تاریخ طب نظامی(بررسی عملکرد پزشکی نظامی ایران در دوران دفاع مقدس) 62
اقدامات بهداشتي درماني ارتش جمهوري اسلامي ايران در زمان دفاع مقدس بيمارستانهاي نيروي زميني درخدمت رزمندگان دليرنظام جمهوري اسلامي ايران[1] بيمارستان صحرايي ( زيرزميني) حسينيه ابتدا در اواخرسال 1362 در مجاورت قرارگاه خاتم الانبياء در كنارجاده خرمشهرـ آبادان يك مركز اورژانس سنگري ( زيرزميني) جهت پذيرش مجروحين و بيماران يگانهاي عملياتي مجاور قرارگاه دايرگرديد. اقلام موردنياز و تجهيزات آن طريق اداره بهداشت و درمان نزاجا تأمين ميشد. ستوانيكم دكـتر بهـروز توانـا به عنوان همـاهنگ كننـده اداره بهـداري نزاجا در اين منطقه تلاش بسياري در راه اندازي و ارائه خدمات به مجروحين و بيماران نمود.

نيازمنديهــاي تأسيساتي اين بيمارستـان از طـريق محـل قرارگاه خـاتم الانبياء تأمين مي‌شد.  بعدها درجلسه هماهنگي باوزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي درتاريخ 26/7/65 واگذاري آمبولانس دارو، وسايل وكمك به اعزام رزيدنتهاي جراحي و بيهوشي از طريق وزارت خانه مزبور تضمين گرديد.

سرپرستي بيمارستان به عهده گروهان بهداري گردان543 لجستيك وسروان حيدري مسئوليت بيمارستان را پذيرفت.

بيمـارستان مزبور در عمليـات بدر ناحيـه جنوب در تاريخ 20/12/63 و هم‌چنين عمليات قدس1، 2، 3، 4، 5 درتاريخ23/4/64 الي17/5/64 و عمليات والفجر8و9 درتاريخ 20/11/64 تا 25/12/64 با پذيرش مجروحين و بيماران و مداواي آنان و سپس اعزام به بيمارستان منطقه‌اي 578  اهواز نقش مؤثري در دفاع مقدس به عهده داشت.

سرانجـام درتـاريخ 7/10/65 با توقـف عمليـات رزمي ازجنـوب كشور امكانـات آن به بيمارستانهــاي صحرايي غرب كشور انتقال يافت.

 

تأسيس بيمارستانهاي صحرايي غرب

 

بيمارستان صحرايي ( زير زميني)  منطقه اي 528 سومار( شهيد سرگرد دكتر هجرتي)

اين بيمارستــان درتاريخ 2/2/62  توسط گردان 513 لجستيك پشتيباني منطقه 1 كرمانشاه به صورت سوله استتار شده درجاده كرمانشاه  ـ سومار دايرگرديد و درمقابل درب ورودي آن نيز ازكانكسهاي سيار راديولوژي، آزمايشگاه و دندانپزشكي كه به صورتي استتارشده بود استفاده گرديد.

اداره بهداري نزاجا تأمين نيازمنديهاي دارويي واعزام تيمهاي جراحي  و پزشكي آن را به عهده گرفت. ضمناً  درجلسه هماهنگي با وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي درتاريخ 10/11/62 توافق شد كه آن وزارت خانه  كمكهاي لازم را در رفع نيازمنديها بخصوص در مواقع عمليات بنمايد.

در تاريخ 9/2/64 بعضي از تجهيزات بيمارستانهاي صحرايي جنوب كه عمليات در آن مناطق كاهش يافته بود به اين بيمارستان منتقل گرديد.

با ادامه عمليات در اين منطقه و شدت آن درتاريخ 26/7/65 در جلسه هماهنگي با وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي در بازرسي سماجا، آن وزارت خانه اعزام رزيدنتهاي دوره هاي تخصصي جراحي و بيهوشي و واگذاري آمبولانس و دارو را به عهده گرفت، ولي در عمل نيازها به صورت مطلوب از آن طريق تأمين نگرديد و لذا در7/10/65 وسايل و لوازم اطاق عمل  و اقلام مصرفي بيمارستانهاي صحرايي سپنتا و حسينيه جنوب به اين بيمارستان منتقل گرديد.

سرانجام درتاريخ 10/10/65 نيروهاي دشمن بعثي خارج از همه ضوابط بين المللي و انساني درساعت 16 منطقه را مورد تهاجم حملات بمبهاي شيميايي ازنوع خردل قراردادند. كه به علت عدم امكان استفاده از ماسكها و لباسهاي محافظ تعداد زيادي از كاركنان بيمارستان مصدوم گرديدند و تعدادي نيز به شهادت رسيدند.

تعدادي از مصدومين به محل تجمع مصدومين در شهركرمانشاه منتقل و پس از انجام اقدامات اوليه با ترابري هوايي به تهران اعزام گرديدند.

دراين حادثه تأسف آور يكي از پزشكان بيمارستان بنام دكتر هجرتي كه رزيدنت جراحي  دانشگاه تهران و جزء  كادرثابت ارتش جمهوري اسلامي ايران بود به شهادت رسيد و دونفر ديگر از پزشكان  درتهران و هنگام اعزام به كشور بلژيك جهت مداوا به شهادت رسيدند و بيمارستان بنام دكتر هجرتي ناميده شد.

تعدادي هم از كاركنان و پزشكان دچار از كارافتادگي شده و نيروي انساني آن مجدداً تأمين و به منطقه مراجعت نمودند. و درتاريخ 23/10/65 تيمهاي جراحي و پزشكي جهت مداواي مجروحين ش،م،هـ به منطقه اعزام گرديدند. متعاقب اين اقدامات در عمليات كربلاي 6 كه با رمز يا فاطمه الزهرا (س)  در تاريخ 23/10/65  آغاز گرديد بيمارستان مزبور فعاليت چشمگير داشت.

بدين ترتيب بيمارستان تا تاريخ 19/12/66  به فعاليت خود ادامه داده و نيازمنديهاي عمده خود را از طريق پشتيباني منطقه  و اداره بهداري نزاجا تأمين مي‌نمود.

 

منبع: تاریخ طب نظامی، سرتیپ 2 دکتر خسرو نامجوی نیک، 1389، ایران سبز، تهران.

 


[1] – يادداشت‌هاي سرتيپ دكتر غلامرضا سيف‌اله، در 1309 در تهران متولد گرديد. سال 1330 وارد دبيرستان نظام، سال 1332 در كنكور سراسري شركت و در دانشكده داروسازي پذيرفته و ضمن خدمت در دانشكده افسري به صورت غيربورسيه ادامه تحصيل داد. سال 1338 به عنوان دكتر داروساز در آمادگاه 501 تهران مشغول خدمت گرديد. سپس به بيمارستان لشكر اروميه منتقل و تا سال 1342 در آن محل خدمت نمود. مجدداً به آمادگاه 501 تهران انتقال يافت. سال 1359 تا 1360 به عنوان رئيس آمادگاه، از شهريور 1360 از طرف سرهنگ علي صياد‌شيرازي فرمانده نزاجا، به سمت رئيس اداره بهداري نزاجا منصوب و تا پايان دفاع مقدس در اين سمت خدمات برجسته و فوق‌العاده‌اي از خود باقي گذارد.

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده