نبردهای هوایی ایران (86)
ت ـ شدیدترین بمباران دزفول و نبردهای هوایی در کربلای4 (2) مسئولان ایرانی که از عواقب وخیم افشای سفر مک‏فارلین در غفلت به سر می‏بردند، پس از شروع عملیات متوجه می‏شوند، برنامه عملیات از پیش لو رفته است. اما ارتش عراق نیز که میدانست اگر رزمندگان ایرانی بتوانند در خاکش نفوذ کنند، دیگر پس گرفتن آن غیرممکن است؛ لذا در همان آغاز عملیات به دفاع آگاهانه از خود پرداخت و در بدو عملیات با تمام قوا دست به مقاومت زد و تلفات نسبتاً سنگینی به نیروهای بسیجی و رزمنده سپاه وارد کرد.

با این وجود، در ساعت 11:34 روز بعد (4 دی 1365) یک فروند جنگنده «اف5» از پایگاه ﭘنجم شکاری که زیر امر فرمانده قرارگاه رعد بود، به ﭘرواز در آمد و یک «بمب دو هزار ﭘوندی» را بر یگان‏های ارتش عراق در میدان‌های نبرد «فاو» فرو افکند و بازگشت. ساعت 15:22 نیز یک فروند جنگنده بمب‌افکن دیگر با دو «بمب هزار ﭘوندی» همان هدف‏های ﭘیشین را در میدان‌های نبرد «فاو» بمباران کرد و بازگشت. این عملیات از سوی قرارگاه رعد برای ﭘشتیبانی از عملیات «کربلای4» سپاه پاسداران بود.

اما با توجه به استفاده بمب‏های یک‏هزار پوندی و سنگین‏تر (دوهزار پوندی) توسط هواپیمای «اف5» که توسط متخصصین داخلی ساخته شده بود و ابتکار آزمایش و پرتاب آن در این مقطع برای نخستین‏بار توسط شهید اردستانی در پایگاه امیدیه صورت پذیرفته است، خوب است تا درباره مهمات مشابه غربی آن و تنگناهایی که نهاجا از نظر لجستیک و مهمات مواجه بود، برای یادآوری و یا آگاهی خوانندگان گرامی توضیحاتی کوتاه ارائه شود.

در روز پانزدهم دی‌ماه، ساعت 12:45 خلبانان جنگنده ارتش عراق به تنگ فنی و پلی که در انجا روی کارون ساخته شده یورش بردند و آنجا را بمباران کردند، اگرچه ساعتی پیش (11:50)، دو فروند جنگنده «اف5ئی» که از پایگاه پنجم شکاری امیدیه به پرواز درآمده بودند در راستای دستورهای فرمانده قرارگاه رعد جایی را که گفته می‌شد از هدف‌های «کربلای4» بوده بمباران کردند. ارتش عراق تلمبه‌خانه تنگ‏فنی و پل بابا را زده بود و ارتش ایران یگان‌های رزمی و گسترش یافته در «ابوالخضیب» را بمباران کرده بود. در این روز، ساعت 09:00 بامداد، خلبانی از پایگاه پنجم شکاری امیدیه برخاست و هدفی را برای جلوگیری از کار دشمن و برهم زدن آرامش خط پدافندی یگان‌های ارتش عراق در جایی‏که عملیات «کربلای5» قرار بود آغاز شود، با راکت‌های «زونی» هدف قرار داد. عملیات «کربلای5» در همین روز باید آغاز می‌شد امّا گویا آمادگی نبود و برادر محسن رضایی فرمانده عملیات از آقای هاشمی رفسنجانی درخواست کرد که روز دیگر تمدید شود.

3ـ فرایند نبردهای هوایی در عملیات‏ «کربلای5»

پس از ناکامی و توقف عملیات «کربلای4»، مسئولان وقت جنگ تصمیم می‏گیرند تا بلافاصله به دلیل حضور عمده قوای نظامی و غفلت دشمن، عملیات جدیدی را طراحی کنند. این تصمیم نتیجه مطلوبی را به بار آورد و دوهفته بعد، عملیات کربلای5 به اجرا گذاشته شد. آمریکایی‌ها به دلیل سرعت تصمیم گیری و زمان کوتاه میان تصمیم تا اجرا (ده روز) نتوانستند اطلاعات مربوط به این عملیات را در اختیار رژیم عراق بگذارند. ازاین‌رو، ارتش بعثی کاملاً غافلگیر شد و رزمندگان ایرانی برتری خود را به منحصه ظهور رساندند. درپی آن، همزمان حملات هوایی عراق باقدرت و جسارت بیشتری علیه مراکز مسکونی و اقتصادی ایران پی‏گیری می‏شد که مراتب در مباحث مربوطه عنوان شده است.

در ادامه عملیات بزرگ «کربلای5» با رویکرد نبردهای هوایی به اختصار تشریح می‏گردد:

عملیات «کربلای5» مجدداً به منظور رسیدن به دروازه‏های بندر بصره از منطقه شلمچه با پشتیبانی نهاجا و هوانیروز در ساعت 02:00 بامداد روز 19 دی‏ 1365، با رمز «یا زهرا سلام‏الله» آغاز شد[1].

در این عملیات، حدود 200 گردان بسیجی که بیشترشان آموزش کمی دیده بودند، شرکت کردند و در برابر سپاه سوم و هفتم ارتش عراق که پنج خط دفاعی بین شلمچه و بصره ایجاد کرده بودند، ایستادند. در این منطقه، دشمن حائلی به طول 42 و عرض 5/1 کیلومتر به نام کانال ماهی آب انداخته بود و پنج تیپ گارد ریاست جمهوری به عنوان ذخیره در پشت جبهه‏ها موضع گرفته بودند. که فرایند نبردهای هوایی عملیات یادشده به اختصار به شرح زیر از نظر می‏گذرد:

از نظر پشتیبانی نزدیک هوایی، باتوجه به سهمیه تعیین شده (روزانه 12-14 نوبت)، درساعت 09:00 مورخ 19/11/1365 یک فروند «اف5» که از پایگاه هوایی امیدیه (پنجم شکاری) جایی که قرارگاه رعد درآنجا برپا شده بود، از زمین برخاست و یگان‌های لشکر سوم زرهی ارتش عراق را بمباران کرد و چهارپاد راکت نوزده‌تایی به یگان‏های دشمن شلیک کرد. بر اساس مدارک و گزارشات قرارگاه «رعد»، ساعت 10:10 بار دیگر و این بار دوفروند از همان پایگاه به یگان‏های لشکرسوم زدند و یکی از آنها دوتیر بمب دوهزار پوندی و دیگری چهار تیر بمب یکهزار پوندی[2] روی دشمن رها کردند. این بمباران‌ها در راستای عملیات «کربلای5» بود، ساعت 10:50 نیز دو فروند دیگر همان آماج را کمی بالاتر یا پایین‌تر بمباران کردند. در ساعت11:50 دو فروند «اف5» به نیروهای دشمن یورش بردند و چهار تیر بمب 1000 پوندی و دو تیر بمب 2000 پوندی بر سپاه هفتم و لشکر سوم زرهی ارتش عراق فرو افکندند. و در ساعات 12:23 و14:30 این عملیات توسط جنگنده‏های «اف5» تکرار شد و در ساعت 16:30، دوفروند «اف5» دیگر، هریک سه لانچر نوزده‌تایی راکت را به یگان‏های زرهی و مکانیزه دشمن شلیک کردند.

 

منبع: نبردهای هوایی ایران، سرتیپ2 خلبان حسین خلیلی، 1398، ایران سبز، تهران


[1]– از ساعت آغاز عملیات نوشته یا گزارشی منتشر نشده، تنها آقای رفسنجانی فرمانده جنگ در یادداشت‌های خود در کتاب «اوج دفاع» نوشته است: «ساعت دو و پانزده دقیقه بامداد آقای سنجقی بیدارم کرد و اطّلاع داد: پیشروی آغاز شده و چهار واحد ثارالله، فجر، عاشورا و سیدالشهداء خط‏ها را شکسته‌اند».

[2]– بمب‏های یکهزار پوندی، دو هزار پوندی و بالاتر از جمله مهماتی بود که توسط متخصصین داخلی ساخته و بر روی جنگنده «اف5» نصب می‏گردید و به ابتکار و شجاعت کم نظیر شهید اردستانی اغلب پس آزمون‏های اولیه در مناطق نبرد به‏کار گرفته می‏شد.

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده