تاریخ طب نظامی (9)
علاوه بر آن، طبق همان قرارداد يك پزشك فرانسوي نظامي بنام دكتر (طولوزان) كه پيش از آمدن به ايران با درجه سرگردي به عنوان پزشك در ارتش فرانسه مشغول خدمت بود به عنوان پزشك مخصوص ناصرالدين شاه آورده شد و تا آخر عمرش در ايران بود. وي نزديك 38 سال در ايران طبابت كرد و به لقب حكيم باشي ملقب گرديد، وي علاوه بر امور پزشكي در بسیاری از مسائل سیاسی و اجرائي و عقد قراردادها با توجه به منافع خودش دخالت ميكرد.

دارالفنون به‌جاي مدرسه نظاميه

 

گرچه اميركبير تا هنگام افتتاح مدرسه در صدارت خود باقي نماند و نام مدرسه هم به دارالفنون تغيير يافت ولي اگر او در موقعيت خود باقي مي‌ماند، شايد همان ( مدرسه نظاميه) را براي نام مدرسه اعلام مي‌كرد، زيرا شواهد امر نشان مي‌داد كه اين مدرسه براي رفع نواقص امور نظامي تأسيس شده بوده و حتي شاخه طب و جراحي آن هم به منظور استفاده در حيطه نظامي و  طب نظامي  بوده است.

مدرسه روز يكشنبه پنجم ربيع الاول1268ق يعني سيزده روز قبل از قتل ميرزاتقي خان اميركبير گشايش يافت. 

تحصيل در رشته طب برحسب استعداد محصل از پنج تا هفت سال طول مي‌كشيد و قسمت‌های عملي را در مطب پزشكان معروف مي‌گذراندند و حتي با آنان به عيادت بيماران مي‌رفتند.

در زمان ناصرالدين شاه، اولين هیئت ايراني كه به اروپا اعزام شد به همراه فرخ خان امين الدوله غفاري بود. يازده محصل همراه وي به فرانسه عزيمت كردند. نامبرده در سال1858م/ 1274ق قراردادي با دولت فرانسه به امضاء رساند كه طبق آن14 نظامي متخصص به سرپرستي (ويكتوريا بروينارد) راهي ايران شدند. علاوه بر آن، طبق همان قرارداد يك پزشك فرانسوي نظامي بنام دكتر (طولوزان) كه پيش از آمدن به ايران با درجه سرگردي به عنوان پزشك در ارتش فرانسه مشغول خدمت بود به عنوان پزشك مخصوص ناصرالدين شاه آورده شد و تا آخر عمرش در ايران بود. وي نزديك 38 سال در ايران طبابت كرد و به لقب حكيم باشي ملقب گرديد، وي علاوه بر امور پزشكي در بسیاری از مسائل سیاسی و اجرائي و عقد قراردادها با توجه به منافع خودش دخالت مي‌كرد و سرپرستي رشته طب و تدريس در مدرسه دارالفنون را هم به عهده داشت، كما اينكه اعتمادالسلطنه در کتاب خود دكتر طولوزان را دوست منافع انگليس معرفي كرده است.

امتياز بانك و امتياز تنباكو به‌واسطه او به خارجيان داده شد. وي در سه سفر ناصرالدين شاه در سال‌های1290ق  1295 ق/ و 1306 ق به اروپا همراه شاه بود و در آخرين سفر قصد داشت كه بـه كشـورش برگــردد و دكتـــر ( فوريه ) را به عنوان جانشين خود به شاه معرفي كرد ولي مجدداً تصميم او عوض شد و به ايران بازگشت.

وي تأليفات متعددي نيز دارد ازجمله كتابي بنام «قانون نظم قشون» يا « آئين نامه بهداري ارتش» به كتابت محمدعلی جراح نظام و به خط نستعليق در سال 1277ق.

دكتر( ژان باتيس فوريه) فرزند يك دامپزشك نظامي بود. و دوره پزشكي را در مدرسه پزشكي نظامي استراسبورك گذراند و در 1865م فارغ التحصيل شد و طبق قراردادي به عنوان نايب دكتر طولوزان در سال1306ق وارد خدمت دربار ناصرالدين شاه گرديد. ولــي پس از ســه سال به فرانســه بازگشــت و كتــابي به نام « سه سال در دربار ايران» نوشت.   

 

منبع: تاریخ طب نظامی، سرتیپ 2 دکتر خسرو نامجوی نیک، 1389، ایران سبز، تهران، ص46

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده