دفاع از آبادان (3)
دفاع از آبادان در سال اول جنگ تحميلي روز 29 شهریور 59: آماده باش کامل يگانهای دریایی و تشدید درگیری در قلمرو آبی دو کشور نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در 29 شهریور 59 به تمام يگانهای دریایی آمادهباش کامل داد و به پایگاه دریایی خرمشهر نیز دستور داد که کلیه کشتی­های تجاری ایرانی و خارجی را که در اروندرود در رفت و آمد هستند، خارج کند و به بنادر دیگر ایران اعزام نماید. تخلیه کشتی­ها آغاز گردید، اما فرصت برای این کار کافی نبود. ساعت 12:30 تعداد 3 فروند کشتی لایروب و ساعت 15:00 تعداد 3 فروند کشتی تجاری به حرکت درآمدند.

سازمان دولتی بنادر عراق به مدیرکل ایرانی بندر خرمشهر پیام فرستاد که شما در 20 سپتامبر 1980- 29 شهریور، مقررات بین المللی و همچنین قوانین مصوبۀ ما دربارة کشتی­رانی در شط العرب – اروندرود – را که به وسیله این مقام معین گردیده، با راهنمایی کردن کشتی آرژانتینی «ریوایگوز» و کشتی «ایران بدر» بدون اجازه این مقام و بدون گرفتن راهنما و افراشتن پرچم عراق بر روی دکل کشتی‌های مذكور، نقض کرده‌اید. ما شما را مسئول عواقب این نقض مقررات می‌شناسیم.

 ساعت 21:57، یعنی حدود یک ساعت و نیم بعد از پیام داده شده، پایگاه دریایی به نیروی دریایی اعلام کرد که تعدادی کشتی تجاری و لایروب شامل 3 فروند لایروب و 2 فروند كشتي تجاری برای خروج از اروندرود حرکت کردند. لایروب­ها و یک کشتی تجاری بدون خطر خارج شدند، اما کشتی تجاری «ایران بدر» زیر آتش نیروهای عراقی قرار گرفت و به گل نشست، تعدادی از افراد آن زخمی و شهید شدند.

علاوه برآن 2 بارج بزرگ که در دهانة فاو قرار داشتند با 27 نفر افراد گمرک و گارد ساحلی و غواص زیر آتش نیروهای عراقی قرار گرفتند و تعدادی ازآنان زخمي‌شدند. این افراد، بارج­ها را رها کرده و توانستند با حرکت از نقاط کم عمق آب، خود را به ساحل برسانند که احتمالاً چند نفری از آنان شهید شدند. یک ناوچه گارد ساحلی نیز آتش گرفت و یک قایق تندرو سپاه پاسداران نیز غرق و تعدادی از افراد سپاه مجروح شدند.

بدین ترتیب به سبب عدم امکان خروج سریع کشتی­های موجود، بیش از 60 کشتی در اروندرود بر جای ماندند و دچار سوانح جنگ تحمیلی شدند.

از طرفی برابر اطلاعات واصله، سازمان دولتی بنادر عراق به کلیه شرکت­های خطوط کشتی­رانی خارجی تلکس نموده بود که ورود و خروج کلیه کشتی­ها در شط العرب برای تمام بنادر که شامل بنادر ایران نیز می­گردد، با داشتن راهنمای عراقی و بالا بردن پرچم عراق و واریز نمودن عوارض بندری، به حساب سازمان دولتی بنادر عراق اجباری است. این دستورات از تاریخ 17 سپتامبر 1980 – 26 شهریور 59- اجرا می­گردد.

در روز 29 شهریور، منطقه دریایی خرمشهر گزارش داد که به دو فروند ناوچه عراقی آتش گشوده و یکی از ناوچه­های عراقی را غرق کرده و دیگری در پشت جزیره ام الرصاص متوقف شده است.

منطقه دریایی بوشهر، گشت زنی رزمی در خلیج فارس را آغاز نمود و از پایگاه هوایی بوشهر درخواست نمود که 4 فروند هواپیما، آمادة اسکورت کشتی­ها باشند. ناوشکن سام و ناو خارک به تنگه هرمز اعزام شدند. نیروهای دفاعی جزایر خارک، ابوموسی، تنب کوچک و تنب بزرگ نیز تقویت شدند.

در برخورد­های اروند یک ناوچه گارد ساحلی ژاندارمری آسیب سختی دید و تعدادی از نفرات آن زخمی و تعدادی هم مفقود الاثر گشتند.

به ناو بایندر دستور داده شد بین خارک و دهانۀ فاو مستقر و آماده باشد از کشتی­های ایران در دهانة اروندرود پشتیبانی کند.

ساعت 18:30 روز 29 شهریور، ناوچه شماره 4 عراقی که در کرانة جزیره ام‌الرصاص مستقر بود با آتش توپخانة ایران غرق شد. در این روز در قلمرو زمین نیز در کرانه اروندرود، برخوردهایی بین نیروهای ایرانی و عراقی به وجود آمد. پاسگاه خرمان در کرانه نهر خین در زیر آتش توپخانة دشمن قرار گرفت و درگیری در این پاسگاه ازساعت 12:30 شروع شد. با توجه به این‌که يگان‌های توپخانه و خمپاره‌اندازهای عراقی در اجرای آتش علیه مواضع نیروهای ایرانی فعال شده بودند، لشكر 92 به ستاد اروند دستور داد کلیه مواضع توپخانه و خمپاره اندازهای دشمن را زیر آتش قرار دهند. (10)

روز 30 شهریور

روز 30 شهریور: آتشباران خرمشهر و آبادان، درگیری ناوچه­ها و احضار منقضی خدمت‌های سال 1356

آتش دشمن روی تاسیسات پایگاه دریایی خرمشهر

ادامة درگیری با آتش از خسروآباد تا آبادان

وارد عمل شدن 4 فروند هواپیمای اف- 4 نیروی هوایی ارتش به منظور انهدام ناوچه­های عراقی در اروندرود

درگیری ناوچه­های خودی و دشمن

آتش گرفتن قسمتی از پالایشگاه آبادان در اثر اصابت گلوله­های دشمن

بالاخره نیروی دریایی ارتش در یک دستور قاطع ابلاغ کرد کشتی­هایی که ملیت عراقی با پرچم عراقی هستند، غرق و منهدم گردند. کشتی­های ملیت دیگری که با پرچم عراق هستند، برای تیراندازی کسب دستور گردد. هرگونه شناورهای اسکورت عراق منهدم گردند. در این روز یک فروند بالگرد نیروی دریایی که نیروهای رزمنده را پشتیبانی مي‌كرد، به سیم کابل برق در کوی ذوالفقاری برخورد کرد و سقوط نمود. ناخدا «عسکر محتاج» خلبان، ناوبان یکم «عزیزی»، کمک خلبان و مهناوی گروکانی شهید شدند.

بدین ترتیب از بعدازظهر روز 30 شهریورماه نبردهای دریایی با پشتیبانی هوایی عملاً آغاز گردید. این وضع درحالی بود که يگان‌های زمینی طرفین نیز در این منطقه درگیر و تبادل آتش می­كردند.

ناوچه 65 پایی مقابل جزیرة مینو غرق شد و خدمة آن 8 نفر شهید و 11 نفر مجروح شدند. از ناوچه دیگر 5 نفر مفقود و 7 نفر مجروح گردیدند. درساعت 16:02 هواپیماهای ایرانی که برای پشتیبانی شناورهای خودی به پرواز درآمدند، یک ناوچه کلاس پی عراق را منهدم کردند. (11)

در این روز اطلاعیه شماره 7 ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران صادر و در آن، کلیه پرسنل وظیفه درجات افسری، درجه‌داری و سربازی وظیفه که خدمت زیر پرچم خود را در سال 1356 به پایان رسانیده بودند، احضار و موظف شدند از روز 1/7/1359 خود را به مرکز ژاندارمری محل اقامت خود معرفی و در ادامه راجع به حقوق آنان در دوره خدمت احتیاط و نیز حفظ مشاغل آنان که در استخدام دولتی هستند، دستورات لازم صادر شده بود. (12)

یک فروند کشتی تجارتی به نام «آزادی» در حوالی خورموسی مورد اصابت گلوله سلاح سنگین دشمن قرار گرفت و توسط ناو بایندر از نیروی دریایی ارتش، با یک فروند یدک کش از منطقه خارج گردید. (13)

وزارت امور خارجه عراق، در این تاریخ نامه‌ای را در 5 صفحه جهت توجیه اعمال خصمانه خود به تعدادی از سازمان‌های و شخصیت‌های بین‌المللی ارسال نمود. در آن، ضمن اشاره به مفاد قرارداد 1975، گفته بود، چون ایران به تعهدات خود عمل ننموده، بنابراین عراق حق دارد با اعمال زور حقوق خود را به دست آورد… در حالی که تمام ادعاهای بیان شده واقعیت نداشت و هیچ‌کدام نیز برای آغاز جنگ قابل قبول کسی نبود. (14)

 

منبع: دفـاع از آبادان ، صادقي گويا ، نجاتعلي ، 1391، ایران سبز، تهران.

 

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده