حمایت قدرت های جهانی از رژیم بعث عراق در جنگ تحمیلی علیه ایران – بخش ششم
اشاره: در بخش پنجم مقاله در خصوص کمک های مالی و نظامی دولت های انگلیس، فرانسه و آلمان به دولت بعث عراق، مطالبی عنوان شد.و اینک ادامه مقاله:

حسین کامل ( رئیس صنایع دفاع  عراق) در ژانویه ۱۹۸۱ تحویل ۶۰ فروند میراژ اف ۱ مجهز به موشک که ابتدا از سوی والری ژیسکاردستن معلق شده بود آغاز گشت. در ژوئیه همان سال فرانسه بنی صدر و مسعود رجوی را به عنوان پناهنده سیاسی پذیرفت. رجوی، پاریس را به ستاد اپوزیسیون ایران تبدیل کرد. به دنبال خروج دیپلمات های فرانسه از تهران در سال ۱۹۸۲ فرانسه اقدام به تحویل ۵ فروند هواپیمای سوپراتاندارد مجهز به موشک‌های اگزوست به عراق کرد. کنت تیمرمن( محقق و نویسنده آمریکایی) تحویل سلاح تقریباً به صورت روزمره ادامه داشت. یکی از پایگاه‌های ناتو که در مرکز فرانسه احداث شده بود و به صورت مرکز بارگیری آنتونوف های نیروی هوایی عراق درآمد. این هواپیماها روزانه به این فرودگاه می‌آمدند و موشک های ساخت فرانسه به عنوان های خوشه ای، فیوز و تجهیزات رادار با خود به عراق می بردند. سازمان‌های اطلاعاتی فرانسه در سال ۱۹۸۶ برآورد کردند که اگر فرانسه سه هفته از ارسال کمک به عراق خودداری کند آن کشور شکست خواهد خورد.

  • کمک های اردن

اردن که پس از پیروزی انقلاب اسلامی روابط بسیار نزدیکی با عراق برقرار کرده بود، پس از کنفرانس سران کشورهای عربی در بغداد و تونس،  روابط خود با عراق را نزدیک تر و عمیق تر کرد، تا آنجا که به نفع عراق و علیه ایران موضع گیری کرده و با کمک های سیاسی اقتصادی و نظامی فراوانش ازجمله اعطای وام های چند میلیون دلاری به عراق حمایت و پشتیبانی اش را از این کشور اعلام کرد. در دوره جنگ هشت ساله بین ایران و عراق تنها سامانه حمل و نقل به عراق از طریق و اردن صورت می‌گرفت. در

در این چهارچوب شبکه حمل و نقل وسیعی بین دو کشور ایجاد شد و بندر عقبه این کشور برای حمل و نقل سلاح و تجهیزات نظامی سبک و سنگین در اختیار عراق قرار گرفت.

به علاوه اردن نظامیان خود را برای سرکوبی مردم مسلمان ایران به عراق گسیل داشته بود. بی‌شک تنها توجه به گوشی هایی از اظهارات حکام در جریان برگزاری جلسه عادی کابینه حضور در تاریخ ۲/۱ /۱۳۵۹ موضع آن کشور را در قبال جنگ در حال وقوع بین ایران و عراق، نشان می داد: " وظیفه اعراب است که برای وحدت خود و جلوگیری از سرایت خطرات، هر کجا که باشد همکاری کنند، ما وظیفه داریم که جهان اسلام را آرام و قرین همبستگی داشته باشیم، ما عنوان کشوری عربی نباید اجازه دهیم هیچ گونه تجاوزی از هر مصدری که باشد به هیچ جزیی از خاک عراق صورت گیرد."

  • کمک های کویت و عربستان

کشورهای عربی به ویژه کویت و عربستان با ارسال کمک های مالی و نظامی شان به عراق بخشی از هزینه‌های این کشور را در دوران جنگ تحمیلی علیه ایران متحمل می شدند. برابر گزارش محرمانه ای که در آن مقطع زمانی منتشر شد، دو کشور یادشده در مجموع ۲۵ تا ۵۰ میلیارد دلار به صورت قرض یا وام بلاعوض در اختیار عراق قرار دادند. بعدها ، پس از بروز اختلاف میان عراق و کویت و اظهارات مقام های عراقی مبنی بر "جنگ با ایران به تنهایی"، ابوغزاله، معاون اسبق رئیس‌جمهور و وزیر دفاع مصر، ادعای عراق را به عنوان یک دروغ بزرگ تعبیر کرد و گفت: "تنها کویت و عربستان بیش از ۶۰ میلیارد دلار به عراق کمک کردند. همزمان، "شیخ الصباح" سفیر کویت در واشنگتن نیز در پاسخ به اظهارات عراقی ها گفته بود: " کویت ۱۴ میلیارد دلار کمک‌های نقدی و بیش از ۱۶ میلیارد دلار از طریق کمک‌های خدماتی و غیره به ماشین های جنگی عراق مساعدت کرده است؛ کویت در زمان جنگ بیش از نیاز نفت صادر می‌کرد تا به صدام در جنگ کمک کند.

بعد ها کویتی ها  اذعان داشتند، افزون بر کمکهای مالی پایگاه نیروهای هوایی در اختیار عراق قرار دادند که همین امر به عراقی‌ها برای حمله به جزیره خارک، پایانه های نفتی ایران و نفتکش ها کمک شایانی کرده بود. عراقی تجهیزات و مواد خامی را که برای حملات نظامی به ایران نیاز داشتند از ۲۰۰ شرکت در ۲۱ کشور جهان به دست می‌آوردند. غربی‌ها در نظر داشتند با کمک به عراق از برتری نظامی ایران و تغییر موازنه به سود آن جلوگیری کنند. در نتیجه این کمک ها همراه با حمایت های مالی کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس به ویژه عربستان و کویت قدرت زمینی عراقی‌ها را بهبود بخشید و آنها توانستند با تکیه بر سلاح‌های فرانسوی و روسی توان هوایی شان را افزایش دهند. نگاهی به وامها و کمکهای اقتصادی خارجی دولت کویت به عراق در  طی سالهای جنگ نشان می‌دهد یکی از عمده‌ترین وام دهندگان به عراق بوده است. کارشناسان هزینه جنگی عراق را ماهانه به ۶۰۰ میلیون تا یک میلیارد دلار برآورد می کردند؛ در حالی که ارز حاصل از صادرات روزانه یک و ۸۹۳ میلیون بشکه نفت به قیمت متوسط ۱۲ دلار برای هر بشکه در سال های پایانی جنگ رقمی حدود 681 میلیون دلار در ماه بود و این حتی تکاپوی هزینه جنگی عراق را نمی کرد. از این جهت مشارکت کشورهای عربی به ویژه کویت و عربستان در جنگ تحمیلی و حمایت از عراق به خوبی آشکار می‌شود . در اوایل سال ۱۳۶۰ مطبوعات کویت گزارش دادند که کویت و عربستان قرار است یک وام ۶ میلیارد دلاری در اختیار عراق قرار دهند که سهم کویت از این مبلغ ۲ وسهم عربستان ۴ میلیارد دلار تعیین شده بود. ۷ ماه پس از اعطای وام نخست کویت به عراق در تاریخ 19/08/1360 گزارشی مبنی بر واگذاری یک اعتبار 7/4 میلیارد دلاری از سوی کویت به دولت عراق منتشر شد. در تاریخ 09/01/1365 نیز واحد مرکزی خبر در تهران گزارش داد که دولت کویت وامی به مبلغ ۸ میلیون و ۹۰۰ هزار دینار کویتی به عراق خواهد پرداخت.کویت و عربستان توافق کردند که از سال 1982 عایدات صدور نفت از منطقه بی‌طرف( روزانه ۳۰۰ الی ۳۵۰ هزار بشکه) به حساب عراق ریخته شود. این توافقنامه تا سال ۱۹۸۶ اعتبار داشت.  از دیگر کمکهای موثر کویت به عراق واگذاری جزایر وربه و بومیان  جهت بهره‌برداری از آنها به عراق بود.

  • نتیجه

 تاریخ معاصر ایران همواره در پی بروز هر جنگی شاهد جدایی بخش‌هایی از این سرزمین پهناور به دست بیگانگان بوده است . اما علیرغم پشتیبانی قدرت‌های بزرگ از عراق روند مذکور در جنگ ایران و عراق ادامه پیدا نکرد و سرفصل جدیدی از تاریخ ایران را در صفحات تاریخی به ثبت رساند . در این  جنگ نه تنها یک وجب از خاک ایران در دست نیروهای عراقی باقی نماند بلکه عراق  به عنوان کشور متجاوز به نظام بین الملل معرفی شد . جنگ تحمیلی فقط جنگ بین ایران و عراق نبود بلکه جنگی بود که کشورهای اروپایی و عربی نیز در کنار صدام و بر علیه جمهوری اسلامی صف آرایی کرده بودند و هدف نهایی جنگ نابودی نظام اسلامی بود و در مجموع بسیاری از آمارها و گزارش ها در خصوص حمایت جهان عرب و برخی از کشورها از جمله کویت عربستان و اردن از عراق در جریان جنگ تحمیلی علیه ایران به روشنی نشانگر آن است که عراق از جنبه‌های نظامی و اقتصادی از حمایت بی‌دریغ بسیاری از کشورها بهره مند بوده است. همچنین تعدادی از کشورهای منطقه نیز حضور مستقیم در جنگ داشتند و با اعزام نیروهای خود به عراق ، رژیم بعثی را در مقابل ایران حمایت می‌کردند. این جنگ تنها جنگی بود که بلوک های شرق و غرب بر علیه کشوری متحد شدند ولی انتظاراتشان و هدف‌گذاری شان نتیجه نداد و جمهوری اسلامی همچنان به حیات خود ادامه می‌دهد و در حال حاضر قدرت برتر منطقه است و در عرصه های بین المللی نیز از کشورهای مطرح جهان به شمار می‌رود

 

منبع: مجله صف شماره 359، مهر 1389، ساعس اجا، ص102

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده