• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
چند رسانه ای
قطعنامه ها
کتاب های آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

نبردهای صحنه عملیات غرب - بخش ششم:


از 22 شهریورماه به بعد، تهاجم نیروهای عراقی به پاسگاه­های مرزی شدیدتر شد و نیروهای عراقی تلاش کردند در حوالی مناطق اشغالی خان­لیلی و میمک پاسگاه­های دیگری را نیز اشغال کنند. بر این اساس، پاسگاه مرزی تلخاب در شمال منطقه میمک نیز در 22 شهریورماه به اشغال نیروهای عراقی درآمد و پاسگاه­های، کانی‌شیخ، سه‌تپان، سانواپا و سلمان کشته آسیب سختی دیدند.

جنگ تحمیلی،دفاع مقدس،ارتش،هیئت معارف جنگ،شهید صیاد شیرازی،جنگ ایران و عراق،جنگ

در روز 23 شهریور، پاسگاه ولدکشته و جنوب خسروی نیز همین سرنوشت را پیدا کرد و پاسگاه­های بازرگان و انجیره و تپه شینو در منطقه میمک به محاصره نیروهای عراقی درآمد،  نیروهای عراقی در منطقه نفت­شهر گسترش یافتند و توپخانه عراق، شهر نفت­شهر را به شدت گلوله باران کرد و خسارات سنگینی وارد نمود.

یک نکته خارج از موضوع ولی جالب این است؛ که در این گیرودار سخت با ضدانقلاب داخلی و دشمن خارجی، هنوز ژاندارمری ایران فرمانده مستقل نداشت و سرتیپ ظهیرنژاد که قبل از انتصاب به فرماندهی نیروی زمینی در تیرماه 1359، سمت فرماندهی ژاندارمری ایران را بر عهده داشت، بعد از انتصاب به فرماندهی نیروی زمینی، مقام فرماندهی ژاندارمری را نیز حفظ کرد. در حالی‌که اصولاً وظایف و مسئولیت­های ژاندارمری که از مسیر وزارت کشور هدایت می­گردد، آن چنان شدید و حساس است که خود نیاز به یک سازمان فرماندهی بسیار قوی و فعال دارد. به هر حال در 24 شهریورماه 1359 سرهنگ پیاده ستاد حسنعلی فروزان به عنوان فرمانده ژاندارمری کشور منصوب شد و مسئولیت اداره آن سازمان از عهده فرمانده نیروی زمینی ساقط گردید.

بالأخره در 26 شهریور ماه، حاکم جاه­طلب عراق، قرارداد 1975 الجزایر را یک طرفه ملغی کرد و بدین طریق به طور ضمنی به ایران اعلام جنگ داد. در 31 شهریورماه، تهاجم عمومی ارتش عراق به سرزمین ما آغاز شد که یکی از فعال­ترین مناطق نبرد منطقه مرزی استان کرمانشاهان بود و ما در مطالب بعدی چگونگی حوادث جنگ در این منطقه نبرد را بررسی می­کنیم. اما قبل از پرداختن به شرح جریان نبردها لازم است این نکته روشن شود که در آخرین روزهای قبل از آغاز جنگ، استعداد و گسترش نیروهای ایران و نیروهای عراق در منطقه عملیاتی استان کرمانشاهان چگونه بوده است. در مطالب قبل اشاره شد که تا قبل از آغاز جنگ تحمیلی، فقط عناصر سازمانی لشکر 81 زرهی و تعدادی گردان و آتشبار توپخانه تقویتی از عناصر گروه­های 11 و 44 توپخانه در منطقه عملیاتی کرمانشاهان مستقر بود و در منطقه مهران نیز که از نظر طرح­های عملیاتی جزء منطقه مسئولیت تیپ 84 پیاده بود، یک گروه رزمی گردانی از عناصر تیپ 84 پیاده استقرار داشت.

گسترش عملیاتی لشکر 81 زرهی در مواضع پدافندی نزدیک خط مرز، چنین بود که تیپ 3 زرهی با دوگردان تانک و یک گردان مکانیزه مسئولیت پدافند از باویسی در شمال تا نفت­شهر در جنوب قصرشیرین را بر عهده داشت. نظر به این­که توان رزمی این تیپ توانایی لازم برای پوشش یک خط پدافندی بیش از 150 کیلومتری و در مقابل خطرناک­ترین معبر وصولی ارتش عراق در محور خانقین، قصرشیرین را نداشت، یک گروه رزمی از عناصر تیپ1 زرهی نیز در اختیار تیپ3 قرار گرفت و در محور قصرشیرین، خسروی در گردنه خرناصرخان مستقر گردید و هنگامی که بعد از سقوط خان­لیلی، حالت وضعیت عملیاتی به شدت گرائید، از تیپ1 زرهی، یک گروه رزمی برای تشکیل خط دوم پدافندی در محور گیلانغرب قصرشیرین اعزام شد. این گروه رزمی نیز به دستور لشکر 81 به محور تنگاب کهنه قصرشیرین اعزام شد. بنابراین عملاً پنج گردان رزمی از 12 گردان رزمی سازمانی لشکر 81 زرهی در منطقه باویسی، قصرشیرین گسترش یافت.

تیپ2 زرهی مستقر در کرمانشاه با دو گردان تانک و یک گردان مکانیزه درگیر آرام‌سازی داخلی منطقه کردستان بود. فقط قسمتی از گردان 285 تانک آن تیپ در پادگان کرمانشاه باقی مانده بود که بعد از شروع جنگ به منطقه گیلانغرب اعزام شد.

مسئولیت منطقه عملیاتی نفت­شهر که یک منطقه منفرد و مجزا بود به گردان 265 سوار زرهی لشکر محول گردید.

تیپ یک زرهی که دو گردان تانک و سه گردان مکانیزه در زیرامر داشت، مسئولیت پدافند منطقه سومار و صالح­آباد ایلام را عهده­دار شد. اما همان‌گونه که گفته شد دوگروه رزمی گردانی از عناصر این تیپ در منطقه عملیاتی جنوب قصرشیرین وارد عمل شد و از اختیار تیپ1 زرهی خارج گردید و از سه گردان باقیمانده نیز یک گردان مکانیزه آن تیپ (123 مکانیزه) در مأموریت آرام­سازی منطقه سردشت کردستان تلفات سنگینی دیده بود و آمادگی رزمی نداشت.

لذا فرمانده تیپ به این گردان مأموریت حفاظت از پادگان اسلام­آباد و منطقه بیونچ را که پایگاه رادار نیم­ساخته در آن قرار داشت، واگذار کرد. بنابراین، فقط دو گردان رزمی در اختیار تیپ1 زرهی باقیمانده بود که از این دو گردان؛ یک گردان در ماه‌های قبل در منطقه مهران مستقر بود و بعد از نبرد خردادماه 1359 در منطقه مهران به دستور لشکر 81 به صالح­آباد ایلام تغییر مکان یافت و در همان­جا باقی ماند. در اوایل شهریورماه عناصر این گروه رزمی برای تقویت پاسگاه­های مرزی غرب صالح­آباد به­صورت تجزیه درآمدند.

بالأخره، آخرین گردان تیپ1 زرهی در اواخر مردادماه به منطقه سومار اعزام شد. با توجه به این­که تمام عناصر تیپ1 زرهی در یک خط پوششی گسترش یافتند، فرمانده تیپ احساس نیاز به یک واحد احتیاط جهت شرایط زمانی حساس کرد و با استفاده از عناصر باقیمانده متفرق در پادگان اسلام­آباد غرب، یک واحد کوچک احتیاط تشکیل داد و آن­ را در منطقه سرچله در جنوب گردنه قلاجه مستقر کرد. اما با تشدید بحران در منطقه نفت­شهر در اواسط شهریورماه، گروه رزمی مستقر در سرچله نیز به منطقه نفت­شهر اعزام شد.

غیر از عناصر سازمانی لشکر 81 زرهی، یک گردان از عناصر لشکر 77 پیاده زیرامر این لشکر بود که در مأموریت آرام­سازی داخلی بود. در 30 شهریور ماه، یک گردان دیگر از لشکر 77 پیاده (گردان 110 پیاده) وارد کرمانشاه گردید و به گردنه پاتاق اعزام شد تا در خط دوم پدافندی، آن گردنه را نگه­ دارد.

با توجه به گسترش لشکر 81 که در بالا بیان شد، عملاً فقط دو تیپ این لشکر با هفت گردان مکانیزه و تانک و یک گردان سوارزرهی از باویسی تا میمک در طول بیش از 200 کیلومتر به صورت گروه رزمی گسترش یافته بودند. این یگان­ها به­ویژه عناصر تیپ 3 زرهی که از اوایل سال 1359 در منطقه عملیاتی درگیری­هایی داشتند، قسمتی از توان رزمی خود را از دست داده بودند. ضمن این­که اصولاً توان رزمی یگان­های بعد از پیروزی انقلاب به کمتر از 50% تقلیل یافته بود.

علاوه بر عناصر لشکر 81 زرهی، عناصر هنگ ژاندارمری قصرشیرین و ایلام نیز در پاسگاه­های مرزی مستقر بودند که یک نیروی مراقبتی را تشکیل می­دادند. بعضی از این پاسگاه­ها با عناصر سپاه پاسداران تقویت شده بود یا این­که اصولاً مسئولیت مراقبتی در بعضی از پاسگاه­ها به سپاه پاسداران محول گردیده بود.

بنابر مطالبی که از استعداد و گسترش یگان­های خودی بیان شد، جمع کل استعداد رزمی عناصر لشکر 81 زرهی مستقر در منطقه مرزی کرمانشاهان از استعداد رزمی دو تیپ زرهی با هشت گردان رزمی مکانیزه و تانک کمتر بود.

در مقابل این عناصر نیروهای خودی، سپاه1 ارتش عراق با لشکرهای 2 و 4 و 7 و 8 پیاده و 6 زرهی صف­آرایی کرده بود که طبق برآوردهای اطلاعاتی اولیه نیروهای ما، قسمتی از لشکر2 پیاده در مقابل منطقه مرزی استان ایلام ایران (منطقه مهران صالح‌آباد)، لشکر 4 پیاده در منطقه خانقین به مقابل قصرشیرین، لشکر 6 زرهی در مقابل منطقه مرزی شمال قصرشیرین و باویسی، قسمتی از لشکر 7 پیاده کوهستانی در مقابل نفت­شهر؛ آرایش جنگی به خود گرفته بودند. لشکر 8 پیاده کوهستانی نیز در منطقه قزل­رباط عراق احتمالاً به عنوان احتیاط مستقر شده بود و قرارگاه سپاه یکم عراق نیز در حوالی مقدادیه در جنوب غربی قزل­رباط استقرار یافته بود. البته، طبق روش کلی عملیاتی که در سازماندهی رزمی ارتش عراق وجود داشت، احتمالاً عناصر رزمی این لشکرها به­صورت سازمان رزمی و ترکیبی از عناصر لشکرها دریکدیگر وارد عمل شده بودند و احتمالاً عناصری از این لشکرها در منطقه عملیاتی خوزستان ایران یا کردستان عراق مستقر بودند. چنان­که از لشکر 10 زرهی عراق نیز یک تیپ مکانیزه (احتمالاً تیپ 24 مکانیزه) در منطقه مهران و به همراه عناصر لشکر 2 پیاده وارد عمل گردیده بود. بنابر مطالبی که درباره استعداد و گسترش یگان­های خودی و دشمن بیان گردید، نسبت توان رزمی نیروهای عراقی به توان رزمی عناصر لشکر 81 زرهی ایران که در منطقه عملیات گسترش داشت حدود 10 به یک بود زیرا از نظر برآوردی حدود 20 تیپ مجهز و سازمان یافته و آماده به رزم عراق در مقابل دو تیپ آسیب دیده و تجزیه شده ایران قرار گرفته بود.

البته باید در نظر داشت که مسلماً در آغاز تهاجم عمومی، تمام عناصر این پنج لشکر عراقی به سرزمین ما یورش نکردند، بلکه قطعاً آن­ها با آرایش رزمی و تاکتیکی وارد عمل شدند و ارتش عراق از همان آغاز جنگ نشان داد که آمادگی تحمل تلفات سنگین و به­ ویژه تلفات پرسنلی را ندارد. لذا قسمتی از عناصر لشکرهای یاد شده در خط اول حمله به کشور ما حمله کردند که در بررسی حوادث تا آن حدی که اطلاعات در دسترس ما قرار گرفت بیان خواهیم کرد.

1395/11/16 12:43:40 99 0
قسمت ارائه دهنده: پایگاه اطلاع رسانی
برای عضویت درکانال سایت هیئت معارف جنگ شهید صیاد شیرازی اینجا کلیک کنید
تویضیحات در موتور جستجو
از 22 شهریورماه به بعد، تهاجم نیروهای عراقی به پاسگاه های مرزی شدیدتر شد و نیروهای عراقی تلاش کردند در حوالی مناطق اشغالی خان لیلی و میمک پاسگاه های دیگری را نیز اشغال کنند.
نظر شما






4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتمایی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015