پیشگامان صنعت رادار در ایران-37
گیرندهReciver از آنجایی که ساخت گیرنده نه تنها نیاز به دانش و تجربه مربوط به خود را داشت، بلکه نیاز به تستر و لوازم آزمایشگاهی مخصوص به خود را داشت، که در این زمینه بخش گیرنده مجتمع سپهر واقعاً از هر نظر قوی و پر بار بود، لذا ساخت گیرنده به کمک و همکاری بخش گیرنده مجتمع سپهر شروع شد و در نهایت، گیرنده رادار شناسایی با مشخصات فنی ذیل ساخته شد.

الف- فیلتر ورودی

فرکانس ورودی (پاسخ‌های دریافتی از ترانسپوندر هواپیماها) 5±1090مگاهرتز است. فیلتر ورودی به صورت سه کانال مختلف برای فیلتر کردن سه فرکانس 1085،1090 و 1095 به صورت یک قطعه واحد با همکاری بخش تراشکاری مجتمع سپهر (سرهنگ شهرام طاهری) ساخته شد. فیلترهای اولی و دومی خوب از کار درنیامدند، حدود سه الی چهار مگاهرتز خارج از باند فرکانس نرمال و استاندارد بودند، اما با تلاش مضاعف و همکاری خوب تراشکاران مجتمع سپهر، فیلتر مربوطه با باند فرکانس دقیق و نرمال ساخته شد.

ب- دیکودر (Decoder)

پاسخ‌های دریافتی از هواپیماها شامل کدها و پالس‌هایی می‌باشد که برای تشخیص درستی و صحیح بودن این پالس‌ها و سایر پالس‌های اضطراری ارسالی توسط خلبان، می‌بایستی سامانه ی ساخته شود که در زمان دریافت سیگنال‌های جواب، زمان‌بندی اینگونه سیگنال‌ها دقیق ارزیابی شوند؛ لذا دیکودر دومین واحد گیرنده بود که پس از ساخت ارزیابی و تست، بسیار عالی عمل  می‌کرد.

پ- تقویت کننده و محدودکننده دامنه سیگنال (Limiter&Amp)

سیگنال‌های دریافتی بعد از فیلتر شدن و ارزیابی زمانبندی، می‌بایستی در سطح محدود سیگنالی، اصلاح و تقویت می‌شدند، آن هم در سطح متعارف که بستگی به نوع گیرنده، حساسیت گیرنده، میزان IF و چگونگی ویدئو و نمایش بر روی صفحه نمایشگر داشت. این واحد به آی سی ترانزیستوری ساخته و تست و ارزیابی گردید.

پس از تست و ارزیابی گیرنده، سایر زیرسامانه‌ها شامل فرستنده، انتخاب کننده مد، منابع تغذیه، خطوط انتقال و سایر قطعات مربوطه تجمیع و رادار شناسایی ملّی تکمیل و عملیاتی گردید و برای اولین بار در کشور ایران، اهداف رادار شناسایی بر روی صفحه نمایشگرهای رادار در شیلتر عملیات رادار ملّی در مجتمع سپهر ظاهر شد، که مورد بازدید فرمانده محترم پدافند هوایی تیمسار غلامی، قرار گرفت. پس از ارزیابی چندین هدف ایشان بسیار خوشحال شدند و دستور فرمودند که تعدادی جهت رفع نیاز پدافند هوایی ساخته شود.

پیش از نصب بر روی رادار ملّی‌ در یکی از ارتفاعات استان گیلان، در نمایشگاه هوایی که هرساله تشکیل می‌شد، ‌رادار شناسایی ملّی در آن نمایشگاه مورد بازدید مقام معظم رهبری قرار گرفت و از اینکه در این زمینه به توان علمی و اجرایی بالا‌یی ‌رسیده‌ایم و هیچ‌گونه وابستگی به خارج از کشور نداریم، بسیار خرسند شدند و راهنمایی‌هایی هم فرمودند.

ساخت دومین رادار شناسایی در دستور کار قرار گرفت و در این زمینه سعی و تلاش بر این بود که هرچه بیشتر نسبت به ساختار رادار اولی ارتقاءهایی داده شود.

طراحی و ساخت مدار انتخاب کننده مد Mode Selector

ساخت بردهای کنترل و انتخاب‌کننده مدها شروع شد. با همکاری بخش کامپیوتر مجتمع سپهر (جناب شمخالی) پس از دو ماه، یک سامانه دیجیتال به اندازه کمی بزرگ‌تر از یک قوطی کبریت ساخته شد و دقیقاً به خوبی توان تولید مدهای یک، دو، سه آ و مد چارلی یا (C) را داشت. ضمن بازدیدهایی که مسئولین از مجتمع سپهر به عمل می‌آوردند، این قطعه بسیار چشمگیر و عالی بود، تا آنجایی که سردار نقدی در مرحله اول تصور می‌کردند از خارج از کشور خریداری شده، اما پس از بازدید از مدارک و منابع علمی مربوطه واقعاً خوشحال شدند و زمانی که امیر شهبازی فرمانده محترم ارتش، همراه امیر غلامی برای بازدید رادار بابلسر تشریف آورده بودند، ضمن بازدید از رادار، درب‌های کابینت انتخاب‌کننده مدها را باز کردم و خدمتشان عرض شد که این سامانه با این بزرگی (هزاران رله و تعداد زیادی کلید و کنتاکتور) را در مجتمع سپهر به صورت دیجیتال ساخته‌ایم، که در کف دست جای می‌گیرد. ایشان واقعاً خوشحال و راضی شدند.

واحد تقویتکننده توان RF-AMP

همانطوریکه قبلاً اشاره شد، واحد تقویت‌کننده لامپی بود. تصمیم گرفته شد که این واحد به صورت Solid State ساخته شود. با همکاری دانشگاه صنعتی اصفهان، ساخت اولین تقویت‌کننده RF-AMP دو کیلوواتی به صورت Solid-State شروع شد. از آنجایی‌که دانشگاه صنعتی اصفهان در زمینه ساخت رادار، پروژه‌های زیادی در دست اقدام داشت، لذا ساخت RF-AMP پس از کلی زحمت و تست‌های مکرر آزمایشگاهی پس از یک سال به اتمام رسید و منتظر ماندیم تا در یکی از ایستگاه‌های رادار پدافندی روی سامانه شناسایی نصب و ارزیابی شود. پس از کسب مجوزهای لازم در رادار هاشم‌آباد کار نصب و راه‌اندازی شروع شد.

واحد RF-AMP را از سامانه شناسایی قدیمی برداشتیم و سامانه ساخته‌شده جدید را نصب و رادار را عملیاتی نمودیم، که نتیجه بسیار مطلوبی حاصل شد. آقای دکتر زیدآبادی (یکی از استادان دانشگاه صنعتی اصفهان) در این زمینه همکاری بسیار خوبی با بنده داشتند.

به هر حال، بعد از ساخت واحد RF-AMP که یک نوآوری بود، خیالمان بابت ساخت سایر زیر سامانه‌ها آسوده‌تر شد. با دستیابی به نوآوری و توان علمی بالا، که منجر به ساخت انتخاب‌کننده مد دیجیتالی و تقویت‌کننده ترانزیستوری شد، ساخت گیرنده دومی شروع شد.

یک گیرنده در سطح گیرنده A/UPX-23 در‌ بخش گیرنده مجتمع سپهر ساخته شد. با تجمیع کلیه واحدهای ساخته‌شده، دومین رادار شناسایی ملّی ساخته شد و ضمن دعوتی که از تیم کارشناسی معاونت فناوری ریاست محترم جمهوری جهت بازدید این رادار به عمل آمد، این رادار با مقایسه با سایر رادارهای شناسایی پدافند هوایی جایزه جشنواره خوارزمی (به بخش جشنواره خوارزمی مراجعه شود) را به خود اختصاص داد و در سایت رادار کرج نصب گردید.

 

منبع: پیشگامان صنعت رادار در ایران، غلامی، براتعلی، 1397، ایران سبز، تهران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده