پیشگامان صنعت رادار در ایران-12
پس از دمونتاژ و تفکیک قطعات ریز و درشت آنتن در کارگاه مونتاژ و چیده شدن آنها در یک سوله بسیار بزرگ بر روی میز­های کار، قطعات فوق توسط صاحب­نظران گوناگون از جمله شخص امیر بزرگوار مورد بازدید و مطالعه قرار گرفت و عملکرد مکانیکی و الکترونیکی هر قطعه توسط حقیر برای مدعوین تشریح گردید و کمکم پیچیدگیهای فناورانه ساخت چنین آنتن ظریف و متحرک پارابولیک با قابلیت­های جمع شوندگی و تاشوندگی منحصر بفرد نمایان گردید.

 

اگرچه پس از پایان جنگ تحمیلی عملیات بازسازی رادارهای GPS-11 را در گروه رادارهای تاکتیکی شروع کرده بودیم، ولی امکانات لازم برای تعمیر و بازسازی آنتن­های موشک خورده را در اختیار نداشتیم؛ لذا یکی از اهداف هوشمندانه و خردمندانه و آینده­نگر امیر بزرگوار سرتیپ غلامی در خصوص تأسیس مجتمع فنی سپهر و انتخاب رادار متحرک GPS-11 به عنوان الگوی ساخت رادار ملی، علاوه بر ساخت مشکل­ترین رادار متحرک موجود در پدافند هوایی به عنوان رادار ملّی، فراهم نمودن امکانات فنی وسیع لازم جهت تعمیرات، بازسازی و اورهال و حیات دوباره بخشیدن به رادار­های ارزشمند GPS-11 بود، که این امر مهم توسط اینجانب و سایر متخصصین این رادار در کارگاه مونتاژ مجتمع سپهر همزمان با ساخت رادار ملّی محقق گردید و آنتن­های موشک­خورده به طور کامل تعمیر، بازسازی و رفلکتور­های آن به طور کامل ساخته شد و پس از تست‌های موفقیت‌آمیز فنی و عملیاتی وارد شبکه پدافندی گردید و این امر خطیر بدون بهره­گیری از امکانات وسیع مجتمع سپهر به هیچ وجه ممکن نبود. اقدامات فوق در بخش وظایف کارگاه مونتاژ به طور کامل بیان خواهد شد.

پس از صدور اوامر امیر معظم سرتیپ غلامی در خصوص ساخت رادار ملّی در مجتمع سپهر، اقدامات و مطالعات اولیه بر روی پیچیده­ترین بخش این پروژه، یعنی آنتن پارابولیک سه­بعدی رادار، به سرپرستی اینجانب‌ در کارگاه مونتاژ کلید خورد. لذا در مرحله نخست و برای شروع کار، یک دستگاه آنتن رادار GPS-11 به صورت کامل جهت انجام اندازه­گیری­ها و مهندسی معکوس در کارگاه مونتاژ شروع به دمونتاژ و جدا­سازی و تفکیک قطعات گردید.

این آنتن به تنهایی از صدها قطعه ریز و درشت از جنس فلزات با آلیاژ­های مختلف از جمله فلز آلومینیوم نظامی 6061 با ترکیبی از فلز مقاوم تیتانیوم و قطعات استیل ضدزنگ و ضد­مغناطیس و چرخ دنده‌ها و بلبرینگ­های ضد­زنگ و قطعاتی از جنس فسفر برنز و غیره تشکیل یافته است.

پس از دمونتاژ و تفکیک قطعات ریز و درشت آنتن در کارگاه مونتاژ و چیده شدن آنها در یک سوله بسیار بزرگ بر روی میز­های کار، قطعات فوق توسط صاحب­نظران گوناگون از جمله شخص امیر بزرگوار مورد بازدید و مطالعه قرار گرفت و عملکرد مکانیکی و الکترونیکی هر قطعه توسط حقیر برای مدعوین تشریح گردید و کم‌کم پیچیدگی‌های فناورانه ساخت چنین آنتن ظریف و متحرک پارابولیک با قابلیت­های جمع شوندگی و تاشوندگی منحصر بفرد نمایان گردید.

در مرحله اول، قسمت‌های مختلفی از قطعات آلومینیومی، استیل و غیره، که باید ساخته می‌شدند، از قطعات فرسوده آنتن­های موشک خورده جداسازی گردید و جهت تجزیه و مشخص نمودن آلیاژ فلزات و انجام پروسه سختی سنجی آنها در اختیار آزمایشگاه جهاد دانشگاهی قرار گرفت، که پس از دریافت نتیجه آنالیز آلیاژ قطعات، به اهمیت ساختار فلزی و استحکام بی­نظیر این آنتن پی بردیم، که همگی از آلیاژ­هایی با استاندارهای ویژه اجناس نظامی و ترکیبات خاص تشکیل شده بودند.

از دیگر پیچیدگی­های این آنتن، نصب شدن بخش عمده­ای از المان­های بسیار حساس گیرنده رادار در داخل قسمت گردشی و چرخان آنتن می‌باشد، که این قطعات متشکل از انواع موج­برهای ظریف و حساس تقسیم­کننده انرژی الکترومغناطیس در دو قسمت هفت شاخه­ای و شش شاخه‌ای جهت ارسال امواج به صورت پشته­ای می‌باشد و دریافت امواج برگشتی و هدایت آنها توسط سیرکولاتورها و کابل‌های مخصوص کالیبر شده به قطعه جمع­کننده و شکل دهنده امواج برگشتی و در نهایت، تقویت­کننده­های امواج الکترومغناطیس با توان­های متفاوت و تشکیل فرکانس IF و هدایت آنها توسط قطعه ظریف و پیچیده رو توری جوینت (جهت انتقال امواج از قسمت ثابت آنتن به قسمت چرخان آن در مسیر ارسال و دریافت امواج راداری)، و در نهایت ارسال اطلاعات دریافتی به شیلتر گیرنده رادار، جهت پردازش و آشکارسازی و غیره، که همه این قطعات فوق­العاده حساس در فرکانس RF در یک قسمت بسیار تنگ و چرخان آنتن به صورت بسیار ماهرانه جاسازی و نصب شده­اند، لذا علاوه بر ساخت خود رفلکتور آنتن، ساخت قسمت شاسی چرخان آنتن جهت نصب و جا­سازی قطعات فوق دقت و ظرافت بسیار بالایی را می­طلبید.

پس از تهیه مواد خام مورد نیاز ساخت آنتن، از جمله بیلت‌ها و ورق­های مختلف آلومینیومی با قطر­های مختلف و استیل­های ضد­زنگ و ضد مغناطیس و سایر فلزات دیگر که با همت و تلاش شخص امیر معظم و به سختی تهیه شده بود، جهت ساخت لوله­های آلومینیومی رفلکتور و بعضی قطعات ریخته­گری شده و غیره، ده‌ها قالب ریخته­گری و اکستروژن بسیار دقیق سفارش داده شد و جهت انجام امور مختلف ساخت قطعات گوناگون کارگاه­های تخصصی متعددی به شرح زیر به دستور امیر محترم در مجتمع سپهر تأسیس گردید و مجتمع کوچک تحقیقاتی سپهر به سرعت به کارخانه عظیم ساخت رادار تبدیل شد، که اینجانب در خصوص وظایف هر کارگاه شرح مختصری می­دهم و مشروح فعالیت‌ها و وظایف هر کارگاه توسط مدیران و مسئولین کارگاه مربوطه تشریح خواهد شد.

کارگاه­های تخصصی مجتمع فنی تحقیقاتی سپهر پدافند هوایی

1) کارگاه مونتاژ، تجمیع و تست و راه‌اندازی و کنترل کیفیت کلی سیستم‌های رادار ملّی.

2) کارگاه ساخت گیرنده رادار.

3) کارگاه ساخت فرستنده رادار با ولتاژ زیاد.

4) کارگاه ساخت فرستنده رادار با شدت جریان زیاد.

5) کارگاه ساخت ارتباطات رادیو زمینی.

6) کارگاه ساخت آنتن رادار ملّی.

7) کارگاه ساخت موج‌بر­های رادار.

8) کارگاه ساخت روتوری جوینت آنتن رادار.

9) کارگاه ساخت رادار­های شناسایی IFF/SIF

10) کارگاه RF  و ساخت تقویت­کننده­های درایور.

11) کارگاه سیم‌پیچی و الکتریک.

12) کارگاه ساخت تهویه و مبدل­های حرارتی رادار.

13) کارگاه تراشکاری و فرزکاری.

14) کارگاه آبکاری و پوشش­دهی قبل از رنگ­آمیزی آنتن رادار.

15) کارگاه آهنگری و ورق­کاری.

16) کارگاه جوشکاری آرگون.

17) کارگاه نقاشی ورنگ­های کوره­ای.

18) کارگاه کامپیوتر و نرم افزار.

19) شعبه نشریات فنی و کتابخانه

 

منبع: پیشگامان صنعت رادار در ایران، غلامی، براتعلی، 1397، ایران سبز، تهران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده