فرماندهان صدام (66)
کعبی: همانطور که پیشازاین گفتم، به نیروی دریایی سه مأموریت داده شد: محافظت از تأسیسات نفتی که در فاو، ام القصر، مينا البكرا و خورالامیه یا در مجاورت آنها قرار داشتند؛ پایش عملیات نیروی دریایی ایران در بخش شمالی خلیجفارس؛ و جلوگیری از پیاده شدن نیروهای ایرانی در ساحل عراق.

وودز:  تامین پوشش بخش شمالی خلیج‌فارس تنها یکی از مأموریت‌های دفاعی

بود که با اجرای عملیات در شعاع ۱۰۰ کیلومتری فاو می‌توانستید این کار را بکنید. اما این اقدام به شما کمکی نمی‌کرد که بتوانید در نقاط دورتر خلیج‌فارس وارد عمل شوید.

کعبی: با قایق‌های موشک‌انداز به بوشهر حمله کردیم و عمدتا پس از سال 1983م و با استفاده از بالگرد حدود ۲۰ فروند نفتکش را غرق کردیم.

مورای: در سال  ۱۹۸۳م بود که به نیروی دریایی عراق علاوه بر سه ماموریت دفاعی اولیه‌اش مأموریت تهاجمی‌تری هم داده شد درست است؟

کعبی: وقتی جنگ آغاز شد، وظیفه نیروی دریایی مشخص نبود و فرمانده عالی عراق شناختی از توانمندی‌های نیروی دریایی نداشت. بنابراین، مأموریت  این نیرو همچنان در محدوده ایفای نقشی دفاعی باقی ماند. در طول جنگ دو ناو موشک‌انداز، 9 فروند قایق گشتی توپ‌دار و سامانه موشک‌های کرم ابریشم را به امکانات نیروی دریایی اضافه کردیم.

مورای: قایق‌های موشک‌انداز را از کجا تهیه کردید؟

کعبی: قایق‌ها را حدود سال ۱۹۸4م از اتحاد شوروی گرفتیم. قایق‌ها از طریق سوریه و از آب‌های مجاور کویت وارد خلیج‌فارس شدند. در طول جنگ هم سه سامانه راداری از چین و تعدادی مین صوتی از ایتالیا خریدیم.

مورای: به‌این‌ترتیب، تا سال ۱۹۸۳ یا ۱۹۸4م چشم‌انداز نیروی دریایی عراق به‌تدریج گسترش یافت. ازنظر شما شخص صدام عامل این گسترش نبود؟

کعبی: صدام نمی‌فهمید که باید جبهه دریایی را هم موردتوجه قرار دهد، زیرا ایران در دریا و به ویژه در جزیره خارک که پایانه‌های نفتی‌اش در آن بود منافع گسترده‌ای داشت. ایرانیان ۸۲ درصد از نفتشان را از طریق خارک صادر می‌کنند. فکر می‌کنم صدام در سال ۱۹۸۳م به‌تدریج نیروی دریایی را هم موردتوجه قرارداد و فهمید که باید پایانه‌های نفتی دریایی ایران در اطراف جزیره خارک را به‌مثابه اهدافی اصلی نگریسته و به آنها حمله کند. سرانجام رهبران عراق فهمیدند که باید به جنگ در دریا هم توجه کنند و به همین علت صدام هم در این دوره از نیروی دریایی حمایت می­کرد.

وودز: ژنرال ممکن است بحث را در مورد راهبرد عملیاتی زمان جنگ ادامه دهید؟

کعبی: همان‌طور که پیش‌ازاین گفتم، به نیروی دریایی سه مأموریت داده شد: محافظت از تأسیسات نفتی که در فاو، ام القصر، مينا البكرا و خورالامیه یا در مجاورت آنها قرار داشتند؛ پایش عملیات نیروی دریایی ایران در بخش شمالی خلیج‌فارس؛ و جلوگیری از پیاده شدن نیروهای ایرانی در ساحل عراق.

 مورای: وضعیت تهاجمی نیروهای ایرانی که به این پایانه‌های نفتی و مواضع شما در فاو حمله کردند چگونه بود؟

کعبی: آنها دو عملیات انجام دادند. ابتدا در آغاز جنگ در ماه نوامبر یا دسامبر ۱۹۸۰م نیروهایشان را با بالگرد دریکی از پایانه‌ها پیاده کردند و تلاش کردند عملیات خراب‌کاری محدودی در آن انجام دهند. عملیات دوم ایرانیان در سال ۱۹۸4م انجام شد. من در آن زمان فرمانده نیروی دریایی بودم و در بغداد به سر می‌بردم. رئیس ستاد نیرو به من اطلاع داد که ایرانیان حوالی ساعت دو بامداد به یکی از پایانه‌ها حمله کرده‌اند. شبانه حرکت کردم و ساعت ۸ : ۳۰ به قرارگاه نیرو در منطقه رسیدم. در آنجا افسران قرارگاه گفتند که ایرانیان پایانه را اشغال کرده‌اند. هریک از مأموریت‌های نیروی دریایی عراق چندین مرحله داشت. مرحله نخست از ۲۲ سپتامبر ۱۹۸۰م تا ۲۱ نوامبر ۱۹۸۲م  بود که ماهیت پدافندی داشت. در این مرحله، نیروی دریایی عراق پایش شمال منطقه خلیج‌فارس را انجام می‌داد، از حمله نیروهای ایرانی به آب‌های ساحلی و یا پیاده شدن نیروهایشان در ساحل عراق جلوگیری می‌کرد، از پایانه‌های میناء البكر (بصره ) و خورالامیه محافظت می‌کرد، آتش پشتیبانی نیروهای زمینی در محور بصره-آبادان را تامین می‌کرد و به کشتی‌هایی که در ناوگان ایران در آبراه خورموسی تردد می‌کردند حمله می‌کرد؛ این آبراه به خرمشهر و بندر امام خمینی منتهی می‌شود.

مورای: پیش از پرداختن به مرحله دوم، ممکن است چگونگی درگیری نیروی دریایی عراق در حصر آبادان را توضیح دهید؟ می‌دانیم که نیروی زمینی عراق ارتباط پادگان نظامی آبادان را از طریق خشکی قطع کرده بود و ایرانیان مجبور بودند نیروهایشان را از طریق دریا پشتیبانی کنند.

کعبی: ما دو ناو آب‌خاکی در بندر بصره مستقر کرده بودیم. بر روی هریک از این ناوها هم دوقبضه موشک‌انداز کاتیوشا برای پشتیبانی از نیروهای عراق در خشکی نصب‌کرده بودیم و با آنها به اهدافی که در خارج از تیررس توپخانه نیروی زمینی بود حمله می‌کردیم.

وودز: چه وقت این ناوهای آب‌خاکی را برای نصب موشک کاتیوشا بهسازی کردید، پیش از آغاز جنگ یا پس‌ازآن؟

کعبی: ناوها را در آغاز جنگ هنگامی که نیروهایمان به خرمشهر حمله کردند بهسازی کردیم. در پاسخ به درخواست نیروی زمینی که به پشتیبانی توپخانه نیاز داشت، گفتیم این کار را می‌کنیم ولی فقط شب‌ها می‌توانیم ناوهایمان را به کار بگیریم.

 

منبع: جنگ ایران و عراق از دیدگاه فرماندهان صدام، عبدالمجید حیدری، 1393، مرزوبوم، تهران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده