدافند هوایی

در هر یک از عملیات­های انجام شده توسط رزمندگان اسلام که تجهیزات و ابزار پدافند هوایی دشمن غنیمت گرفته می­شد، کارکنان پدافند هوایی ارتش به دلیل مهارت و دانایی مناسب در به کارگیری تجهیزات مختلف پدافند هوایی، اقدام به مرمت، بازسازی و عملیاتی نمودن مجدد جنگ­افزارهای فوق توسط رزمندگان سایر نیروها و یا حتی دیگر نهادهای نظامی به کار گرفته می­شد. در میان تسلیحات غنیمتی از بعثی­ها می توان به توپ­های ضدهوایی در کالیبرهای مختلف، سامانه­های موشکی سام6، دوش پرتاب­ها و … اشاره کرد. از جمله عملیات هایی که جنگ افزارهای عراقی به غنیمت گرفته شده می­توان به موشک­های دوش­پرتاب سام7، 170 قبضه توپ ضدهوایی در سری عملیات والفجر، هشت قبضه در عملیات کربلای5، ده­ها قبضه در عملیات خیبر و … می­توان اشاره کرد.

  • ابتکارات ایرانی­ها در پدافند هوایی

پدافند هوایی جمهوری اسلامی ایران در جنگ با عراقی­ها به‌منظور افزایش بهره­وری، ابتکارات خوبی داشت که مرور برخی از آن­ها جالب توجه می­باشد:

  • توپ23م­م در رینگ بیرونی: کارشناسان پدافند هوایی به خوبی می دانند که لایه­های مختلف پدافند هوایی به ترتیب از نقطه  آسیب­­پذیر و لایه درونی و با جنگ­افزارهای توپخانه­ای ارتفاع پست و دوش­پرتاب­ها شروع شده، در لایه­های میانی به سامانه­های موشکی ارتفاع متوسط مجهز شده و در لایه­های بیرونی، سامانه­های موشکی ارتفاع بالا تکمیل کننده لایه­های مختلف دفاع هوایی از نقطه یا منطقه آسیب­پذیر می­باشند. اما این شیوه چینش سامانه­های پدافند هوایی، در برخی از مناطق جغرافیایی پاسخگوی نیازها در دفاع هوایی نخواهد بود، زیرا هواپیماهای جنگی دشمن می­توانند از هموار بودن سطح زمین و یا دریا استفاده کرده و با پرواز در سطح پایین به دور از دید راداری حمله نمایند. ایرانی­ها در دفاع از برخی نقاط و مناطق فتح شده، اقدام به قرار دادن سامانه­های ارتفاع پست نظیر توپ 23م­.­م در بیرونی­ترین رینگ دفاع هوایی نموده تا به این وسیله، مانع از پرواز ارتفاع پایین هواپیماهای دشمن شده و اینگونه هواپیماهای فوق در دید راداری سامانه­هایی همچون هاوک قرار می­گرفتند.
  • انهدام موشک­های رها شده از هواپیماها و بالگردهای عراقی: یکی از ابتکارات جالب کارکنان پدافند هوایی جمهوری اسلامی ایران در طول جنگ که بر اثر مهارت و سطح آموزش بالای آن­ها حاصل شده بود، انهدام موشک­های رها شده از هواپیماها و بالگردهای عراقی به سمت مناطق و نقاط آسیب­پذیر بود. این در حالی بود که ایران در زمان جنگ هرگز به سامانه­های پدافند هوایی ضد موشک مجهز نبود. این ابتکار در مقابل موشک­های اسکاد عراقی نیز به کار گرفته شد و موفقیت­آمیز بود. یکی از فرماندهان پدافند هوایی در جنگ، در مصاحبه خود با یکی از نشریات با بیان خاطراتی از این ابتکار، به بالا رفتن هزینه  حمله عراقی­ها پس از دستیابی پدافند هوایی ایران به این ابتکار اشاره می­کند.
  • استفاده بهینه از شبکه دیده­بان بصری: اگرچه سابقه استفاده از شبکه دیده­بان بصری به‌منظور پوشاندن خلا دید راداری در مناطق مختلف به سال­ها قبل از جنگ ایران و عراق برمی­گردد، اما ابتکار شهید ستاری در ساماندهی شبکه دیده­­بانی و استفاده حداکثری از توان دیده­بانان بصری، نکته­ای جالب توجه است که ثمرات ارزشمندی از خود به جا گذاشت.
  • سبک‌سازی سامانه‌های پدافند هوایی :از ابتکارات جالب شهیدستاری در عملیات والفجر۸ سبک‌سازی سامانه‌های پدافند هوایی به‌منظور افزایش سرعت استفاده از سامانه و افزایش چالاکی و قابلیت جابجایی سامانه پدافند هوایی می‌باشد. این ابتکار منجر به افزایش کارایی و بهره‌وری سامانه‌های پدافند هوایی ارتش شد، به‌گونه‌ای که در عملیات فوق بیش از ۷۰ فروند هواپیماهای جنگنده و ۱۰ فروند بالگرد توسط دلیرمردان پدافند هوایی ساقط شد. مطابق ابتکار شهید ستاری در سامانه هاوک، در مرحله اول برخی از واحدهای سامانه هاوک، همچون رادار تجسس PAR،  رادار تجسس ارتفاع پایین ICWAR و رادارهای مقابله با جنگ الکترونیک ROR را حذف کرد و وظیفه رادار تجسس‌  PAR را به رادارهای مادر و کنترل شکاری واگذار نمود. به‌این‌ترتیب که ابتدا رادارهای مادر پس از شناسایی موقعیت هدف اطلاعات فوق را به سمت سایت هاوک ارسال کرده و سامانه‌ هاوک بلافاصله روشن شده و در همان سمت، برد و ارتفاع دریافتی بر روی هدف لاک و موشک را به‌سوی هدف شلیک می‌کرد و بلافاصله پس‌ازآن مجدداً جهت مصون ماندن از حمله موشک‌های ضدرادار خاموش می‌شد. البته خارج کردن رادارهایی نظیر PAR که دارای موج پیوسته CW می‌باشند، از جمع سایت هاوک خود ابتکار جالبی بود که منجر به مصون ماندن رادارهای فوق از گزند موشک‌های ضدرادار شد، زیرا موشک‌های ضدرادار سوار بر امواج CWخود را به رادار می‌رساند و آن را منهدم می‌کنند.
  • پدافند هوایی و جنگ روانی

در عصری که نبرد هوا-زمینی و نبرد فضایی به‌عنوان راهبرد نظامی قدرت‌های بزرگ تعیین‌شده است، پدافند هوایی به‌عنوان اولین مانع در برابر تجاوزات دشمن شناخته می‌شود. لذا برنامه‌ریزی دشمنان نیز جهت نابودی قدرت آتش پدافند هوایی و کاهش توانمندی سامانه‌های پدافند هوایی در صدر  طرح­های عملیاتی دشمن قرار می‌گیرد. ازجمله طرح‌های عملیاتی دشمنان در مقابله با پدافند هوایی ارتش، طرح‌های عملیات روانی و تلاش جهت کاهش انگیزه کارکنان پدافند هوایی و افزایش انگیزه نیروهای دشمن و درنتیجه کاهش کارایی پدافند هوایی ارتش می‌باشد. در طول هشت سال دفاع مقدس، کارایی بالای پدافند هوایی همیشه هوشیار جمهوری اسلامی ایران منجر به حفظ بخش اعظمی از نقاط و مناطق حساس و حیاتی کشور از گزند حملات نیروی هوایی عراق شده بود. و این موضوع سد راه تجاوزات مکرر و دائمی نیروی هوایی ارتش بعث عراق به آسمان مقدس کشورمان بود. عراقی‌ها بارها و بارها سعی کردند که ایستادگی و مقاومت دلیرمردان پدافند هوایی را تحت شعاع قرار داده و یا اعتقاد مردم را نسبت به قدرت پدافند هوایی سرد نماید. در اینجا سعی بر این است که چند ترفند به‌کاررفته توسط دشمنان در حوزه عملیات روانی و جسمی روانی تاکتیک آن‌ها جهت تضعیف روحیه دلیرمردان پدافند هوایی و اقدامات متقابل پدافند هوایی ارتش و نتایج آن‌ها بیان شود.

منبع: مجله صف شماره 359، مهر 1389، ساعس آجا، ص67

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده