فرماندهان صدام (74)

فرماندهان صدام (74)

وودز: بنابراین، شما به علت ناهماهنگی که قبلا در مورد آن صحبت کردیم اصولا نمی­دانستید که آغاز جنگ تا این اندازه نزدیک است و فکرش نمی‌کردید که جنگ در روز ۲۲ سپتامبر آغاز می‌شود و به همین علت کشتی‌هایتان همچنان در حوضچه‌های تعمیراتی بصره ما در واقع در آنجا گیر افتاده بودند.

مورای: نیروی هوایی عراق در جریان بود؛ زیرا جنگ با حملات گسترده این نیرو آغاز شد، اما به آنها هم تنها سه یا چهار روز زودتر اطلاع داده‌شده بود و طرح‌ریزی‌های این نیرو نیز در سطح تقریبا حداقلی انجام‌شده بود. اما شما می‌گویید که به نیروی دریایی عراق هیچ اطلاعی در این مورد داده نشده بود، درست است؟

کعبی: نیروهای هوایی و زمینی در جریان امور بودند.

مورای: این جریان بیانگر پیشینه ارتش عراق است؛ ارتشی که ازنظر راهبردی تقریبا به شکلی انحصاری بر نیروی زمینی استوار است، در حالی که شریان حیاتی اقتصاد عراق به دریا وابسته است.

کعبی: درست است. در پیش‌نویس مقاله‌ام در مورد درگیری‌هایی که در پایانه‌های نفتی صورت گرفت توضیح داده‌ام. اولین پایانه که نزدیک خورالامیه است و به همین خاطر به "پایانه­ی خورالامیه" معروف است در فاصله ۱۵ مایل دریایی یعنی حدود ۳۰ کیلومتری رأس بصره قرار دارد که این عبارت عربی به معنای دهانه حوضچه  می‌باشد. این پایانه که در دورترین نقطه شبه‌جزیره فاو واقع‌شده، در سال ۱۹۵۹م ساخته شد و اولین نفتکش در ۲۸ آوریل ۱۹6۲م در آن پهلو گرفت. در این پایانه پنج سکو وجود دارد و در مرکز آن ساختمان پنج طبقه­ای ساخته‌شده که ژنراتور اصلی و تأسیسات موردنیاز برای پمپاژ نفت را در خود جای‌داده است. این پایانه دارای باند فرود بالگرد نیز می­باشد. نفت پایانه‌ها از طریق لوله به نفتکش‌ها منتقل می‌شود.

وودز: این همان پایانه‌ای است که تکاوران ایرانی به آن حمله کرده، نیروهای امنیتی‌تان را در آن دستگیر کردند و هنگامی که در حال ترک پایانه بودند، با قایق گشتی آنها را غرق کردید؟

کعبی: پایانه‌ای که به آن اشاره می‌کنید، پایانه "بكر" بود که پس از کشف میدان‌های نفتی رام الله ساخته شد و امکان پهلوگیری یک نفتکش ۳5۰ تنی نیز در آن وجود داشت و ظرفیت صدور نفت آن ۵۰ میلیون تن در سال بود.

وودز: بجز سکویی که ایرانیان برای مدت کوتاهی آن را اشغال کردند، صدور نفت از دو سکوی دیگر پایانه جریان داشت؟

کعبی: خیر، در طول جنگ هیچ‌گاه نتوانستیم از این پایانه‌ها نفت صادر کنیم و همه نفت ما از طریق ترکیه صادر می‌شد.

مورای: این پایانه‌ها از کی بسته شدند؟

کعبی: در همان ابتدای جنگ این پایانه‌ها را تعطیل کردیم و پس از ۲۰ سپتامبر ۱۹۸۰م دیگر هیچ نفتکشی در آنها پهلو نگرفت. طول هر پایانه یک کیلومتر و دارای چهار سکو می‌باشد که با پل‌هایی به هم وصل شده‌اند و کارگران می‌توانند بین آنها تردد کنند

وودز: اگر ممکن است مایلم مسیر بحث را به توضیح برخی حوادث خاص مانند سقوط فاو در سال ۱۹۸6م  تغییر دهیم؛ عملیاتی که ازنظر سایر ژنرال‌های عراقی طرف گفت‌وگو در این کتاب نیز عملیات نظامی مهمی تلقی می‌شود. می‌توانید نقش نیروی دریایی عراق را در آن عملیات که به سقوط فاو انجامید توضیح دهید، البته اگر این نیرو اصولا نقشی در این درگیری‌ها داشته است. برای پیش‌بینی حمله احتمالی ایرانیان به فاو و دادن هشدار در این مورد هم تلاشی داشته‌اید؟ ممکن است نظرتان را در مورد آنچه در عملیات فاو اتفاق افتاد برایمان بگویید؟ دوست دارم نظر شمارا در مورد تأثیر سقوط فاو بر صدام و نیز عملیات و طرح‌ریزی‌های نظامی پیش و پس از سقوط فاو بدانم؛ البته نه صرفا از دید فرمانده نیروی دریایی، بلکه از دید یکی از افسران ارشد دولت عراق. 

کعبی: در این زمینه با ژنرال سعدی فرمانده سپاه سوم عراق که در جبهه جنوب مستقر بود صحبت کرده بودم. اما زمانی که ایرانیان به فاو حمله کردند، ژنرال شوکت به‌جای ژنرال سعدی به فرماندهی سپاه سوم منصوب‌شده بود. او معتقد بود که مواضع ما در فاو مستحکم است و نمی‌توانند آنها را اشغال کنند. پس از عبور ایرانیان از شط­العرب تعجبم از این بود که چرا ایرانیان در آغاز جنگ این کار را نکردند. هنگامی که جنگ آغاز شد، نیروی دریایی عراق برای دفاع از جبهه‌ای به طول ۲۰۰ کیلومتر از فاو تا بصره تنها یک تیپ مستقل داشت.

وودز: بنابراین، می‌گویید هنگامی که ۱۱ لشکر ارتش عراق در حال ورود به خاک ایران بودند، ایرانیان برای تسخیر شبه‌جزیره فاو تنها یک تیپ دریایی عراق را پیش روی خود داشتند و از این طریق می‌توانستند شما را دور بزنند، اما نتوانستند از این موقعیت استفاده کنند.

کعبی: بله، آنها با این کار می‌توانستند با ما معامله کنند و بگویند: "شما خاک ما را ترک کنید، ما هم خاک شمارا ترک می‌کنیم."

 

منبع: جنگ ایران و عراق از دیدگاه فرماندهان صدام، عبدالمجید حیدری، 1393، مرزوبوم، تهران


بایگانی پرسش و پاسخ هفته
 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده