حمایت قدرت های جهانی از رژیم بعث عراق در جنگ تحمیلی علیه ایران – بخش چهارم
اشاره: در بخش سوم مقاله در خصوص حمایت های آمریکا از دولت بعصی عراق اشاره کردیم و اینکه چگونه آمریکا توانست با فروش فناوری و تجهیزات نظامی به عراق در سال 1981 از رکود خارج شود. و اینک ادامه مقاله:

بسیاری بر این باورند که آمریکا نقشی محرک و تشویق کننده در حمله صدام به ایران و آغاز جنگ داشته است. در نهایت در آخرین سال جنگ نیروی دریایی آمریکا در خلیج فارس به منظور حفاظت از منافع خود و کشورهای دیگر عملاً به نفع عراق وارد جنگ شد. در سال ۱۹۸۵ شرکت‌های آمریکایی به کارخانه الکترونیک نظامی سعد ۱۳ عراق که توسط فرانسه احداث شده بود، ۷۰۰ میلیون دلار تجهیزات پیشرفته الکترونیکی فروختند که از این رقم ۱۵۱ میلیون دلار مربوط به فروش خازن هایی شبیه به ماشه های کریترون بود که در انفجارهای هسته‌ای مورد استفاده قرار می‌گرفت. با موافقت وزارت بازرگانی آمریکا نیز سخت افزارهای پیشرفته رایانه‌ای به ارزش ۹۴ میلیون دلار مستقیماً از سوی شرکت‌های آمریکایی به کارخانجات تسلیحاتی عراق فروخته شد. بنا به گزارش کمیته فرعی مجلس نمایندگان آمریکا از این رایانه‌ها در تولید موشک های دوربرد و پیشبرد برنامه‌های سلاح هسته‌ای عراق استفاده شده بود.

زیبرت از مقامات بلندپایه وزارت انرژی آمریکا که فعالیت‌های هسته‌ای صدام را زیر نظر داشت در فوریه ۱۹۸۷ به این نتیجه رسید که برخلاف تصور دولت آمریکا عراق در طول ۳ سال و در صورت متوقف نشدن سیل فناوری‌های پیشرفته آمریکایی حتی تا کمتر از سه سال دیگر مجهز به بمب اتمی خواهد شد. و سرانجام ناو آمریکایی مستقر در خلیج فارس به نام وینسنس به هواپیمای مسافربری ایرباس ایران در ۱۲ تیر ۱۳۶۷ حمله موشکی نمود که در این حمله به همه ۲۹۰ سرنشین هواپیما به شهادت رسیدند.

 

  • کمک های شوروی

اتحاد جماهیر شوروی بزرگترین صادر کننده ادوات و تجهیزات نظامی به عراق و اغلب تجهیزات مورد استفاده عراق در جنگ تحمیلی ساخت کشور بود. اهداف شوروی در کمک به عراق برای مقابله با ایران عبارت بودند از:

  • فروش تسلیحات نظامی به عراق و نمایش تسلیحات پیشرفته شوروی در جنگ ایران و عراق برای کسب سهم بیشتر بازار جهانی سلاح
  • تضعیف و محروم ساختن مبارزین افغانی از کمک‌های ایران و انحراف افکار عمومی از جنایات شوروی در افغانستان
  • تضعیف روحیه ۶۰ میلیون مسلمان روسیه از طریق سرنگونی انقلاب اسلامی ایران
  • شوروی تصور میکرد با پیروزی عراق، ایران در زمره کشورهای بلوک شرق قرار می گیرد.

درتاریخ ۲۲ سپتامبر ۱۹۸۰، طارق عزیز وزارت امور خارجه عراق در سفری که به مسکو داشت توانست موافقت شوروی را برای اعطای کمک های تسلیحاتی به رژیم بعث را جلب کند. در آن زمان شوروی امکان ارسال مستقیم تسلیحات نظامی به عراق را نداشت. از این رو تصمیم گرفت این کار را با کمک چند واسطه انجام دهد. کشورهای بلغارستان، آلمان شرقی و لهستان کشورهایی بودند که تسلیحات شوروی از طریق آنها به دست عراق می رسید. اولین محموله از سلاح‌های پیشرفته شوروی در زمستان همان سال به عراق تحویل داده شد.

 بعد از آن که شوروی اولین محموله از تانک های تی-۵۵ خود را که بالغ بر ۱۴۰ دستگاه بود، در مصر به عراق تحویل داد؛ فوراً طی نامه‌ای به حکومت وقت ایران اطمینان خاطر داد که در جنگ میان ایران و عراق جانب بی طرفی را رعایت می‌کند. شوروی از طرفی عراق را تقویت می‌کرد تا خط مبارزه با صهیونیسم اسرائیل شود. از طرفی تجهیزات نظامی ایران را تا حدودی فراهم می کرد که بتوانند نماینده شوروی در مبارزه با امپریالیسم آمریکا باشد. از این رو شوروی تمایل به ادامه جنگ در منطقه خاورمیانه که حوزه نفوذ آمریکا به شمار می رفت، داشت.

بعد از انهدام راکتور اتمی اوسیراک در طی عملیات اوسیراک و عملیات اپرا، شوروی فکر می‌کرد که ممکن است اسرائیل جبهه جدیدی علیه عراق بگشاید، تمایل بیشتری برای ارسال تجهیزات نظامی به عراق از خود نشان داد. برخی از کمک های شوروی به عراق عبارتند از ۳۵۰ فروند موشک زمین به زمین از نوع اسکاد، هزار دستگاه تانک تی ۶۲ ،۴۰۰ تانک تی55، ۵۰۰ تانک تی-۷۲ ، ۷۰ فروند میگ21 ،70 فروند میگ23 ،23 فروند میگ25، 25 فروند میگ ۲۹ ، 4 فروند هواپیمای سوخت‌رسان توپولوف 72 ، 73  فروند سوخوی ۲۵ ، 50 فروند سوخو ۱۷ ، همچنین در راستای کمک‌های راهبردی نظامی شوروی به عراق تعدادی از کارشناسان موشکی شوروی در عراق حضور یافتند تا بتوانند برنامه موشکی بالستیک عراق را توسعه دهند. هیچیک از این کارشناسان عضو ارتش شوروی نبوده و شرکت های خصوصی طرف قرارداد با عراق به این کشور اعزام شده بودند. حضور این کارشناسان روسی تا سال ۲۰۰۱ تداوم داشت. برنامه مشترک روسی، عراقی موشک های بالستیک عراق با شکست روبرو شد و عراق هیچگاه نتوانست به فناوری ساخت موشک‌های بالستیک دست پیدا کند. درخواست عراق از شوروی پس از شکست مذاکرات با کره شمالی برای تولید موشک‌های اسکاد انجام گرفت.

 

منبع: مجله صف شماره 359، مهر 1389، ساعس اجا، ص102

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده