یاد ایام (3)
نقش پدافند هوایی در عملیاتهای دفاع مقدس از روز اول در جنگ بودم از همان روز اول دوران دفاع مقدس، داوطلبانه و با درجه ستوانیکمی با سایت هاوک وارد منطقه عملیاتی خوزستان شدیم. همراه لشکر خراسان شروع کردیم و همزمان با لشکر جلو میرفتیم.

تا پایان دوران هشت سال دفاع مقدس، در مناطق عملیاتی، بویژه در خوزستان و مناطق نفت‌خیز ماندم و همراه همکاران در عملیا‌ت‌های مختلف شرکت داشتیم. بجز چند عملیات ـ مثلاً در عملیات بدر و خیبر که نبودم ـ در همه عملیات‌ها حضور داشتم. دلیل نبودن من این بود که در آن زمان صدور نفت ما از جزیره خارک قطع شده بود و به دستور شهید بابایی، که آن زمان معاون عملیات نیروی هوایی بودند، من را به خارک فرستاده بودند. آن یک سالی که از جزیره خارک دفاع می‌کردیم، عملیات بدر و خیبر اتفاق افتاد که من نبودم و یک تعداد عملیات دیگر که آن‌قدر وسعت نداشت.

شما بررسی کنید، به طور دقیق هر عملیاتی که در آن پدافند هوایی موفق بود، عملیات زمینی هم موفق شده و هر عملیاتی که پدافند هوایی نتوانسته خوب کار کند، آن عملیات شکست خورده است. در عملیات‌های بدر و خیبر نتوانستیم خوب عمل کنیم، چون نتوانستیم از پدافند هوایی بهره‌برداری لازم را انجام دهیم. شما یکایک عملیات‌ها را بررسی کنید. می‌گویم آن زمان کسی آن اهمیت لازم را برای پدافند هوایی قائل نبود و به صورتی که الآن برای پدافند ارزش قائلند و حساب می‌کنند، در آن زمان چنین نبود. این اهمیت امروز پدافند هوایی را مدیون مقام معظم رهبری هستیم.

 اولین کسی که این جرقه را زدند و مرتب یادآوری می‌کردند که پدافند هوایی مهم است و فرمودند که بالاترین اولویت را در امور نظامی، پدافند هوایی دارد، مقام معظم رهبری است. متأسفانه بعضی از مسئولین هنوز هم نمی‌دانند که ایشان چه می‌گویند و چه اهمیتی برای پدافند هوایی قائلند. پدافند هوایی از جمله سازمان‌هایی است که در سال‌های دفاع مقدس زحمات زیادی را بدون هرگونه تبلیغ خاص انجام داد. کنترل فضای عظیم و آسمان مملکت، حراست از کارخانه‌ها، پالایشگاه‌ها، نیروگاه‌ها، خطوط انتقال نفت، خطوط انتقال برق، حتی محل ترمینال‌های صدور نفت و تأسیسات حساس کشور بر عهده پدافند هوایی بود، بویژه در 4 سال دوم جنگ این مسئله بیش از پیش بر عهده پدافند هوایی بود. در 4 سال اول جنگ، چون پدافند ما یک پدافند هواپایه بود، توان اینکه با هواپیما جلوی دشمن بایستیم، بیشتر بود. ولی در چهار سال دوم جنگ تحمیلی ـ که خود مدارک هم و همچنین صحبت‌های شهید بابایی هست ـ  این بار سنگین را پدافند هوایی زمین‌پایه متحمل شد. البته برابر اسناد و مدارک موجود، پدافند هوایی زمین‌پایه رشد و توسعه خود را از عملیات ثامن‌الائمه آغاز کرد، یعنی از همان‌جایی که تحرک و تحول را برگزید.

وجود عوارض طبیعی همان‌قدر که برای نیروهای سطحی می‌تواند یک فرصت باشد، برای پدافند هوایی می‌تواند یک تهدید محسوب شود، مملکتی پهناور با عارضه‌های طبیعی فراوان داریم، که دفاع از آن کار آسانی نیست. این دفاع بر عهده دفاع هوایی بود و مهم‌تر از همه درگیری‌های سطحی به حدی رسیده بوده که دیگر نیروهای سطحی نمی‌توانستند مستقلاً و بدون حمایت پدافند هوایی پیش بروند و کار کنند. پدافند هوایی را موظف کردند که از درگیرهای سطحی هم پشتیبانی کند. تمام عملیات‌های بزرگ و موفق مثل فتح‌المبین، والفجر8 و عملیات‌های دیگر که حضور ذهن ندارم، تقریباً در تمام این عملیات‌ها، پدافند هوایی به صورت تک به تک و مجزا از آن عملیات پشتیانی و حمایت می‌کرد. هر کجایی هم که پدافند هوایی حضور موفق نداشت و یا به دلیلی نبود ـ مثلاً درون طرح عملیاتی پیش‌بینی حضور پدافند هوایی در عملیات زمینی نشده بود و یا پدافند هوایی بود و موفق نبوده ـ آن عملیات شکست خورد، مثل عملیات‌های بدر و خیبر، که برخی حرف‌های دیگری می‌زنند، پدافند هوایی نتوانست به خوبی عمل کند و به دلایلی که داریم موفق نبود. در عملیات بدر و خیبر، تعدادی شهید دادیم. تجهیزاتمان از بین رفت و نتوانستیم کار خاصی انجام بدهیم و دشمن چیره شد. در عملیات زمینی هم خسارت سنگینی دادیم و موفقیت زیادی هم ـ از نظر من ـ نتوانسیم به دست بیاوریم.

تشکیل پدافند هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

 در این خصوص باید به سال‌ها قبل برگردم. اولین واحد خدمتی من گروه پدافند هوایی بندرعباس بود. بعد از اینکه از دانشکده بیرون آمدیم. آنجا فرمانده آتشبار  توپ ضدهوایی 23 میلی‌متری بودم. همکاران درجه‌دار خاصی پیش من بودند. خاص از این نظر که حرف کسی را گوش نمی‌کردند. بچه‌های مسلمان و معتقدی بودند. سه نفر از آنها که بعداً معروف شدند را به یاد دارم. یکی همین سردار احمدی فرمانده و مؤسس پدافند هوایی سپاه بود. دیگری سردار صالحی بود. شاید شما بشناسید. مدتی از جمله فرماندهان نیروی انتظامی در بخشی از تهران شد. ایشان آن موقع توپچی بودند. یکی دیگرشان هم طباطبایی بود، که مدتی رئیس اطلاعات استان خراسان بود. اینها پدافندی بودند. اینها نفرات درجه‌دار همکار من در گروه پدافند هوایی بندرعباس بودند. من شخصاً با آقای احمدی احساس خودی بودن می‌کردم. هیچ‌وقت رابطه‌اش با من قطع نشد. آقای احمدی تشکیل دهنده پدافند هوایی سپاه بود.

 من از بندرعباس برای گذراندن دوره سامانه پدافند هوایی هاوک به آمریکا رفتم و در بازگشت، گردان هاوک گروه پدافند هوایی بندرعباس را راه‌اندازی کردم. دیگر از آقای احمدی خبری به آن صورت نداشتم. شنیده بودم که قبل از انقلاب از پدافند هوایی خارج شدند.

 تشکیل پدافند هوایی سپاه در عملیات بدر و خیبر صورت گرفت. اولین نفراتشان را به عنوان توپچی در عملیات بدر و خیبر آموزش دادند، ولی این جایی که آقای احمدی به صورت منسجم به عنوان پدافند سپاه عمل کرد والفجر8 بود. در مورد عملیات بدر و خیبر آقای قشقایی اطلاعات بیشتری دارند. آنجا آقای احمدی حضور داشت، ولی در عملیات والفجر8 آمد و به عنوان مسئول یک واحد مستقل پدافند هوایی خودش را معرفی کرد.

همزمان با عملیات‌ بدر و خیبر، پدافند هوایی سپاه در جزیره خارک فعال بود. وقتی من به خارک رفتم، آقای احمدی تماس گرفت و گفت که به ما ابلاغ کردند بیاییم کمک شما. گفتم تشریف بیاورید. ایشان و تعدادی از همکارانش آمدند جزیره خارک، بویژه در چند جای دورافتاده و بد آب و هوا حضور داشتند، مثلاً جزیره خارکو ـ نزدیک جزیره خارک ـ که ایشان تجهیزاتشان را به آنجا بردند. زمانی که ایشان در خارک بودند، آموزش کارکنانشان با پدافند هوایی ارتش بود. جزیره خارک اعتباری برای پدافند هوایی محسوب می‌شود. شما باید خیلی روی آن بحث کنید. شما باید در مورد خارک کتابی بنویسید که ما چطور دفاع کردیم. گسترش‌های تجهیزات پدافند هوایی در آنجا معرکه بود.

 

منبع: یاد ایّام ، فهیمه کرمی، رضا جهانفر ، 1398، ایران سبز، تهران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده