نبردهای هوایی ایران (79)
پ ـ دیگر وقایع سال چهارم و آمار نبردهای هوایی یکی از وقایع مهم دیگر در نیمه نخست سال 1363 و همزمان با جنگ نفتکش‏ها، مقوله هواپیماربایی بود که در مورخ 25/3/1363 با ربایش یک فروند فرندشیپ یا «اف27» متعلق به نداجا که از تهران به مقصد بوشهر درحال پرواز بود، آغاز شد و پس از فرود در منامه؛ پایتخت بحرین، مجددا به سوی مصر پرواز کرد و در فرودگاهی به نام «اقصر» در جنوب این کشور، فرود آمد و هشت سرنشین آن پیاده شدند و سپس به ایتالیا و فرانسه رفت و....،

در این راستا، در روز هشتم مرداد 1363، رویداد بسیار نادر و خیانت‏کارانه‌ای‌، پیش آمد و خلبانی به نام سروان «عبدالرحمان قناعت‏پیشه» به همراه ستوانیکم خلبان داود صحتی هنگامی که با یک فروند «اف4» مسلح به موشک‏های راداری «اسپارو» و حرارتی «سایدوایندر» در منطقه جنوب درحال انجام مأموریت گشت رزمی مسلحانه بودند، ناگهان به بهانه تعقیب هواپیماهای دشمن از کنترل رادار بوشهر خارج و وارد فضای کشور عراق شدند، و با اسکورت هواپیماهای جنگنده دشمن، در پایگاه ناصریه فرود آمدند. قناعت‏بیشه و به تعبیر خلبانان نهاجا «خیانت‏پیشه» پناهده شد و خلبان کابین عقب او حاضر به پناهندگی نشد و به اسارت دشمن درآمد[1].

در نهایت پس از چندین مورد هواپیماربایی تجاری، در 21/6/1363 عوامل سازمان منافقین که قصد ربودن یک فروند ایرباس در مسیر تهران-شیراز را داشتند، با واکنش به موقع گارد پروازی سپاه پاسداران به دام افتادند و با فرود اجباری هواپیما در باند پروازی فرودگاه اصفهان در مجاورت پایگاه هشتم شکاری، هواپیماربایان دستگیر شدند.

در این روز (21/6/1363)، به ابتکار شهید بابایی و هدایت مستقیم او، پس از شهادت سرهنگ آل‏آقا «طرح اژدر» با شرکت فعال جنگنده‏های «اف14» و استقرار افسران ناظر مقدم در مناطق تهدید، برای اعلام تهدیدها به صورت بصری انجام شد. در این روز، نگارنده به همراه تنی چند از خلبانان «اف14» نظیر شهید علیرضا بیطرف، شادروان سروان احمد پاکروان و… در معابر ورودی احتمالی جنگنده‏های دشمن با استفاده از یک دستگاه رادیوئی «پی.آر.سی-66» ناظر بر فرایند عملیات زیر نظر مستقیم شهید بابایی بودیم و با این ابتکار کلیه کشتی‏های تجاری و نفتکش‌ها توانستند به‌رغم تهدیدهای دشمن سالم به مقاصد خود برسند.  

حال در پایان این مبحث، خلاصه آمار پروازی در سال چهارم جنگ به این شرح ارائه می‏شود:

در طول سال چهارم، نهاجا در مجموع با 16 هزار و 94 نوبت پرواز رزمی هواپیماهای شکاری-بمب‏افکن، میزان 253 تن مهمات به روی دشمن ریخت و شمارهفت هزار و 75 نوبت پرواز پشتیبانی خدمات رزمی در اجرای مأموریت‏های شناسایی الکترونیکی، سوخت‏رسانی هوایی و جابه‏جایی نفرات و تجهیزات انجام داد و در کل با انجام 23 هزار و 169 نوبت پرواز سال چهارم جنگ را بپایان رسانید که در مقایسه با سال سوّم جنگ یک هزار و 269 نوبت کاهش داشت. این در حالی بود که در مقابل تعداد پروازهای عراق به‏خاطر افزایش قدرت هوایی و بهره‏گیری از انواع هواپیماهای جدید فرانسوی و روسی به 8/1 برابر ایران افزایش یافت. در این سال، 18 فروند هواپیما و 21 فروند بالگرد از نیروی هوایی عراق ساقط شدند و ایران نیز 12 فروند از هواپیماهای شکاری خود شامل: شش فروند جنگنده «اف4»، پنچ فروند «اف5» و یک فروند «اف14» همراه با یک فروند هواپیمای «سی130»، یک فروند بالگرد و یک فروند هواپیمای سبک «بونانزا» را از دست داد. در این سوانح 12 نفر خلبان شهید و سه نفر نیز مفقودالاثر شدند.

3 ـ نبردهای هوایی سال‏ پنجم جنگ و عملیات «بدر» 

پس از ناکامی در عملیات «خیبر» و افزایش بیشتر اختلاف نظرهای فرماندهان ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اجرای عملیات­ها، برابر مصوبات شورای عالی دفاع مقرر شد تا هر نیرو طرح عملیاتی خود را جداگانه اجرا کند. در این سال نیز چندین عملیات از جمله ده عملیات پدافندی و پنج عملیات آفندی پراکنده همراه با عملیات بزرگ «بدر» توسط نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران صورت گرفت، لیکن هیچ یک به نتایج مطلوب نیانجامید که در ادامه خلاصه‏ای از عملیات «بدر» ارائه شده است. 

 

منبع: نبردهای هوایی ایران، سرتیپ2 خلبان حسین خلیلی، 1398، ایران سبز، تهران


[1]– دو سال بعد نیز متاسفانه یک فروند هواپیمای «اف14» به خلبانی سرگرد «احمد مرادی» در مورخ 9/6/65 به عراق گریخت که شرح آن خواهد آمد.

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده