نبردهای هوایی ایران (55)
خدمات پشتیبانی رزمی: علاوه بر هواپیماهای جامبوجت «ب-747» که شبانه نیروهای داوطلب را تا چند برابر ظرفیت (1500نفر) از شهرهای بزرگ به پایگاه‏های دزفول، امیدیه و فرودگاه اهواز منتقل می‏کردند؛ همچنین هواپیماهای «سی130» و «اف27» باید نیروهای نظامی و مردمی را از دورترین فرودگاه‏های کشور به فرودگاه‏های نظامی و غیرنظامی منطقه نبرد میرساندند تا به قرارگاه‏ها و خطوط مقدم بروند.

این کار به طور شبانه‌روزی پی‌گیری می‌شد. به‏علاوه، هواپیماهای «بوئینگ707» و یا «بوئینگ747» نیز در سراسر روز در شمال‌غرب دزفول و در شمال امیدیه پرواز می‌کردند تا هواپیماهای جنگنده رهگیر «اف14» و «اف4» و جنگنده بمب‌افکن‌های «اف4ئی» از آنها جهت نبردهای هوایی و یا بمباران دشمن، سوخت دریافت دارند و…

ب ـ نخستین پیروزی‏ها و آزاد شدن سایت‌های 4 و 5 نهاجا

در پی شکسته شدن خطوط جبهه و استحکامات دشمن، در ساعات07:30، 14:00 تا 15:25، روز بعد (3/1/1361) تیپ‌های 426 درمنطقه شرق ‌سایت 4 و5 (تپه‌های ابوصلیبی‌خات) و تیپ 96 بنا به درخواست رکن3 قرارگاه «کربلا» با پرتاب 35 تن مهمات جنگی، تیپ 42 از لشکر دهم زرهی و تیپ دهم مستقل زرهی با 33 تن مهمات توسط جنگنده‏های «اف4» پیاپی بمباران شدند. به علاوه، در ساعت 10:55 نیروها و ادوات زرهی و توپخانه دشمن در غرب شوش با دو تن مهمات جنگی از راه پروازهای ارتفاع پست توسط هواپیماهای «اف5» درهم کوبیده شدند و توپخانه دشمن از آنجا برچیده شد و مقرر شد تا 16 فروند هواپیما به غرب سایت‌های4 و5 که حالا تپه‌های «ابوصلیبی‌خات» نامیده می‌شدند، یورش برند که فرمانده قرارگاه کربلا با نگاه به نقشه و جابجا شدن لجمن و خط تماس با دشمن، دستور لغو آن را داد. در همین زمان، یک فروند هواپیمای جنگنده بمب‌افکن دشمن با آتش توپخانه پدافند هوایی به زیر کشیده شد و یک فروند دیگر با شلیک موشک «فونیکس» خلبانان «اف14» سرنگون شد.

در روز سوم عملیات (4/1/1361) خبر خوشی را رزمندگان قرارگاه «نصر» بر سر زبان‌ها انداختند که داستانی از آزاد شدن سایت های4و5 هوایی در تپه‌های «ابوصلیبی‌خات» بود و این خبر زیباترین خبر برای نیروی هوایی در یکسال و نیم گذشته از جنگ بود. خبر دادند که30 دستگاه تانک سالم و 10 هزار نفر اسیر گرفته‌اند و فرمانده تیپ 96 دشمن نیز در ساعت 12:45 به اسارت درآمده بود و قرارگاه «قدس» نیز دهکده‌های شیخ‌قدم و عین‌خوش و تپه‌های علی‌گره‌زد را از دشمن بازپس گرفته بودند. اما قرارگاه‏های «فجر» و «فتح» که با ایستادگی شدید دشمن روبرو شده بودند، نیاز فراوان به آتش پشتیبانی هوایی برای درهم شکستن پایداری دشمن داشتند. لذا در ساعات 10:15، 15:50، 17:00 نیروها و ادوات جنگی تیپ 426 و تیپ10 زرهی و 24 مکانیزه بمباران شدند و 14 تن مهمات برآنها فرو ریخته شد. در ساعت 16:05 نیز در یک درگیری هوایی، یک فروند هواپیمای بمب‌افکن دشمن با شلیک موشک اسپارو «اف4» برفراز منطقه عملیاتی سرنگون شد. دراین روز (4/1/1361)، شمار یک هزار و 912 نفر رزمنده به فرودگاه دزفول انتقال داده شدند و 848 نفر مجروح جنگی از منطقه با سامانه هواپیماهای ترابری نهاجا به خارج از منطقه، جابجا شدند.

ساعت 07:25 روز 5/1/1361 در یک درگیری هوایی دیگر میان هواپیمای فانتوم نهاجا و جنگنده دشمن، یک فروند هواپیمای دشمن با شلیک موشک راداری «اسپارو» (AIM-7) سرنگون و در پنج مایلی شمال‏‌غرب اهواز سقوط کرد.

 

پ ـ جابه‏جایی‌های نیروها، پشتیبانی آتش و روند نبردهای هوایی

 در روز جمعه 5/1/1361 شمار 756 نفرمجروح ازفرودگاه دزفول به بیرون از منطقه عملیاتی «کربلای2» جا به جا شدند و در روز یکشنبه مورخ 7/1/1361 هواپیماهای ترابری نهاجا، شمار 680 نفر مجروح همراه با 67 مجروح اسیر عراقی را از فرودگاه‏های اهواز و دزفول به تهران ترابری کردند و همچنین 346 نفر مأمور و 30 هزار و 500 پوند بار شامل: دارو، پتو، مهمات سپاه پاسداران و غیره را به اهواز و دزفول ترابری کردند.

از نظر پشتیبانی آتش، در مورخ 6/1/1361 نیز با آغاز روشنایی، تیپ 34 زرهی از لشکر یکم عراق با20 تن مهمات جنگی درهم کوبیده شد. همچنین سایت موشکی پدافند هوایی که در نزدیکی تیپ17 زرهی دشمن سنگرهایی را دایر کرده بود، با عراده­های توپی که از ارتش عراق به غنیمت گرفته گلوله‌باران شدند تا خلبانان و هواپیماهای نیروی هوایی در امنیت بیشتری به عملیات خود بپردازند. در این روز، ستاد عملیات هوایی جنوب به کلیه یگان‌های رزمی نهاجا اعلام کرد که دشمن با توجه به‌تغییر تاکتیک نهاجا از بمباران‌های ارتفاع پست به بمباران‌های ارتفاع بالا، دچار شکست‌هایی شده که در پی آن مبادرت به استفاده از هواپیماهای رهگیر «میگ25» در جبهه‌های جنوب برای برهم زدن نظم و آرایش دسته‌های پروازی هواپیماهای «اف4ئی» که از ارتفاع بالا بمب‌های خود را فرو می‌ریزند، کرده است[1]. در ساعات 11:24، 12:45، 15:35 و 17:30 روز 7/1/1361، به ترتیب با شلیک موشک‏ زمین به هوای «هاگ»، هوا به هوای «اسپارو» و «فونیکس»، چهار فروند از جنگنده‏های دشمن برفراز «ابوصلیبی‌خات»، شوش و شمال غربی شوش هدف قرار گرفتند. از پایگاه دزفول، با هفت فروند هواپیمای «اف5ئی» مجهز به هشت تن مهمات، یگان‏های دشمن را در جنوب دشت‌عباس جهت وارد نمودن واپسین فشارها بمباران کردند.

در مورخ 8/1/1361، دشمن با 85 فروند هواپیمای جنگنده بمب‌افکن به منطقه عملیاتی «فتح‌المبین» یورش آورد و خلبانان جنگنده‏های «اف14» توانستند، یورش‌های هوایی دشمن را دفع کنند به طوری که در ساعات 09:10، 14:37 و 17:34 سه فروند دیگر از جنگنده‌های عراق در دشت‌عباس، نزدیک روستای ابوغریب، شمال حمیدیه و شرق دهلران توسط هواپیماهای خودی سرنگون شدند. در روز 9/1/1361 نبردهای هوایی به اوج خود رسید و یک قروند «اف4ئی»، پس از سرنگون کردن یک فروند از هواپیماهای دشمن، در نبرد دیگری توسط موشک هوابه هوای دشمن سرنگون شد و خلبانان آن سروان محمد عتیقه‏چی/ستوانیکم محمد جوانمردی مجبور به ترک هواپیما شدند که چگونگی آن طبق خاطرات امیر عتیقه‏چی ارائه می‏شود.

 

منبع: نبردهای هوایی ایران، سرتیپ2 خلبان حسین خلیلی، 1398، ایران سبز، تهران


[1] – مشخصات این هواپیما را که به‌عنوان هواپیمای کسب برتری هوایی در منطقه جبهه از سوی دشمن به‌کار گرفته شده را اعلام نموده و نوع موشک‌های هوا به هوای متعلق به این هواپیما را «آکرید» یا «AA-6» ذکر نموده است و هشدار داده که یک فروند «اف4ئی» روی آن قفل راداری (LOCK ON) داشته که اقدام به «JAMMING» نموده است. البته عراق بیشتر از نوع شناسایی این هواپیما استفاده می‏نمود.

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده