• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
چند رسانه ای
قطعنامه ها
کتاب های آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

نبردهای صحنه عملیات غرب


بخش هفتم: اوج بحران

حوادث روز اول جنگ نشان داد که تهدید نیروهای عراقی خیلی جدی تر و خطرناک تر از آن بود که مقامات مسئول نظامی و غیرنظامی ایران برآورد میکردند. نیروی زمینی از ستاد مشترک درخواست کرد؛ نیروی هوایی را با حداکثر توان رزمی وارد عمل سازد. فرمانده لشکر 81 زرهی در گزارشی که از وخامت وضعیت داد، اظهار داشت " وطن در خطر جدی قرار گرفته است" و درخواست کرد؛ نیروی هوایی آنچه در توان دارد، برای پشتیبانی واحدهای این لشکر به کار گیرد

جنگ تحمیلی،دفاع مقدس،ارتش،هیئت معارف جنگ،شهید صیاد شیرازی،جنگ ایران و عراق،جنگ

آخرین تحولی که در روز اول جنگ در منطقه عملیاتی کرمانشاه ایجاد شد، آن بود که قرارگاه عملیاتی هدایت کننده عملیات در منطقه کرمانشاه و ایلام به فرماندهی سرهنگ توپخانه ستاد عطاریان در کرمانشاه تشکیل شد و از ساعت 2100 روز اول مهر فعالیت خود را آغاز کرد. بدین ترتیب مسئولیت عملیاتی قرارگاه عملیاتی غرب که قبلاً تشکیل شده بود و فرماندهی آن به عهده سرهنگ توپخانه علی صیادشیرازی بود، فقط به عملیات آرام­سازی داخلی کردستان محدود گردید.

روز دوم جنگ، در منطقه عملیاتی کرمانشاه با تلاش نیروهای عراقی برای پاک کردن مناطق اشغال شده از وجود عناصر باقیمانده نیروهای ایران آغاز شد. نیروهای مهاجم عراقی تلاش کردند؛ پاسگاه­ها و مواضع پدافندی ایرانی نزدیک به مرز را از وجود نیروهای مدافع آن­ها پاک کنند. برای این منظور، عناصر نیروهای عراقی به تمام پاسگاه­های مرزی باقیمانده حمله کردند و آن­ها را منهدم و یا مجبور به عقب­نشینی نمودند.

در آغاز روز دوم مهر، ژاندارمری گزارش داد؛ پاسگاه بیشگان در شمال شرقی قصرشیرین سقوط کرده و پاسگاه­های گمرک‌نو، چقا شیرگه، ولایت کشته، تنگاب‌نو در محاصره و خطر سقوط قرار گرفته­اند.

حوادث روز اول جنگ نشان داد که تهدید نیروهای عراقی خیلی جدی­تر و خطرناک­تر از آن بود که مقامات مسئول نظامی و غیرنظامی ایران برآورد می­کردند. نیروی زمینی از ستاد مشترک درخواست کرد؛ نیروی هوایی را با حداکثر توان رزمی وارد عمل سازد. فرمانده لشکر 81 زرهی در گزارشی که از وخامت وضعیت داد، اظهار داشت " وطن در خطر جدی قرار گرفته است" و درخواست کرد؛ نیروی هوایی آن­چه در توان دارد، برای پشتیبانی واحدهای این لشکر به­کار گیرد.

نیروی هوایی در اولین پشتیبانی خود به پل بعقوبه، خانقین، قصرشیرین حمله کرد تا با انهدام آن، خط مواصلاتی اصلی نیروهای عراقی را در منطقه عملیاتی استان کرمانشاه مختل سازد. نیروی هوایی عراق نیز متقابلاً در منطقه فعال شد و به هدف­های نظامی و غیرنظامی در داخل خاک ایران حمله کرد. بنا به گزارش نیروی هوایی ایران، نیروی هوایی عراق در روز دوم تا ساعت 0725، سه فروند از هواپیماهای خود را از دست داد، اما از نظر اعزام عنصر زمینی تقویتی هیچ­گونه اقدام زودرسی امکان­پذیر نبود. زیرا با توجه به وسعت بیش از یک میلیون و 600هزار کیلومتر مربعی خاک ایران و بعد مسافت بیش از هزار کیلومتری و محدود بودن جاده­های مواصلاتی و عدم امکانات راه­آهن و همچنین محدود بودن امکانات ترابری هوایی، نقل مکان یگان­های زمینی مستقر در مناطق داخلی کشور، مانند: تهران،  قزوین، مشهد و زاهدان در مدت زمان تاکتیکی قابل قبول، امکان پذیر نبود. ضمن این­که اغلب یگان­های مستقر در مناطق داخلی نیز در مأموریت آرام­سازی داخلی در منطقه کردستان درگیر بودند و رها کردن آن یگان­ها مستلزم قبول خطرات تشدید بحران داخلی یا بسیج نیروهای مردمی برای جایگزینی یگان­های نیروی زمینی بود.

به­طور کلی می­توان گفت؛ قبل از آغاز جنگ، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، هیچ­گونه طرح و برنامه­ای برای مقابله جدی با تهدید تجاوز عراق تهیه نکرده بودند و فقط به گسترش همان لشکرهای مستقر در منطقه غرب اکتفا نموده بودند. حتی، تیپ 84 پیاده مستقر در خرم­آباد به منطقه مسئولیت عملیاتی خود در استان ایلام اعزام نشده بود. فقط یک گردان تقویت شده از آن تیپ به مهران اعزام گردیده بود و عناصر باقیمانده در پادگان، بعد از شروع جنگ به طرف منطقه مسئولیت خود حرکت کردند. همان‌گونه که در بررسی منطقه ایلام اشاره شد، آن­ها هم در دهلران متوقف شدند و نتوانستند به منطقه مهران برسند.

درباره علت عدم طرح­ و برنامه نظامی، لازم به یادآوری است که اطلاعات ما براساس اسناد و مدارک، بیان می­گردد. لذا شاید در رده­های بالای نظامی مانند ستاد مشترک و شورای عالی دفاع، مسائل جنگ احتمالی از دیدگاه­های دیگری بررسی می­شد و طرح­ها و برنامه­های ویژه عملیاتی برای جنگ پیش­بینی شده بود، ولی در این باره اسنادی در اختیار ما قرار نگرفت. در مذاکرات­ با فرماندهان، درباره چگونگی عدم طرح­ریزی­های قبلی، عقیده عموم بر این بود که احتمالاً خطر تهاجم احتمالی عراق به ایران در اغلب مقامات تصمیم­گیرنده خیلی جدی تلقی نمی­شد.

با توجه به عدم آمادگی نیروهای مسلح ایران برای اعزام نیروهای تقویتی به منطقه عملیات غرب و عدم امکان اقدامات فوری مؤثر، رده­های بالای فرماندهی تلاش می­کردند با همان نیروهای گسترش یافته در منطقه پدافندی جلو پیشروی نیروهای متجاوز را بگیرند و در صدور دستورات برای این منظور گاهی به مسائل بسیار جزئی می­پرداختند. به عنوان مثال در روز دوم جنگ که فشار نیروهای عراق در منطقه سرپل­ذهاب به اوج شدت خود رسیده بود، ستاد مشترک در یک دستور راهنمائی به لشکر 81 چنین ابلاغ کرد که «بهترین موقعیت برای شکار تانک­های مهاجم عراق، منطقه عمومی سرپل­ذهاب، است، لذا با تشکیل تیم­های سه نفری مسلح به آر پی جی 7 تانک­های دشمن را منهدم سازید» از نظر هدایت عملیات نظامی، صدور این‌گونه دستورات در صلاحیت رده گروهان و گردان است و ستاد مشترک باید دستورات در سطح راهبردی صادر کند. اما شرایط نیروهای ما برای هدایت جنگ، چنان بود که بالاترین رده در سطح پایین­ترین رده، اعمال قدرت فرماندهی می­کرد. در حالی‌که این گونه دستورات غالباً هیچ گونه ارزش اجرایی نداشت و معمولاً ترتیب اثری به آن‌ها داده نمی­شد. زیرا جز دستورات نصیحت گونه، خاصیت دیگری نداشت.

با آغاز روشنایی روز دوم مهرماه، آتش جنگ در میدآن‌های نبرد شعله­ورتر گردید. رزم آوران جانباز ما در یک شرایط کاملاً نامتعادل به سود دشمن، در مقابل فشار نیروهای مهاجم پایمردی می­کردند و از شرف و حیثیت ملت و میهن و مکتب خود دفاع می‌نمودند. اما نامتعادلی آن چنان زیاد بود که با نیروهای موجود امکان متوقف کردن نیروهای متجاوز وجود نداشت. بنابراین نیروهای دشمن به پیشروی خود ادامه می­دادند. اما همان مقاومت­های نیروهای ما سبب شده بود که نیروهای عراقی با حزم و احتیاط بیشتر پیشروی کنند. در نتیجه، همان نیروهای پرده پوشش ما توانستند از همان روز دوم، حمله دشمن را از دور بیندازند. لازم به توضیح است که از نظر محاسبات و برآوردهای کلاسیک نظامی شناخته شده در اغلب ارتش­های جهان، هنگامی که برتری یک نیروی حمله­ور به نیروی مدافع بیش از پنج به یک باشد، قدرت مقاومت نیروی مدافع جدی تلقی نمی­گردد و نیروی حمله­ور با حالت راهپیمایی تاکتیکی، به پیشروی خود ادامه می­دهد. چنانچه نیروی حمله‌ور مکانیزه و زرهی باشد، می­تواند با سرعت متوسطی بیش از 10 کیلومتر در ساعت پیشروی کند. چنانچه واحد حمله­ور پیاده نظام باشد، در این شرایط سرعت متوسط پیشروی بیش از 5/1 کیلومتر در ساعت خواهد بود. با توجه به این امر و با در نظر گرفتن قدرت برتری نیروهای عراقی، از نظر برآورد کلی نظامی، نیروهای عراقی بایستی در همان روز اول نبرد می‌توانستند قصرشیرین  و سرپل‌ذهاب را اشغال کنند. ولی به علت همان مقاومت­های سبک نیروهای ما، قصرشیرین چهار روز مقاومت کرد و سرپل‌ذهاب نیز اصولاً به اشغال نیروهای متجاوز عراق در نیامد. تنها موضعی که در روز اول نبرد نتوانست مقاومت کند، یگان مستقر در منطقه سومار بود. احتمالاً دلیل آن نیز منزوی بودن و دور افتادن یگان مستقر در آن منطقه از عناصر دیگر لشکر 81 زرهی بود.

سقوط قطعی سومار در اوایل روز دوم مهرماه مورد تأیید قرار گرفت. ژاندارمری در ساعت 0740 روز دوم اطلاع داد؛ یگان مستقر در سومار حدود 30 کیلومتر در جاده سومار ایوان غرب عقب­نشینی کرده، یگان مستقر در مواضع اسمعیل خانی و قلعه­پناه واقع در منطقه سومار هنوز به مقاومت ادامه می­دهند، ولی اطلاع دقیقی از وضعیت اغلب پاسگاه­ها در دست نیست. در این گزارش، ژاندارمری اضافه کرد؛ در منطقه نبرد قصرشیرین نیز وضعیت نیروهای ما چندان مطلوب نیست ویگان مستقر در موضع خرناصر خان دچار کمبود مهمات شده است.

تلاش دشمن در روز دوم نبرد بیشتر برای اشغال سرپل‌ذهاب صرف گردید، زیرا سومار سقوط کرده بود. نفت­شهر در حال سقوط بود و چنانچه نیروهای عراقی موفق می­شدند سرپل‌ذهاب را اشغال کنند، سقوط قصرشیرین  نیز خود به خود حاصل می­شد. بنابراین نیروهای عراقی تلاش کردند هرچه سریع­تر سرپل‌ذهاب را تصرف نمایند، ضمن اینکه ستونی از دشمن که از محور خسروی- قصرشیرین پیشروی می­کرد، تلاش می­نمود؛ سریعاً سه راهی گیلانغرب- قصرشیرین را نیز اشغال کند و بدین طریق محور قصرشیرین به گیلانغرب را نیز تحت کنترل خود درآورد.

طبق گزارش لشکر 81 زرهی، در ساعت 0900 تانک­های دشمن به مسافت دو کیلومتری سرپل‌ذهاب رسیدند و تلاش کردند وارد شهر شوند. حوادث پیش آمده سبب نگرانی فرمانده لشکر 81 زرهی گردید و در گزارشی اظهار داشت، تمام منطقه مورد تهدید جدی قرار گرفته، زیرا در خط دوم پدافندی (در حقیقت خط اول پدافندی بود) در گردنه‌های سگان و پاتاق نیروی مدافعی وجود ندارد و چنانچه دشمن بتواند سرپل‌ذهاب را اشغال کند، می­تواند بدون برخورد به مقاومت نیروهای ما تا اسلام‌آباد غرب پیشروی نماید و از طرفی در منطقه نفت­شهر و سومار نیز خط دوم پدافندی وجود ندارد. در مواضع کله چوب و سرچله در محور سومار، روان، ایوان غرب، قلاجه نیرویی نیست و دشمن می­تواند تمام منطقه را دور بزند و خود را به اسلام‌آباد غرب برساند و نیروهای ما را در منطقه قصرشیرین، گیلانغرب محاصره نماید.

دراین باره توضیح یک حادثه تاریخی خالی از­لطف نیست. در جنگ جهانی دوم، نیروهای انگلیسی از سمت جنوب و غرب کشور ما را مورد تهاجم قرار دادند. محور اصلی پیشروی نیروهای انگلیسی در غرب که از مناطق اشغال شده کشور عراق آغاز می­شد، محور خانقین، قصرشیرین، پاتاق، اسلام‌آباد به طرف کرمانشاه بود. نیروهای متجاوز انگلیسی تا گردنه پاتاق بدون برخورد با مقاومت جدی نیروهای ایرانی پیشروی کردند. ولی در گردنه پاتاق با نیروهای ایرانی مواجه شدند و با دادن تلفاتی که 22 کشته و 42 مجروح اعلام گردید، متوقف شدند. اما نیروهای انگلیسی به فرماندهی ژنرال اسلیم راه ساده­تری پیدا کردند و از محور قصرشیرین، گیلانغرب، گردنه قلاجه حرکت کردند و بدون برخورد با نیروهای ایرانی به اسلام‌آباد غرب رسیدند. در نتیجه موضع نیروهای ایرانی در پاتاق را دور زدند و بدین طریق خود را به کرمانشاه رساندند. نیروهای ایرانی مستقر در موضع پاتاق مجبور به ترک مقاومت شدند. ( مدرک: کتاب «ایران در جنگ جهانی دوم» نوشته احمد علی سپهر)

با توجه به وضعیت منطقه و معابر وصولی آن، همان‌گونه که شاهد مثال تاریخی نشان می­دهد، چنان­چه نیروهای عراقی در یکی از محورهای نفوذی، نیروهای ایرانی را تارومار می­کردند، می­توانستند به سرعت به مواضع کلیدی منطقه به ویژه گردنه قلاجه در ارتفاعات جنوب اسلام‌آباد دسترسی پیدا کنند و با اشغال اسلام‌آباد، تمام مناطق غربی استان کرمانشاه را تحت کنترل خود درآورند. اما در جنگ تحمیلی، نه نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران مانند جنگ جهانی دوم ناتوان بودند و نه ارتش عراق قدرت فرماندهی ارتش انگلستان را داشت. گرچه از نظر قدرت تجهیزاتی و استعداد کمی و عددی چندین برابر قدرت نیروهای انگلیس حمله­ور به غرب ایران در جنگ جهانی دوم بود.

البته لازم به یادآوری است که بعد از سقوط قصرشیرین  در روز چهارم مهرماه، نیروهای عراقی خواستند از نیروهای انگلیسی در جنگ جهانی دوم تقلید کنند و پا جای پای ارتش انگلستان بگذارند. بدین منظور در محور قصرشیرین، گیلانغرب پیشروی کردند و تا گیلانغرب رسیدند. هدفشان آن بود که همان مسیر ارتش انگلستان را طی کنند و به اسلام‌آباد غرب برسند. اما در زمان جنگ تحمیلی، بنا به ضرب­المثل فارسی «آن سبو بشکسته و آن پیمانه ریخته بود».

بحث درباره نگرانی فرمانده لشکر 81 زرهی راجع به دور زدن احتمالی منطقه نبرد کرمانشاه به وسیله نیروهای عراقی بود.

فرمانده لشکر برای جلوگیری از این تهدید احتمالی دشمن، درخواست کرد یک تیپ زرهی در تقویت آن لشکر قرار گیرد تا معابر و گردنه­های عبور اجباری را سد کند. پیشنهاد کرد لشکر 16 زرهی به منطقه کرمانشاه تغییر مکان کند و با اجرای تعرض متقابل، نیروهای دشمن را از سرزمین ما بیرون براند. اما این پیشنهاد فقط حاکی از احساس مسئولیت فرمانده لشکر 81 بود و امکان اجرایی نداشت. زیرا همان موقع اغلب عناصر رزمی لشکر 16 زرهی در منطقه کردستان متفرق بودند. به­علاوه تهدید اصلی ارتش عراق در صحنه عملیات خوزستان به مرحله اجراء درآمده بود. اگر لازم بود لشکر 16 زرهی جمع­آوری و به صحنه­های عملیات جنگ با عراق اعزام شود، خوزستان در اولویت قرار داشت.

به هر حال، اولین گردان تقویتی از عناصر لشکر 77 پیاده که گردان 163 پیاده تقویت شده بود، در روز دوم مهرماه وارد کرمانشاه شد و بلافاصله به اسلام‌آباد غرب اعزام گردید و زیر امر تیپ یک زرهی قرار گرفت، تا با آن گردان تهدید جدی که در بالا بدان اشاره شد مقابله نماید. در بررسی گزارش‌های رده­های مختلف فرماندهی به نکاتی برخورد می­شود که به ظاهر امر نکته جالبی در برندارد، ولی از نظر تحلیل مسایل جنگ می­تواند چگونگی کلی بعضی نقاط ضعف یا برجسته را روشن سازد. ما در مباحث قبل نیز یادآور شدیم که یکی از نقاط ضعف مهم نیروهای ما در جنگ تحمیلی، کسب اطلاعات از دشمن و تقویم و تفسیر و ارزیابی اطلاعات و انتشار به موقع آن‌ها جهت امکان بهره­برداری در رده­های اجرایی بود. در گزارش‌های روز دوم جنگ، به یکی از این نوع مسایل بر می­خوریم و آن این است که در حالی‌که نیروهای مهاجم عراق از اواخر روز 31 شهریور ماه منطقه عملیاتی کرمانشاه را مورد تهاجم قرار داده و در اوایل روز دوم مهرماه تا شهر سرپل‌ذهاب پیشروی کرده بودند، در ساعت 1715 روز دوم مهرماه، نیروی زمینی در یک پیام اطلاعاتی به لشکر 81 زرهی ابلاغ کرد که «طبق اطلاع نیروهای عراقی از طریق بیشگان، ازگله، تیله‌کوه، قره بلاغ، وارد ایران شده و به دو ستون تقسیم گردیده، یک ستون به طرف قصرشیرین  و ستون دیگر به طرف سرپل‌ذهاب حرکت کرده‌اند، تعداد خودروهای زرهی عراق حدود 300 دستگاه برآورد گردیده که بهترین هدف برای هواپیماهای خودی می­باشند»

صرف نظر از هر گونه تحلیل، مفاد این پیام اطلاعاتی و احتمال تأخیر تبادل آن در رده­های مختلف اطلاعاتی، حداقل یک نقطه ضعف مهم نظامی در این پیام وجود دارد و آن این است که این اطلاعات را بایستی عناصر لشکر 81 که در رویارویی دشمن قرار داشتند به‌ترتیب سلسله مراتب فرماندهی به رده­های بالاتر گزارش می­دادند. نه این که بالاترین رده فرماندهی اطلاع خط مقدم جبهه را در اختیار یگان‌های مستقر در آن خط که صحنه نبرد را به رای‌العیین مشاهده می­کنند قرار دهد.

این گونه مسائل دلیل بر ضعف سیستم کنترل و فرماندهی نیروهای ما است که هر رده به جای پرداختن به مسایل مربوط به خود، صرفاً برای اینکه کاری کرده باشد در وظایف رده­های دیگر دخالت می­نمود.

باری با افزایش طول مدت زمان روز دوم نبرد، شدت نبرد نیز افزایش می­یافت و نیروهای بیشتری از دشمن وارد سرزمین ما می­شد. مناطق بیشتری از خاک میهن ما جولانگاه تانک­های دشمن می­گردید و تعداد بیشتری از فرزندان این آب و خاک جان خود را فدای میهن و مکتب خود می­کردند.

در ساعت 0930 خلبانان شجاع ما در هنگام اجرای مأموریت برون مرزی حرکت ستون­های عظیم نیروهای عراقی به سمت ایران را مشاهده کرده و گزارش دادند. در ساعت 1135 عوامل اطلاعاتی ما حرکت یک لشکر زرهی عراق را از جاده قره بلاغ به طرف قصرشیرین  اعلام کردند و اظهار نمودند جاده خسروی، قصرشیرین، سرپل‌ذهاب تحت کنترل نظامیان عراقی قرار گرفته و نیروهای عراقی، افراد نظامی و غیرنظامی ایران را به اسارت می­گیرند ولی غیرنظامیان را آزاد می­سازند.

در ساعت 1200 ژاندارمری اطلاع داد؛ نیروهای عراقی، نفت­شهر را کاملاً به محاصره خود در آورده­اند. چنانچه پشتیبانی هوایی به این منطقه نرسد سقوط نفت­شهر قطعی است.

لشکر 81 زرهی نیز در ساعت 1200 چنین گزارش داد؛ «ستونی از دشمن که از گرده­نو پیشروی می­کرد تا ارتفاعات دستک و قراویز پیشروی کرده و جاده قصرشیرین به شدت گلوله باران می­شود. نیرویی از دشمن از سمت قره بلاغ به طرف قصرشیرین در حال پیشروی است. یگان خودی مستقر در موضع پدافندی خرناصرخان (محور خسروی قصرشیرین) از سه طرف آق داغ، خسروی، تنگاب‌نو مورد حمله نیروهای دشمن قرار گرفته است. یگان مستقر در تنگاب کهنه در نقطه آخرین مقاومت است. توپخانه دشمن آن قدر جلو آمده که گردنه پاتاق را به زیر آتش گرفته و پادگان سرپل‌ذهاب نیز زیر ضربات توپخانه دشمن است. قسمتی از توپخانه­های 130  و 203 میلیمتری ما که در منطقه نبرد قصرشیرین مستقر بودند، به دست دشمن افتادند»

با توجه به وضعیت یاد شده بالا فرمانده لشکر 81 زرهی که در آن موقع سرهنگ دوم زرهی ستاد زمانفر بود، پیشنهاد کرد؛ اجازه داده شود عناصر باقیمانده یگان‌های متلاشی شده جمع­آوری شوند و مواضع پدافندی اصلی در گردنه­های پاتاق، کاسه گران و سگان را اشغال و در آن مواضع پدافند نمایند.

پیشنهاد فرمانده لشکر 81 زرهی به اطلاع فرمانده نیروی زمینی رسید و چنین پاسخ دادند: « نه امام و نه ملت و نه ارتش چنین انتظاری را دارند، باید تا آخرین حد، مقاومت ادامه یابد»

این دستور قاطع فرمانده نیرو پیامدهای بسیار مفیدی داشت. زیرا همان نیروهای متلاشی شده که می­خواستند با رها کردن شهر و پادگان سرپل‌ذهاب تا گردنه پاتاق در 15 کیلومتری و گردنه سگان در 30 کیلومتری شرق سرپل‌ذهاب عقب­نشینی کنند، با اجرای دستور فرمانده نیروی زمینی، در حوالی سرپل‌ذهاب به مقاومت ادامه دادند و حتی موفق شدند نیروهای دشمن را تا ارتفاعات قراویز در بیش از ده کیلومتری غرب سرپل‌ذهاب عقب برانند.

در همان حال که وضعیت نبرد در منطقه قصرشیرین کاملاً علیه نیروهای ما بود، وضعیت منطقه نبرد نفت­شهر نیز به اوج بحران رسیده بود. راه‌های ارتباطی این شهربه   سومار قطع شده و امکان رساندن تدارکات به ویژه مهمات از بین رفته بود. مهمات یگان‌های مدافع نیز در شرف اتمام بود، بر اثر محاصره و آتش شدید دشمن، تلفات سنگینی بر مدافعین نفت­شهر وارد شده و بیش از نصف نیروهای آن منطقه منهدم گردیده بودند. به عنوان نمونه ازیگان سوارزرهی، سه دستگاه اسکوریبون و یک قبضه موشک­انداز ضدتانک تاو، یک نفربر حامل خمپاره­انداز و یک خودرو حامل مهمات منهدم شده بود و نیروهای دشمن از جوانب مختلف به طرف نفت­شهر به حرکت درآمده بودند.

در ساعات بعد از ظهر روز دوم مهرماه، نیروهای دشمن تلاش کردند؛ سرپل‌ذهاب را اشغال کنند و محاصره قصرشیرین را تکمیل نمایند. برای این منظور نیروهای عراقی حتی تا داخل شهر پیشروی کردند، به‌نحوی‌که سپاه پاسداران در ساعت 1455 گزارش داد؛ سرپل‌ذهاب در حال سقوط است. نیروهای دشمن از همه طرف به شهر نزدیک می­شوند. قسمتی از نیروهای خودی از اطراف شهر عقب­نشینی کرده و در موضع گردنه پاتاق مستقر شده­اند. در شهر قصرشیرین  نیز نبرد ادامه دارد و تلفات سنگینی به نیروهای خودی و دشمن وارد شده است.

ارتش عراق، در بیانیه خود اعلام کرد؛ از نیروهای ایرانی 121 نفر را به اسارت گرفته، تعدادی را کشته و غنایمی نیز به دست آورده است که با توجه به شدت نبرد، یک لشکر ایران با چهارلشکر عراق، این تعداد اسیر که کمتر از افراد یک گروهان است، چندان زیاد نمی‌باشد و این آمار می­تواند بیانگر آن باشد که نیروهای عراقی در انهدام نیروهای ما موفقیت چندانی نداشتند.

ارتش عراق در بیانیه­های بعدی خود (شماره­های 15 و 17 و 18) سقوط شهر مهران،  و محاصره قصرشیرین و حمله به شهر سرپل‌ذهاب را اعلام کرد و به بمباران تأسیسات نفتی کرکوک و موصل به وسیله هواپیماهای ایرانی اعتراف نمود.

در ساعات پایانی روز دوم مهر، خطر سقوط شهر قصرشیرین  احساس شد. نیروهای دشمن با بمباران هوایی و گلوله باران توپخانه، حداکثر فشار را بر مدافعین قصرشیرین وارد

1395/11/18 12:21:4 65 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
شما می توانید برای دریافت بعضی مطالب از طریق کانال، اینجا تا عضو کانال معارف جنگ شوید و یا شمار تلفن خود را با کلیک بر روی این قسمت وارد کنید تا شما را عضو کانال کنیم
تویضیحات در موتور جستجو
جنگ تحمیلی،دفاع مقدس،ارتش،هیئت معارف جنگ،شهید صیاد شیرازی،جنگ ایران و عراق،جنگ
نظر شما






4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتمایی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015