نبردهای هوایی ایران (72)
ت ـ تحلیلی بر عملیات‏ها و نبردهای هوایی سال سوم جنگ عملیات‏های انجام شده در سال سوم جنگ، بویژه عملیات «والفجر مقدماتی» که در آستانه 22 بهمن 1361، «والفجر1، 2 و 3» که به ترتیب در 21 فروردین، 29 تیر و هفتم مرداد 1362، صورت پذیرفتند نه تنها موفق نبودند، بلکه موجب شکاف بیشتر فرماندهان سپاه پاسداران و ارتش شدند و درپی ناکامی‏های حاصله که قطعاً بخشی از آنها به اختلافِ نظرهای عمیق فی‏مابین نیروهای سپاه و ارتش بازمی‏گشت، لذا به فرمان حضرت امام خمینی(ره) برای هماهنگی بین ارتش و سپاه طی حکمی در 30/11/1362، آقای هاشمی رفسنجانی به فرماندهی جنگ منصوب شد.

و به منظور ایجاد وحدت، اقدام به تشکیل ستادی به نام قرارگاه «خاتم‏اانبیا» کرد. هدف از تشکیل قرارگاه خاتم این بود که با تحت فرماندهی گرفتن دو قرارگاه «کربلا» سازمان یافته توسط ارتش و «نجف» متشکل از برادران سپاه، کّل روند جنگ تحت نظر یک ستاد طراحی و اجرا نمایند که پس از ماه‏ها تلاش «عملیات خیبر، توسط این ستاد طرح‏ریزی شد که فرایند آن در مبحث بعدی تشریح شده است.

با این پیشینه، در پایان این مبحث خلاصه‏ای از آمار عملیاتی و برخی از سوانح تلخ نهاجا در سال سوّم جنگ به شرح زیر ارائه می‏شود: نیروی هوایی در این مدت (از 1/7/1361 تا 31/6/1362) درمجموع با انجام 17 هزار و 440 نوبت مأموریت رزمی مقدار 4/313 تن انواع مهمات اعم از بمب و موشک را به روی دشمن فروریخت و شمار شش هزار و 994 نوبت پرواز ترابری سنگین را در اجرای مأموریت‏های خدمات رزمی همچون شناسایی الکترونیکی، سوخت‏رسانی و ترابری نفرات اعم از نیروهای رزمنده، مجروحین و شهدا به همراه تجهیزات را به ثبت رسانید و در کّل با 24 هزار و 434 نوبت پرواز عملیاتی، سال سوم جنگ پایان یافت. این تعداد پرواز در مقایسه با سال دوم جنگ شش هزار و 137 نوبت کاهش نشان می‏دهد که به طور متوسط روزانه 67 نوبت پرواز انجام شده است و نسبت به سال دوم جنگ روزانه 16 نوبت و در قیاس با سال اول جنگ 55 نوبت کاهش نشان می‏دهد و در مقابل، عراق در سال سوم 29 هزار و 614 نوبت پرواز عملیاتی انجام داده است که پنج هزار و 170 نوبت بیشتر از نهاجاست، در این سال، 42 فروند هواپیما و 21 فروند بالگرد از دشمن ساقط شد و ایران نیز دو فروند هواپیمای شکاری «اف4» خود را از دست داد و هشت نفر از خلبانان نهاجا شهید و یک نفر نیز مفقودالاثر شد.

1) مروری بر خاطره شهید حسین دل‌حامد از شهدای بزرگ سال سوم

یکی از خلبانان صاحب نامی که در سال سوم (6/11/1361) به شهادت رسید، سروان خلبان حسین دل‌حامد، برادر ستوانیکم خلبان شهید ابراهیم دل‌حامد (که جهت انهدام هدفی در موصل در مورخ 18/7/1359 شهید شد) بود که به اتفاق «سرهنگ2 علی‏محمد سلیمانی» در یک نبرد هوایی در خلیج فارس با هواپیمای «اف4» شهید شدند.

این جنگنده با نام پروازی «نتیجه-22» در ساعت 13:29 از فرودگاه بوشهر به صورت اسکرامبل برخاست و در ساعت 13:44 برفراز خارک ناپدید شد. در عملیات جستجو برای نجات خلبانان این هواپیما، قطعاتی از هواپیما که از آب سبکتر بودند، روی آب دریا مشاهده و از آب گرفته شدند که نشان می‏داد هواپیما به سطح دریا برخورد کرده و به درون آب رفته است، آثاری از خلبانان یافت نشد، سرهنگ دوم سلیمانی از افسران بسیار شایسته نیروی هوایی بود.

سروان حسین دل‌حامد، در سال قبل نیز به اتفاق سروان خلبان شهید «اسماعیل گراوند»، در مورخ 4/8/1360 طی یک مأموریت رزمی چند فروند هواپیمای دشمن را تا عمق خاک عراق تعقیب می‌کنند و به دلیل کمبود سوخت لاجرم به آسمان کشورمان در خلیج فارس برمی‏گردند و در حالی که اقدام برای سوختگیری هوایی کرده بودند، در یک غافلگیری توسط جنگنده‏های دشمن مورد هدف قرار می‏گیرند و مجبور به ترک هواپیمای «اف4» در خلیج فارس می‏شوند. در این درگیری خلبان کابین جلو به شهادت می‏رسد و خلبان کابین عقب (شهید حسین دل‌حامد) پس از قریب سه شبانه‏روز مبارزه با تنهایی، کوسه‏ها و مرگ، سرانجام به صورت معجزه‏آسایی در یک حالت بسیار عارفانه نجات یافت و خیلی زود به یاری همرزمانش شتافت و به‌رغم معافیت از پروازهای رزمی، داوطلبانه در نبردهای دشوارتری به جنگ با دشمن ادامه داد تا این که در ششم بهمن 1361 بار دیگر در یک درگیری نابرابر هوایی، مجبور به ترک هواپیمای آسیب دیده در خلیج فارس شد؛ ولی این بار روح بلند او به ملکوت اعلی عروج کرد و پیکر مطهرش طعمه دریا شد. «روانشان شاد»

 

منبع: نبردهای هوایی ایران، سرتیپ2 خلبان حسین خلیلی، 1398، ایران سبز، تهران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده