نبردهای هوایی ایران (51)
ب ـ نتایج عملیات بیرون راندن نیروهای دشمن از جادههای آسفالته ماهشهر – آبادان، آبادان-اهواز، تصرف کارخانه شیر پاستوریزه، کارخانه قایق‏سازی و انهدام پل نظامی برروی رود کارون و به طورکلی 150 کیلومتر مربع از خاک خوزستان پاکسازی و به دنبال این موفقیت‏ها، لشکر77 به نام لشکر77 پیروز خراسان مشهور شد.

آمار و ارقام فعالیت‌های نهاجا: خلاصه فعالیت‌های نهاجا در عملیات هوایی «شبح2» یا مشترک «ثامن الائمه»:

الف: 150 نوبت بمباران توسط جنگنده بمب‌افکن «اف4ئی» و «اف5ئی» در عملیات آتش پشتیبانی هوایی.

ب: مهمات هوایی مصرف شده در منطقه دارخوین، بستان و سوسنگرد 568 هزار و 548 پوند برابر با 279 تن.

ج‌: 753 نوبت پرواز مراقبت مسلحانه هوایی توسط هواپیماهای «اف14»، «اف4» و «اف5».

د: انهدام هفت فروند جنگنده بمب‏افکن که قصد بمباران نیروهای خودی را داشتند، به همراه یک فروند بالگرد.

هـ: 1770 نوبت پرواز ترابری هوایی در خدمات پشتیبانی رزمی.

سوانح و شهدای شاخص عملیات: سقوط یک فروند هواپیمای هرکولس «سی130» و شهادت شش تن از بزرگان نیروهای مسلح

1- سرتیپ ولی‏اله فلاحی رئیس (جانشین) ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران با اختیارات تام از فرماندهی معظم کل‏قوا؛

2- سرهنگ خلبان جواد فکوری فرمانده سابق نیروی هوایی و وزیر دفاع در کابینه شهید رجایی؛

3- سرهنگ موسی نامجو وزیر دفاع جدید در کابینه شهید باهنر؛ 4- سرهنگ یوسف کلاهدوز قائم مقام سپاه پاسداران؛

5- شهید محمد جهان‌آرا فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خرمشهر؛ 6- سرگرد خلبان مهرداد مستشاری.

    6ـ عملیات طریق‌القدس «شبح2»

به هنگام طراحی عملیات طریق‌القدس، به منظور آگاهی دقیق از نحوه آرایش و تحولات نیروهای دشمن، نخستین مأموریت‏های شناسایی هوایی برپایه دستور رزمی «ناصر»، در روزهای 18، 23، 24 و 26 آبان 1359، توسط هواپیمای «آر.اف4» صورت پذیرفت و طبق درخواست قرارگاه کربلا از مناطق غرب دزفول تا غرب اهواز، فکه و بستان در ارتفاع بالا عکس‌برداری به عمل آمد. برای اطمیان بیشتر از آرایش نیروهای دشمن، در روزهای سوم، چهارم و پنجم آذر، آخرین عکس هوایی از منطقه تهیه شد[1]؛ و بعد از ارزیابی دقیق برنامه عملیات، در روز نهم آذر فرمان حمله صادر شد. البته در روز 14 آذر، یک فروند هواپیمای شکاری شناسایی «آر.اف4ئی» واپسین عکس هوایی را از گسترش‌ها و مانور لشکرهای خودی و دشمن درمنطقه عملیاتی «طریق‌القدس» گرفت تا پاتک‌های دشمن را دراین منطقه بازشناسی و رویارویی کنند. سرانجام طی چند روز نبرد بی‌امان، بستان و مناطق وسیعی از غرب خوزستان آزاد شد که شرح مختصری از فرایند عملیات تشریح می‌شود:

دستور رزمی «شبح2»، به منظور پشتیبانی هوایی اعم از: شناسایی، آنش[2]، پدافند و ترابری هوایی از عملیات «طریق‌القدس» درآخرین روز آبان (30/8/1360) تدوین و تصویب شد. امّا عملیات زمینی «کربلای1» در ساعت 30 دقیقه بامداد روز هشتم آذر 1360، با مانور یگان‌های لشکر16 زرهی و با اعلام رمز «یا حسین» از سوی سرهنگ صیادشیرازی آغاز شد.

منطقه و اهداف عملیات: از شمال به بلندی‏های «میشداغ» و «تپه‌سبز» تا تپه‌های رملی و «تنگ چزابه»؛ در خط شرق، بلندی‏های «الله‌اکبر» و شهرستان «سوسنگرد»؛ در بخش جنوبی رودخانه نیسان؛ و در بخش غربی از پاسگاه «حلفاییه» درشمال‏غربی تا «هورالهویزه» درجنوب‏غربی و خط مرزی ایران و عراق گسترده بود. اما از بُعد هوایی، منطقه عملیات «شبح2» از خط واصل «العماره» درخارک عراق تا شوش، شوشتر، شهرک‌های «ویس» و «رامین» در شمال‏شرق اهواز در خاک ایران و در ادامه به سمت جنوب تا منصوریه و ازآنجا به سمت غرب تا هورالهویزه تا شط‌العرب در داخل خاک عراق، از آنجا به سمت شمال تا فرودگاه «قلعه صالح» و «العماره» که کنترل آسمان بر چارچوب دستور عملیاتی «شبح2» طبق نقشه هوایی شماره 4-3 بود. اما هدف اصلی عملیات، آزادسازی بستان و رسیدن یگان‌های لشکر16 زرهی و 92 زرهی به خط مرزی بود، اگرچه بیرون شدن شهر اهواز، سوسنگرد از تیررس توپخانه لشکرنهم زرهی دشمن نیز هدف‌هایی بودند که در میان این عملیات حاصل شد.

 

منبع: نبردهای هوایی ایران، سرتیپ2 خلبان حسین خلیلی، 1398، ایران سبز، تهران


[1]– نمکی، علی‌رضا، (1389) «نیروی هوایی در دفاع مقدس»، انتشارات ایران سبز، ص 225 و 229.

[2]– در یک طرح عملیاتی پنج مورد لحاظ می‏شود (1) مانور که شامل نیروهای اصلی تک‏ور می‌شود (2) آتش پشتیبانی که در طرح‏های عملیات مشترک هواپیماها و توپخانه تهیه می‌کنند (3) دفاع یا پوشش هوایی شامل پدافند زمین‏پایه و هواپایه می‌باشد (4) اطلاعات و اعلام خطر حمله هوایی یا زمینی است (5) خدمات پشتیبانی رزمی شامل ترابری هوایی از جمله انتقال مجروحین، شهدا؛ البته در طرح‏های زمینی آمادرسانی مهمات، غذا و غیره را نیز شامل می‌شود .

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده