دفاع از آبادان (7)
در این روز، با توجه به مقاومت و پایداری کم نظیر رزمندگان خودی، دشمن قوای بیشتری وارد عمل کرد و آتش توپخانه و خمپارهانداز نیز شدیدتر بر خرمشهر و آبادان فرو ریخت. در ساعت 11:10 فشار به قدری شدید بود که احتمال سقوط خرمشهر در همان روز قطعی به نظر میرسید. از این روز نیروهای خودی توانستند مانع پیشروی بیشتر دشمن گردند و تلفات سختی نیز بر آن وارد سازند. توپخانة ایران با اجرای آتش متقابل، آتش توپخانة عراق را خاموش ساخت و آرامش نسبی برقرار گردید.

 

دفاع از آبادان در سال اول جنگ تحميلي

 

روز چهارم مهرماه: آتش شدید همراه با رزم نزدیک

دشمن پادگان دژ را از ساعت 5:30 مورد حمله قرار داد، افراد باقی‌ماندة این گردان زیر آتش شدید دشمن از پادگان دفاع مي‌كردند. گردان 175 م‌م توپخانه که حدود 30 کيلومتری شمال خرمشهر در حسینیه – حدود 30 کیلومتری شمال خرمشهر- مستقر بود و يگان‌های مدافع خرمشهر و آبادان را پشتیبانی مي‌كرد، آتش آن قطع و توانست به نزدیکی رودخانة کارون عقب‌نشینی کند. گردان 165 پیاده مکانیزه با تحمل تلفات سنگین در این چند روز نبرد، به گمرک خرمشهر رسیده بود. گردان151 دژ نیز متحمل تلفات زیاد شده بود و از سرنوشت افراد زیادی از آن اطلاع دقیقی در دست نبود.

گردان توپخانه 175 م‌م در صدد بود به سمت شرق کارون تغییر موضع دهد، نیروهای خودی در دفاع از شمال خرمشهر، فقط با آتشبارهای 130 م‌م و کاتیوشا مستقر در جزیره آبادان پشتیبانی آتش می‌شدند. توپخانة دشمن از سه طرف جنوب، غرب و شمال، خرمشهر و آبادان را شدیداً گلوله‌باران مي‌كرد. در این شرایط هنوز بسیاری از اهالی و خانواده‌های خرمشهر و آبادان در مناطق مسکونی خود حضور داشتند و پی درپی شهید و مجروح می‌شدند.

با نگرانی نزدیک شدن سقوط خرمشهر، نیروهای خودی با تمام توان به نیروهای دشمن در شمال خرمشهر با تفنگ و تیربار و آرپي‌جي 7 و تفنگ 106 م‌م یورش بردند و نیروهای دشمن را به غرب جاده اهواز- خرمشهر عقب راندند و تعدادی از سلاح و تجهیزات آنان به غنیمت نیروهای خودی درآمد.

از ساعت 13:30 آتش‌های پشتیبانی عراق با حجم زیادتری روانه خرمشهر و آبادان گردید. دشمن به سبب آسیب‌های سختی که در این چند روز به يگان‌های زرهی و مکانیزه آن وارد شده بود، با اعزام نیروهای پیاده نظام که یک تیپ گارد مرزی بود، منطقه عملیات خود را تقویت نمود.

ازطرفی برابر اطلاعات واصله نگران کننده و احتمال تجاوز دشمن از جنوب آبادان و عبور از اروندرود، سبب گردیده بود که قسمتی از تلاش و توان نیروهای موجود به ناچار به کرانه اروندروند اختصاص یابد. برای این منظور عناصر ژاندارمری و قسمتی از سپاه پاسداران درکرانه اروندرود مستقر شده بودند و یک آتشبار توپخانه در اروندکنار نزدیک دهانه فاو و یک آتشبار دیگر در خسروآباد مستقر بود.

در ساعت 13:40 رزمندگان ایران متشکل از رزمندگان نیروی زمینی، تکاوران دریایی و سپاهی به نیروهای عراق یورش بردند و افراد دشمن دست به فرار زدند، در این تهاجم 30 دستگاه تانك و نفربر رها شده عراقی‌ها به دست نیروهای خودی افتاد.

مردم با آگاهی از این پیروزی تهییج شده و تعدادی به صف رزمندگان پیوستند. از آن به بعد ستاد نیروهای مردمی در مسجد جامع خرمشهر تشکیل شد. در این روز توپخانه‌های نیروی زمینی ارتش، ضایعات سنگینی به تاسیسات اقتصادی عراق در فاو و ام القصر و ابوالخصیب وارد کردند. (21)

نیروی هوایی ارتش، درتمام روزهای نبرد در سرتاسر جبهه و نیز داخل عراق به حملات هوایی خود ادامه و از آسمان کشور نیز هوا به هوا و زمین به هوا پدافند می‌نمود. در دفاع زمینی از خرمشهر و آبادان، اضافه بر يگان‌های موجود نیروی زمینی، نیروی دریایی، ژاندارمری، شهربانی، نیروهای سپاه، نیروهای مردمی داوطلب محلی و اعزامی از سایر نقاط نیز حضور داشتند و هرکدام در حدود توانايی‌های خود سهمی را عهده‌دار بودند، اما مجموعة «سیستم فرماندهی، کنترل و ارتباط برای هماهنگ نمودن نیروها در آن شرایط ضعیف بود.»

 

روز پنجم مهرماه: قوای بیشتری از دشمن وارد عمل شدند

در این روز، با توجه به مقاومت و پایداری کم نظیر رزمندگان خودی، دشمن قوای بیشتری وارد عمل کرد و آتش توپخانه و خمپاره‌انداز نیز شدیدتر بر خرمشهر و آبادان فرو ریخت.

در ساعت 11:10 فشار به قدری شدید بود که احتمال سقوط خرمشهر در همان روز قطعی به نظر می‌رسید.

از این روز نیروهای خودی توانستند مانع پیشروی بیشتر دشمن گردند و تلفات سختی نیز بر آن وارد سازند.

توپخانة ایران با اجرای آتش متقابل، آتش توپخانة عراق را خاموش ساخت و آرامش نسبی برقرار گردید.

در مجتمع پتروشیمی بندر امام خمینی، وجود حدود 15 هزار تن آمونیاک که در هوا کشنده می‌شد و مخازن پلی اکریل محتوی مواد آتش زا و مسموم کننده، باعث نگرانی مقامات وزارت نفت و اهالی شده بود. درخواست شد که پدافند هوایی این منطقه تقویت شود.

لوله‌های نفت مستقر در شمال رودخانة بهمن‌شير- شمال آبادان- در اثر آتش توپخانة دشمن منفجر شد و از ساعت 19:00 خرمشهر و آبادان مجدداً زیر آتش سنگین توپخانة عراق قرار گرفت و مردم به طور دسته جمعی تخلیه این شهرها را آغاز کردند.

عناصر باقی‌ماندة گردان232 تانک، گردان151 دژ جمع‌آوری و به حدود پلیس راه خرمشهر، تحت فرماندهی معاون گردان دژ تغییر مکان داده شدند. دفاع از شمال شهر به این واحد و یگان ژاندارمری محول گردید. عناصر رزمنده گردان 165 مکانیزه، تکاوران دریایی، دانشجویان دانشکدة افسری و رزمندگان سپاه پاسداران، مسئولیت دفاع محور غرب خرمشهر را عهده‌دار شدند.

گردان 175 م‌م توپخانه که در حوالی شرق ایستگاه حسینیه موضع گرفته بودند، از جلو به جادة اهواز- خرمشهر و از پشت به رودخانة کارون مرتبط بود. جاده به اشغال دشمن درآمده بود و  با این حال دشمن متوجه این گردان نشد تا آن که چند روز  بعد با اقدام لشكر92 و نصب پل شناور بر روی رودخانه، این گردان توانست به شرق رودخانه کارون تغییر مکان و نجات یابد. رهایی این گردان در نوع خود از اقدامات بسیار خوب لشكر92 زرهی بود.

دشمن تلاش نمود به «پل نو» برسد، اما با آتش ضدتانک نیروهای خودی مجبور به عقب‌نشینی شد. به‌علت تلفات سنگین نیروهای خودی در خرمشهر، فرماندة عملیات این منطقه از لشكر92 درخواست نمود يگان‌های تقویتی به این منطقه اعزام دارد. لشکر پاسخ داد تمام يگان‌های این لشکر با دشمن درگیر و تحت فشار هستند، امکان اعزام یگان تقویتی وجود ندارد و درصورت واگذاری یگان از نیروی زمینی، برای آن منطقه نیز در نظر گرفته خواهد شد.

در همین روز 8 فروند هواپیمای عراقی به جزیرة خارک حمله نمودند. فشار منطقه نبرد بر دوش فرماندهان سنگینی مي‌كرد. تحمل تلفات، نرسیدن نیروهای کمکی، توان رزمی نابرابری دشمن، خواسته‌های مردمی و محلی و از همه مهمتر کمبود نيروهاي متخصص و حساس ستادی و فرماندهی، فرماندهان نظامی را شدیداً تحت فشار قرار داده بود.  (22)

یک هواپیمای میگ عراقی توسط پدافند هوایی نیروی دریایی در نزدیکی جزیرة خارک سقوط نمود. (23)

نیروی هوایی ایران در این روز با وجود دفاع سنگین موشکی و سایر جنگ‌افزارهای ضدهوایی دشمن با پذیرش درصد بالای خطر و در میان انبوهی از آتش‌های زمین به هوای دشمن، به تانک‌ها و يگان‌های مهاجم دشمن در تمام خطوط درگیری حمله مي‌كردند و از سرعت پیشروی نیروهای دشمن می‌کاستند. ضمناً مراقب حملات هوایی دشمن نیز بودند.

نیروی هوایی در این سلسله از عملیات ایثارگرانه، تعدادی از خلبانان گرانقدر و هواپیماهای خود را از دست داد، اما توانست ضرباتی سنگین در داخل خاک عراق و مناطق اشغال شده به نیروهای دشمن وارد آورد ودرنتیجه تعدادی از هواپیماهای عراقی و پدافند هوایی دشمن نیز ساقط شدند.

روز پنجم مهرماه در حالی به پایان رسید که دشمن هنوز به هیچ یک از هدفهای استراتژیک خود در خوزستان نرسیده بود، اما در جبهة غرب موفق شده بود شهرهای قصر شیرین و مهران را اشغال نماید. (24)

 

منبع: دفـاع از آبادان ، صادقي گويا ، نجاتعلي ، 1391، ایران سبز، تهران.

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده