14 دی سالروز عملیات آفندی تنگ حاجیان (انتشار مجدد)
برای اینکه عراق بتواند ارتفاعات سرکوب به گردنه کاسه گران را در منطقه گیلانغرب جمهوری اسلامی ایران اشغال نماید در حمله سراسری خود از محور خسروی قصر شیرین- امام حسن به گیلانغرب استفاده نمود.در طراحی مقابله با عراق در قبل و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران سه گردنه مهم پاطاق، سنگان و کاسه گران به شکل ویژه مورد توجه قرار داشت و عراق با آگاهی از این توجه، تلاش عمده خود را برای تصرف گیلانغرب قرار داد.

ولی مقاومت اولیه عشایر و اهالی بومی غیور و غیرتمند گیلانغرب همراه رزمندگان ارتش جمهوری اسلامی ایران باعث شد که نیروهای عراقی از گیلانغرب به عقب رانده شده و در مقابل تنگ حاجیان و  آبادی گور سفید و ارتفاع چغالوند مستقر گردند.یکی از محورهای عمدۀ پیشروی دشمن در جبهه های غرب کشور در تک سراسری ابتدائی جنگ، محور خسروی ـ قصرشیرین ـ امام حسن ـ گیلانغرب بود که به نظر می رسید، هدف نهایی دشمن در این محور، اشغال ارتفاعات سرکوب به گردنۀ کاسه گردان باشد.
از زمان پیروزی انقلاب اسلامی تا شروع جنگ تحمیلی منطقه برای نفوذ و فعالیت عوامل جاسوسی و جمع آوری اطلاعات عراق به طور کامل فراهم بود. ابتدا دشمن بعثی توانست تا گیلانغرب را تصرف کند ولی خوشبختانه عشایر و اهالی بومی غیور و غیرتمند منطقۀ گیلانغرب که همدوش با رزمندگان اسلام در مقابل دشمن تجاوز کار از بذل مال و جان خود و مقاومت خودداری نکرده اند، باعث شد که دشمن از شهر گیلانغرب به عقب رانده شود و مقابل تنگ حاجیان ـ آبادی گورسفید ـ ارتفاع چغالوند مستقر گردد و به این ترتیب اگر چه شهر گیلانغرب به اشغال دشمن در نیامد، ولی محور گیلانغرب ـ تنگ حاجیان ـ سرپل ذهاب ـ پادگان ابوذر در تنگ حاجیان به کنترل نیروهای عراقی درآمد.
سازمانی که برای اجرای مأموریت به یگان ها داده شده بود، عبارت بود از:
1.    تیپ 3 لشکر 81 زرهی (گردان 143 مکانیزه، یک گروهان تانک از گردان 211 تانک، یک دسته تانک از گردان 246 تانک لشکر پیاده).
2.    گروه رزمی کبیر (گردان 110 پیاده لشکر 77، گردان 285 تانک لشکر 81، یک گردان از ژاندارمری).
3.    نیروهای سپاه پاسداران: یک گردان از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
بر اساس تدبیر لشکر، گروه رزمی کبیر که مأموریت اصلی را در اجرای تک به عهده داشت، هدف های واگذاری را به شرح زیر برای یگان های تحت امر در نظر گرفت:
گردان 110 پیاده در شمال شرقی محور گیلانغرب به سمت غرب حمله کند تنگ حاجیان را تصرف نموده و تأمین و پیشروی را تا تصرف و تأمین تنگ کورک و الحاق با گردان 265 سوار زرهی ادامه دهد.
گروه رزمی گردان 285 تانک مرکب از گردان 285 تانک و گردان مکانیزۀ مهدی (عج) در جنوب غربی محور گیلانغرب پیشروی کند، روستای گورسفید و حوالی آن را تصرف نماید و پیشروی را تا تصرف و تأمین ارتفاعات حوالی داودعرب ادامه دهد.
گردان 206 ژاندارمری از ارتفاعات داربلوط به طرف ارتفاعات چغالوند حمله کند، قسمتی از این ارتفاعات را آزاد نماید، پیشروی را به طرف غرب تا حوالی سرتتان ادامه دهد.
گردان سپاه پاسداران به طرف ارتفاعات آوازین حمله کند و بعد از تصرف آن پیشروی را تا ارتفاعات چرمیان ادامه دهد.
گروهان ژاندارمری قصرشیرین تأمین جناح چپ (جنوب غربی) منطقۀ گروه رزمی کبیر را برقرار سازد.
یک گردان توپخانه 155 میلیمتری تقویت شده با یک آتشبار 175 میلیمتری آتش پشتیبانی گروه رزمی را تأمین نماید.
چهار فروند بالگرد تک (کبری) و دو فروند بالگرد 214 و یک فروند بالگرد شناسائی جت رنجر، عملیات گروه رزمی را پشتیبانی نمایند.
یک تیم گروهانی تانک از عناصر گردان 285 در احتیاط گروه رزمی و در امتداد جادۀ گیلانغرب به گردنۀ ویژنان مستقر شود، که بنا به دستور در مناطق مورد نیاز وارد عمل خواهد شد.
به هرحال زمان آغاز حمله فرا رسید و گردان های حمله ور، طبق طرح عملیاتی به سمت هدف های تعیین شده پیشروی کردند. خط مقاومت اصلی دشمن در اطراف محور و ارتفاعات کنترل کنندۀ دشت گیلانغرب بود، ولی در ارتفاعات دور از این محور، مواضع دشمن چندان مستحکم نبود، زیرا دشمن چنین برآورد کرده بود که هرگونه عملیات تعرضی نیروهای ایرانی می بایست در اطراف محور اصلی اجرا گردد تا امکان تدارکات و پشتیبانی وجود داشته باشد.
اولین آثار تزلزل در خط دفاعی دشمن در ساعت 11:40 در حوالی روستای کرگاه مشاهده شد و گروهان سوم گردان 285 تانک که به سمت آن روستا پیشروی می کرد، گزارش داد نیروهای دشمن به حالت عقب نشینی درآمده اند. به این گروهان دستور داده شد سرعت پیشروی را افزایش دهدو وحشت بیشتری در افراد دشمن ایجاد کند.
سرانجام در حدود ساعت 12:00 مشخص شد که نیروهای دشمن در تمام عرض جبهۀ دفاعی خود میدان مین پرحجمی برقرار  کرده اند و برای ادامۀ پیشروی لازم است ابتدا این میدان های مین از سر راه نیروهای خودی برداشته شود. اذا فرماندۀ گروه رزمی کبیر به واحدهای مهندسی دستور داد هر چه سریع تر برای خنثی کردن میدان های مین دشمن اقدام کند.
روز اول حمله در شرایطی به پایان رسید که فقط گردان تانک گردان سپاه پاسداران در مرکز منطقۀ نبرد حدود 3 کیلومتر پیشروی کرده و متحمل تلفات سنگینی شده بودند و دو گروه رزمی دیگر در شمال و جنوب پیشروی چندانی نکرده اند.
عملیات تنگ حاجیان در راستای تدبیر کلی و هدفهای مورد نظر نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران از اجرای عملیات محدود آفندی، اجراء گردید، ولی از نظر نظامی هدف ها به گونه ای انتخاب شدند که در صورت پیروزی قطعی و تصرف کامل آنها، برتری قابل ملاحظه ای در تسهیل عملیات های آفندی (بعدی) و عقب نشینی عراق به دست می آمد. این عملیات در 14/10/1359 آغاز گردید و تا 25/10/59 بعد از مدت 11 روز با هدایت قرارگاه مقدم نیروی زمینی ارتش در غرب به پایان رسید.

نتیجه:
1.    قسمتی از ارتفاعات بر آفتاب در جنوب تنگ حاجیان، ارتفاع اوآذین و ارتفاعات مجاور چغالوند توسط یگانهای خودی تصرف گردید.
2.    بیش از 600 نفر از نیروهای عراقی کشته و مجروح شدند و 53 نفر نیز به اسارت درآمدند.
3.    در این عملیات تعداد 26 دستگاه تانک، 1 دستگاه بولدوزر، 25 دستگاه خودرو و 8 عراده توپ به همراه یک فروند بالگرد منهدم گردید.

منابع : کتاب اطلس نبردهای ماندگار /نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی / سازمان ایثارگران.
تقویم تاریخ دفاع مقدس/ انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی/ جلد 5.

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده