توپخانه نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران در هشت سال دفاع مقدس – بخش پایانی
اشاره : در بخش ششم از این مقاله به عملیات والفجر8 اشاره شد و نقش مؤثر و تعیین­کننده توپخانه ارتش جمهوری اسلامی ایران در این عملیات. در این عملیات فرمانده وقت نیروی زمینی ارتش تعداد 18 گردان توپخانه برحسب برآورد سپاه را، در کنترل عملیاتی قرار داد و این در حالی بود که نتیجه کارشناسی، با توجه به رعایت حفظ امنیت خطوط پدافندی امکان واگذاری فقط شش گردان را برآورد کرده بود. و اینک ادامه مقاله:
  • تدارکات مهمات در والفجر ۸

با توجه به جدول زیر، جمع کل گلوله‌های مصرفی برابر با یک‌میلیون و ۱۲ هزار و ۹۱۴ تیر و همچنین تعداد خودرو موردنیاز ۱۵۶۰۰ خودرو می‌باشد. با توجه به تعداد خودروهای موردنیاز و تدارک این حجم از مهمات که ۳/۴ آن در یک‌ماهه اول عملیات انجام گرفت، کاری است که کارکنان تدارکاتی یگان‌های توپخانه با حداقل امکانات و کمک مردمی به انجام رسانده‌اند.

سلاح

تعداد

وزن گلوله(کیلو)

وزن کل

تعداد خودرو

هویتزر 105م­م

063/384

30

890/521/11

2500

موشک انداز 122م­م

729/41

50

450/086/2

400

توپ 130م­م

686/127

50

300/394/6

1200

هویتزر 203م­م

884/36

100

400/688/3

7300

هویتزر 155­­م­م

554/422

50

700/127/21

4200

 

 

نکته حائز اهمیت این است که حجم آتش به کار گرفته شده در این عملیات، در طول دوران دفاع مقدس بی‌سابقه بوده است. این واقعیت نشان‌دهنده عزم و اراده فرماندهی نیروی زمینی ارتش است ست که تنها در بخش توپخانه، میزان بالایی از آتش موجود نیرو را به یک منطقه محدود به عرض ۳۰ کیلومتر تخصیص داده و پیشاپیش موفقیت در این عملیات را تضمین کرده است. همچنین همراهی و جدیت فرماندهان و تلاش کارکنان شجاع توپخانه نیروی زمینی ارتش برای همکاری و شرکت در عملیات والفجر هشت فراموش‌نشدنی است، لازم به یادآوری است که در اثر حجم آتش اجراشده، بسیاری از یگان‌های توپخانه در ۲۰ روز اول آسیب جدی دیده و با مشکلات تعمیراتی و صفر شدن عمر لوله توپ و همچنین خستگی کارکنان مواجه شدند. برای مداومت پشتیبانی آتش تعدادی از گردان‌های توپخانه در کنترل عملیاتی سپاه با یگان‌های مشابه تعویض شد. اینکه صاحب‌نظران و تحلیلگران یکی از دلایل اصلی موفقیت در تصرف جزیره و شهر بندری فاو را استفاده از حجم آتش توپخانه دانسته‌اند واقعیتی مبتنی بر تحلیل میدان رزم می‌باشد.

  • توپخانه ارتش در عملیات کربلای ۵

ناکامی در عملیات کربلای۴، به شکل نامطلوبی موقعیت برتر جمهوری اسلامی ایران را که با فتح فاو حاصل شده بود، تحت تأثیر قرار داد. شاید اگر عملیات کربلای۴ در تاریخ 3/10/65 که بر آن، نام ((عملیات سرنوشت‌ساز)) نهاد بودند، موفق می‌شد، عملیاتی به نام کربلای۵ در منطقه شلمچه صورت نمی‌گرفت.

ناحیه مرزی راهبردی شلمچه، در منطقه شمال غربی خرمشهر واقع شده که از جنوب با اروندرود، از شمال با منطقه عمومی اهواز و از غرب با مرزهای بین‌المللی ایران و عراق محصور گردیده است. وجود اروندرود در جنوب آن، دریاچه ماهی و جزایر بوبیان، ویژگی نظامی خاصی را در این منطقه به وجود آورده و به خاطر نزدیکی جغرافیایی آن با شهر صنعتی بصره، ازنظر کارشناسان نظامی، دارای اهمیت فوق‌العاده‌ای است.

دشمن در منطقه شلمچه، مستحکم‌ترین مواضع و موانع را داشت به‌طوری‌که عبور از آن‌ها غیرممکن می‌نمود، و با توجه به اصول نظامی شناخته‌شده و محاسبات کمی، ضریب موفقیت بسیار ناچیز بود و بالطبع تضمین پیروزی از سوی فرماندهان عملیات را غیرممکن می‌ساخت. لیکن بنا به نظر مسئولان جنگ، ضرورت غیرقابل‌انکار ادامه جنگ در آن موقعیت و لزوم تسریع در تصمیم‌گیری پس از عملیات کربلای۴، سبب گردید که صرفاً برای انجام تکلیف و با امید به نصرت الهی تمامی نیروهای سپاه و بسیج برای عملیات کربلای۵ آماده شوند. ارتش نیز جهت اجرای یک حمله انحرافی به‌منظور جلوگیری از انتقال نیروهای عراقی به سمت بصره وارد عمل شد و در منطقه غرب کشور عملیات کربلای۶ را اجرا کرد. عراق با تصور اینکه بعد از کربلای۴، ایران از حمله در این جبهه منصرف شده، با آغاز عملیات کاملاً غافلگیر شد و نیروهای ایرانی توانستند تا نزدیکی شهر بصره پیشروی کنند، اما اهمیت این شهر باعث شد تا عراق با بسیج کلیه امکانات خود و استفاده بسیار گسترده از سلاح‌های شیمیایی دست به مقابله بزند. هرچند عراق توانست تا حدودی جلو پیشروی نیروهای ایرانی را سد کند، اما پیروزی اصلی این عملیات رزمندگان اسلام بودند که توانستند خطوط جبهه را تا نزدیکی شهر بصره گسترش دهند. درباره نقش و حضور توپخانه نیروی زمینی ارتش در عملیات کربلای۵ به سخنان سردار سرلشکر رحیم صفوی در مصاحبه با ایشان به مناسبت نخستین همایش نام‌آوران توپخانه در اصفهان بسنده می‌کنیم:

((انصافاً در کربلای۵ توپخانه نیروی زمینی ارتش افتخار آفرید و در حقیقت در پیروزی عملیات کربلای۵ و شکستن دروازه‌های شرق بصره و حفظ این پیروزی توپخانه نیروی زمینی ارتش نقش مؤثر و تعیین‌کننده‌ای داشت)).

  • نتیجه:

بازشناسی و تشریح نقش بی‌بدیل و حساس آتش یگان‌های توپخانه نیروی زمینی ارتش در پشتیبانی از صدها عملیات گسترده نیروهای مسلح طی دوران هشت سال دفاع مقدس و تأثیرگذاری غیرقابل‌انکار این یگان‌ها در دستیابی به پیروزی‌های ارزنده نظامی که از روز آغاز جنگ تا روزهای پایانی با تلاش بی‌وقفه خود در تمام عملیات‌ها و مراحل مختلف دفاع مقدس نقش محوری ایفا کردند؛ نیاز به یک کار تحقیقی و جامع دارد. در پایان این نکته را یادآور می‌شویم که:

ایران از هزاران سال قبل به این‌سو، اگر به این نتیجه رسید که حمله دشمن ناجوانمردانه بوده، از قدرت آن نهراسیده و از لژیون های ورزیده رومی گرفته تا سربازان هراس‌انگیز عثمانی تا تفنگداران انگلیسی که در بوشهر اسیر عده‌ای نیروی بومی شدند؛ به آن‌ها اجازه ورود به فلات ایران را نمی‌داده و این رمز ماندگاری ملت ایران است و همین امر بسبب شده تا امروز آمریکا نسخه‌ای را که برای بغداد پیچیده برای ایران ناکارا بداند.

یاد و خاطره تمام شهدای اسلام بالخص 15 هزار شهید توپخانه نیروی زمینی ارتش و همچنین همه جانبازان و آزادگان را گرامی می داریم و از خداوند منان برای شهداء علو درجات و برای جانبازان و آزادگان توفیق و سلامتی را مسئلت می نماییم و ان شاءالله رهرو راهشان باقی بمانیم.

 

منبع: مجله صف شماره 359، مهر 1389، ساعس اجا، ص139

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده