تاریخ طب نظامی (بررسی عملکرد پزشکی نظامی ایران در دوران دفاع مقدس) 61
اقدامات بهداشتي درماني ارتش جمهوري اسلامي ايران در زمان دفاع مقدس بيمارستانهاي نيروي زميني درخدمت رزمندگان دليرنظام جمهوري اسلامي ايران[1] بيمارستان صحرايي زيرزميني چنانه ( شهيد مخبري) باتجربهاي كه از بيمارستان چادري كسب گرديد درتاريخ 1/12/62 بيمارستاني باظرفيت 60 تختخواب به صورت سنگري ( زيرزميني) در محور انديمشك دهلران سه راهي چنانه ايجاد گرديد. پشتيباني منطقه 2 شيراز در ديماه 1362 مشغول به آماده سازي محل آن شد و در 1/12/62 آماده پذيرش مجروحين گرديد.

اين بيمارستان به صورت راهرويي به عرض 5 متر بود كه  در طرفين آن كانكسهاي بيمارستان صحرايي متحرك در سنگر قرارداده شده بود.

نيازمنديهـاي بيمارستان با استفاده از امكانات گردان515 لوج كرمان جمعي پشتيباني منطقه 2 شيراز مستقر در عين خوش و پادگان دزفول تأمين مي‌گرديد.

سروان خدمات بهداري، شيخ الاسلامي و ستواندوم خدمات بهـداري، نگارستاني درفعاليت اين بيمارستان خدمات ارزنده اي نمودند. و سروان پزشك محمد حسين قدرت نماينده اداره بهداشت و درمان نزاجا درمنطقه عمليات نيز بسيار فعال بود.

بعدها با تغيير محل يگانهاي رزمي گردان خدمات بهداري لوج 573 شيراز جايگزين گردان 515 گرديد و مسئوليت اداره بيمارستان راپذيرفت وبدين ترتيب درتاريخ23/10/64 ستواندوم خدمات بهداري عبدالحسين رايگان ضمن قبول مسئوليت بيمارستان خدمات ارزنده اي ارائه نمود.

لازم به ذكراست كه با كاهش اعزام مجروحين به بيمارستان، اعزام تيمهاي پزشكي ازطرف اداره بهداشت و درمان كاهش يافت و سرانجام در تاريخ 26/7/1365 درجلسه هماهنگي با وزارت بهداشت و درمان  و آموزش  پزشكي مقررشد رزيدنتهاي جراحي، بيهوشي، ارتوپدي، چشم و جراحي مغز و اعصاب طرح يكماهه مصوبه ساليانه خود را بجاي مأموريت در بيمارستانهاي متفرقه در بيمارستانهاي صحرايي ارتش بگذرانند و بدين ترتيب نيازمندي بيمارستانهاي مزبور به كادر پزشكي بيشتر تأمين گردد.

درنهايت به علت مشكلاتي كه وجودكانكسها در بيمارستان سنگري داشت، كانكسها از محل خارج و بجاي آن از اطاقهاي سوله اي درزير زمين استفاده گرديد.

بيمارستان مزبور به طورنسبي كارآيي خوبي داشت و در عمليات خيبر درطلايه  در تاريخ 3/12/61 و درعمليات بدر در جزيره مجنون درتاريخ 20/12/63 خدمات ارزنده اي ارائه نمود. ضمناً تا آخرين روزهاي دفاع مقدس آماده بكار بود وكارآيي خوبي داشت.

 

بيمارستان (زيرزميني) صحرايي حميد ( ايستگاه حميد)

اين بيمارستان در تاريخ 1/12/62 برحسب نيازيگانهاي عملياتي منطقه در جاده اهوازـ خرمشهر درمحل ايستگاه حميد با ظرفيت 50 تختخواب دايرگرديد و مسئوليت احداث و اداره آن به عهده پشتيباني منطقه3 تهران بود. دردايركردن اين بيمارستان كانكسهاي بيمارستان60 تختخوابي سيّاردر فضاهاي ساخته شده، سنگري مستقرگرديد ولي كانكسهــا حدود يك مترازسطـح زمين بلنـدترقرارگـرفت و ازنظراستتار ازحمـلات هوايي دشمن مطلوب نبود.

نيازهاي تداركاتي بيمارستان به وسيله پشتيباني منطقه 3 مستقر در اهواز تأمين مي شد و تيمهاي جراحي و پزشكي از طريق اداره بهداشت و درمان نزاجا تأمين مي‌گرديد.

در اين محور سروان دكتر مرزبان نماينده اداره بهداشت و درمان نزاجا در ارائه خدمات بيمارستان به مجروحين فعاليت چشمگير داشت.

بعدها جهت ارائه خدمات به مجروحين ش،م،هـ پنج كانكس مجزا به صورت حمام شيميايي هريك داراي12 دوش در محلي نزديك بيمارستان احداث شد كه از تانكرهاي آب استفاده مي‌كردند. بعلاوه دوسالن نيز هريك به ظرفيت 200 تخت براي بستري كردن بيماران مزبور توسط پشتيباني منطقه 3 روي زمين ساخته شد كه از نظر استتار نقص داشت.

همين نقص استتار سبب شد كه در تاريخ 25/12/63 اين بيمارستان مورد حمله هوايي دشمن قرارگيرد و بدين ترتيب بكلي تخريب گرديد.

اين بيمارستان قبل از انهدام در حملات شيميايي كه در منطقه انجام شده بود خدمات ارزنده اي ارائه كرده بود، به طوريكه  از ظهر روز22/12/63 تا صبح 24/12/63، 412نفر وتا شب همانروز جمعاً 720 نفر كه در عمليات  شرق دجله شركت داشتند تحت درمان قرارگرفته و مرخص گرديده بودند.

درتاريخ 25/12/63 هواپيماهاي عراقي حملات خود را به بيمارستان شروع كردند و مسئول توپ پدافندي مستقر دركنار بيمارستان براي حفظ آن تلاش بسياركرد و درنهايت در همين راه به شهادت رسيد و گرچه همه امكانات اين پايگاه درماني تخريب گرديد ولي خوشبختانه كاركنان و مجروحين بموقع انتقال يافته وزيانهاي جاني بوجود نيامد.

بيمارستان مزبور در پذيرش مجروحين عمليات والفجر ناحيه جنوب و عمليات خيبر طلايه وجزاير مجنون و عمليات بدر جنوب فعاليت قابل توجهي داشته و توانسته بود با پذيرش و درمان مجروحين و مصدومين ش،م،هـ از تعداد اعزامهاي خط جنوب به اهواز بكاهد و خدمات خوبي ارائه دهد.

 

منبع: تاریخ طب نظامی، سرتیپ 2 دکتر خسرو نامجوی نیک، 1389، ایران سبز، تهران.

 

[1] – يادداشت‌هاي سرتيپ دكتر غلامرضا سيف‌اله، در 1309 در تهران متولد گرديد. سال 1330 وارد دبيرستان نظام، سال 1332 در كنكور سراسري شركت و در دانشكده داروسازي پذيرفته و ضمن خدمت در دانشكده افسري به صورت غيربورسيه ادامه تحصيل داد. سال 1338 به عنوان دكتر داروساز در آمادگاه 501 تهران مشغول خدمت گرديد. سپس به بيمارستان لشكر اروميه منتقل و تا سال 1342 در آن محل خدمت نمود. مجدداً به آمادگاه 501 تهران انتقال يافت. سال 1359 تا 1360 به عنوان رئيس آمادگاه، از شهريور 1360 از طرف سرهنگ علي صياد‌شيرازي فرمانده نزاجا، به سمت رئيس اداره بهداري نزاجا منصوب و تا پايان دفاع مقدس در اين سمت خدمات برجسته و فوق‌العاده‌اي از خود باقي گذارد.

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده