نبردهای هوایی ایران (43)
پ ـ سوانح نهاجا و نتایج عملیات «نصر» الف. در عملیات زمینی، تعدادی از کارکنان متعهد و متخصص نهاجا که داوطلبانه دربخش نیروی انسانی به لشکرهای زمینی پیوسته بودند، در روز 13 دی طی جابه‏جاییهای آغازین عملیات «نصر» استواردوم آجودانی عبدالحسین ساعی جمعی پشتیبانی مرکز و کارمند فنی یحیی رهنما جمعی پایگاه تبریز در جبهه اهواز به شهادت رسیدند!

ب. یک فروند هواپیمای ترابری «سی130» به هنگام فرود در نزدیکی کرمانشاه دچار سانحه شد و سروان خلبان نصرت‌اله آقایی، سروان ناوبر احمد رمضانی، ستوانیکم خلبان علی‏اصغر ملائک‏صفت، سرهمافر3 محمد زندی مهندس پرواز، استواریکم داود معنوی سرمتخصص بارگیری در دم شهید شدند و استوار فنی محمد ظهوریان عشقانی متخصص بارگیری در بیمارستان شهید شد.

پ. در روزهای پانزدهم و هفدهم دی‌ماه، دو فروند هواپیمای «اف5ئی» از پایگاه چهارم دزفول سرنگون شدند.

ت. در روز هیجدهم دی‏ماه، یک فروند هواپیمای «اف4دی» به خلبانی سروان ایرج محبی و ستوانیکم محمدرضا آذرفر، مورد اصابت ضدهوایی دشمن قرار گرفت که خلبانان با مهارت و دشواری فراوان آن را به فرودگاه دزفول رسانیدند و در آنجا به دلیل باز نشدن چرخ‏ها، ناگزیر هواپیمای آسیب دیده را ترک و با چتر نجات سالم فرود آمدند و هواپیما منهدم شد[1].

در روز هیجدهم دی‏ماه، علاوه بر سانحه فوق و هواپیمای سرگرد فرج‏اله براتپور که شرح آن گذشت، یک فروند «اف4ئی» به خلبانی سروان جعفربای و ستوانیکم مشیری جمعی پایگاه همدان، بر فراز نیروهای دشمن هدف ضدهوایی قرار گرفت و خلبانان هواپیمای آسیب دیده را با وضعیت اضطراری تا باند پروازی پایگاه دزفول هدایت کردند، اما به‏هنگام نشستن، هواپیما از کنترل خارج شد و خلبانان ناگزیر هواپیما را ترک کردند و با چتر نجات سالم فرود آمدند و هواپیما برای همیشه از رده پروازی خارج شد.

ث. در روز نوزدهم دی‏ماه، سه فروند «اف4ئی مورد اصابت موشک‏های دشمن واقع و سرنگون شدند که دو فروند آن از پایگاه ششم بوشهر به خلبانی سرگرد منوچهر محققی/ستوانیکم کیومرث حیدریان و سرگرد اسماعیل عسگری/سروان بیژن عالیدایی در دسته‏های پروازی مجزا برخاستند و در اطراف اهواز، خلبانان پس از ترک هواپیما سالم با چتر نجات فرود آمدند و هواپیمای سوم به خلبانی سرگرد محمد حسین قهستانی[2]/ستوانیکم عبدالرضا کوپال از پایگاه سوم بپا خاست و هنگام یورش هوایی و بمباران قرارگاه و نیروهای لشکر نهم زرهی سرنگون و هردو خلبان در دم به شهادت رسیدند.

2ـ عملیات حمله به الولید یا مجموعه «اِچ ـ3»

در بخش غربی کشور عراق، نزدیک مرزهای مشترک اردن و سوریه با این کشور، سه پایگاه هوایی با نام‏های «H-3/A» «H-3/B» و «H-3/C» وجود دارند که درظاهر به منظور مقابله با رژیم اشعالگر قدس بنا شده و آنرا پایگاه بزرگ «الولید» می‏خوانند. این مجموعه در آغاز جنگ، جایگاه دپوی هواپیماهای نظامی و غیرنظامی عراق بود که به ظاهر دور از برد مؤثر و یا شعاع عمل جنگنده بمب‌افکن‌های نهاجا تلقی می‏شد. هر سه فرودگاه تحت نظر پایگاه هوایی «الولید» بودند و از یک سو می‌توانستند هدف‌های مناسبی برای طراحی یک عملیات راهبردی هوایی با بمباران‌های سنگین باشند و از سوی دیگر، ناکامی نسبی در عملیات مشترک بزرگ «نصر» از اواخر دی ‌‌1359 تا فروردین سال 1360 رکود نسبی را در عملیات آفندی ارتش ایران فراهم کرده بود و ارتش عراق نیز در سرزمین‌های اشغالی به پدافند پرداخته و موقعیت خود را تثبیت شده پنداشته بود. با این حال اقدامات ارتش عراق و گسترش هواپیماهای خود به منطقه امن، از چشم تیزبین طراحان عملیاتی نهاجا دور نبود و همواره درصدد ضربه به آن بودند تا این که طی یک برنامه‏ریزی دقیق و منظم، حمله به مجموعه «اچ-3» به عنوان بزرگترین عملیات راهبردی نهاجا در دوران دفاع مقدس از بعد مسافت و یکی از برترین تک‏های هوایی در تاریخ هوانوردی، در دستور کار سامانه عملیاتی نهاجا قرار گرفت.

 

منبع: نبردهای هوایی ایران، سرتیپ2 خلبان حسین خلیلی، 1398، ایران سبز، تهران


[1] – شایان ذکر است که از اواخر مهر 1359 چندین فروند هواپیماهای «اف4دی» به منظور تقویت آتش پشتیبانی هوایی از پایگاه‏ مهرآباد به پایگاه چهارم دزفول گسترش یافته بودند و در کنار هواپیماهای «اف5» به مأموریت پشتیبانی نزدیک هوایی می‏پرداختند که برخی از آنها دچار سانحه شدند.

[2] – شهید قهستانی یکی از خلبانان نام‏آور «اف4» بود که تا این مقطع از جنگ، نبردهای دلاورانه‌ای از جمله حمله به نیروگاه هسته‏ای اوسیراک در غرب بغداد را هدایت و لیدری کرده بود و در عملیات «نصر» به شهادت رسید.

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده