نبردهای هوایی ایران (81)
2) شرح عملیات با رویکرد نبردهای هوایی یورش‏های فوق در روزی صورت پذیرفت که در دقایق پایانی آن، رزمندگان درحال آماده شدن برای اجرای تک زمینیِ عملیات «بدر» بودند و از آنجایی که جنگنده‏های «اف14» موظف به تأمین پوشش آسمان منطقه «بدر» بودند، به همین دلیل، فضای عملیات منطقه همواره برای حضور هواپیماهای دشمن ناامن بود. لذا هواپیماهای دشمن برای بمباران نیروهای پرتعداد ایرانی مستقر در منطقه «بدر»، از جنوب منطقه و در آسمان آبادان وارد عمل می‏شدند و بر حسب این که هواپیماهای «اف14» در چه فاصله‏ای از آنان قرار دارند، بمب‏های خود را روی آبادان رها ‏کرده و می‏گریختند و یا با هدایت رادارهای عراق، ادامه مسیر می‏دادند و...

خلاصه این که تمام این بمباران‏ها و موشک پرانی‏ها از یک سو، برای ممانعت از اجرای عملیات «بدر» بود و دشمن سامانه پدافندی و قدرت هوایی ایران را درگیر دفاع شهری می‌کرد تا از تمرکز قوای هوایی ایران در مناطق عملیاتی جنگ در خوزستان ممانعت به عمل آورند و از سوی دیگر، دشمن می‏خواست مردم ایران روحیه خود را از دست بدهند و خواستار توقف جنگ شوند و یا حداقل اختلال در اجرای عملیات «بدر» ایجاد شود. در مقابل، به دلیل اهمیت عملیات «بدر» به عنوان یک اقدام سرنوشت‏ساز، نهاجا تمامی توان رزمی خود را برای دفاع از آسمان آن منطقه می‏بایست به‏کار گیرد. به همین سبب، شهرهای واقع در خارج از منطقه «بدر» از نظر پدافند هوایی در اولویت‏های بعدی بودند و این تدبیر، شهرهای ایران را بسیار آسیب پذیر کرده بود. البته اولویت‏بندی در سامانه دفاع هوایی از سوی ستاد پدافند هوایی کل کشور در قرارگاه خاتم‏الانبیا به ریاست دکتر حسن روحانی تعیین می‏شد. حال در چنین فضایی، در ساعت 23:30 مورخ 20/12/1363، عملیات زمینی «بدر» با رمز یا «فاطمه‏الزهرا» در اوج جنگ شهرها آغاز شد و نیروهای ایران ابتدا در محورهای میان «العُزیز» تا «القرنه» شروع به پیشروی کردند.

در اولین ساعت شروع عملیات و در واپسین دقایق روز، یک فروند موشک زمین به زمین «اسکاد-بی» سپاه پاسداران به تلافی جنگ شهرها به سوی شهر کرکوک پرتاب شد و به یکی از سالن‏های بزرگ کارخانه سیمان این شهر اصابت کرد[1].

در ساعت 02:30 بامداد روز 21/12/1363 (سه ساعت پس از شروع عملیات)، هواپیماهای «های‏ماخ» عراق به تهران حمله و دو منطقه مسکونی را بمباران کردند[2]. در پی آن در بعد از ظهر همان روز، یک دسته دو فروند هواپیمای «اف5»، مأمور مراقبت مسلحانه در آسمان تبریز با دو فروند هواپیمای جنگنده عراقی رو در رو شدند و یکی از خلبانان ایرانی، یک تیر موشک حرارت‏یاب «سایدویندر» به طرف هواپیماهای عراقی شلیک کرد که گویا به آنها آسیبی نرسید و آنان از میدان نبرد گریختند. در ساعت 14:02، شهر دزفول موشک ‏باران شد و همزمان دو تیر موشک ضد رادار «خ28» توسط «سوخو22» عراقی به سوی آنتن رادار پایگاه موشکی دزفول شلیک شد که به‏خاطر اقدام به موقع کاربران، هردو موشک با زمین برخورد کردند و آسیبی به رادار نرسید.

در همین گیرودار، در ساعات اولیه روز پنجشنبه 23 اسفند 1363 (ساعت 03:30 بامداد) برای نخستین بار درتاریخ جنگ شهرها، خواب بر دیدگان مردم بغداد حرام شد و یک فروند دیگر از موشک‏های زمین به زمین سپاه پاسداران، بغداد پایتخت کشور عراق را لرزاند و طی آن، ساختمان مرکزی 13 طبقه‏ای بانک «رافدین» در خیابان الرشید واقع در مرکز بغداد و در یک کیلومتری وزارت دفاع آسیب جدی دید[3]. درپی آن در ساعت 04:30، هواپیماهای «میگ25» عراق از ارتفاع 70 هزار پایی، سه نقطه از شهر تبریز را بمباران کردند؛ سپس در ساعت 05:30، سه نقطه در شمال تهران بمباران شد که در جریان آن سه باب منزل مسکونی کاملاً ویران و پنج نفر شهید و تعدادی نیز مجروح شدند[4]؛ این حملات موجب شد تا اتباع خارجی مقیم ایران به فکر خروج از کشور بیفتند. متقابلاً در همین روز (روز بیست وسوم ) ده فروند هواپیماهای «اف5» از پایگاه هوایی تبریز، دو فروند «اف4» از پایگاه همدان و دو فروند دیگر «اف5» از پایگاه دزفول، شهرهای عراق را بمباران کردند.

 

منبع: نبردهای هوایی ایران، سرتیپ2 خلبان حسین خلیلی، 1398، ایران سبز، تهران


[1]– این موشک از کشور لیبی دریافت و با هواپیماهای «جامبوجت-747» نهاجا به تهران حمل شده بود و به‌رغم محدودیت در تعداد آنها، لطف بزرگی از سوی معراقذافی بود که برای جلوگیری از توسعه حملات هوایی و موشکی ارتش عراق علیه شهرهای ایران لازم به نظر می‏رسید!

[2]– هاشمی رفسنجانی، اکبر (1387) «به سوی سرنوشت: کارنامه خاطرات سال 1363» تهران: دفتر نشر معارف انقلاب، چاپ پنجم، ص 37 .

[3]–  علایی، حسین، (1391) «روند جنگ ایران و عراق» تهران: نشر مرز و بوم، جلد دوم، ص 97.

[4]– همان، هاشمی رفسنجانی، «به سوی سرنوشت: کارنامه خاطرات سال 1363» ص 57.

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده