مواضع آمریکا در جنگ تحمیلی-73
استفاده از جنگ افزارهاي شيميايي از روزي كه در سال 1915، استفاده از سلاحهاي شيميايي آغاز شد تا به امروز جهانيان يكي از منفورترين سلاح مورد استفاده بيشتر در جنگ­ها را سلاح شيميايي معرفي كردهاند. شايد قديميترين تلاش بشري در تقبيح استفاده از اين نوع سلاح به سال 1899 بازگردد. گفته ميشود تزار «نيكلاي دوم»[1] كه از پيشگويي يك يهودي به ­نام «بلوخ»[2] مبني بر نابودي خاندان رومانف به علت خشونت نگران شده بود، با هدف كمك به انسانيت و ترويج كاستن از شدت خشونتهاي بينالمللي، كنگره لاهه را با دعوت از 26 دولت پايه گذاشت.

شايد يكي از مهم‌ترين سندهاي موجود درخصوص منع كاربرد سلاح شيميايي پروتكل 17 ژوئن 1925 ژنو باشد كه از سال 1928 لازم‌الاجراء شد، ولي هيچ‌گونه ضمانت اجرائي در اين خصوص پيش‌بيني نكرده بود. امروز شمار زيادي از كشورها يعني بيش از 140 كشور به عضويت پروتكل يادشده درآمده‌اند. دولت ايران نيز در تاريخ 18 تير 1308، 4 جولاي 1929 اين پروتكل را تصويب كرد. دولت عراق نيز در تاريخ 8 سپتامبر 1931 به اين پروتكل ملحق شد.

طبق مفاد اين پروتكل دول متعاهد مي‌پذيرند: «ممنوعيت استعمال گازهاي خفه‌كننده و مسموم و شبيه آن را به موجب اين اعلاميه شناخته و همچنين تعهد مي‌نمايند كه ممنوعيت مزبور را شامل وسايل جنگ ميكروبي نيز دانسته و خود را ملزم به رعايت مدلول مراتب فوق بدانند.»

 

جنايات صدام در استفاده از سلاح‌هاي شيميايي

ارتش عراق در دوران جنگ بسته به اهداف نظامي، سياسي و اجتماعي خود، بارها از سلاح­هاي شيميايي عليه رزمندگان و شهروندان ايراني و حتي شهروندان عراقي، به ­طور محدود و گسترده در مناطق نظامي و غيرنظامي استفاده نمود. براساس آمارهاي موجود، تعداد حملات شيميايي عراق طي هشت سال جنگ به بيش از 252 مورد رسيد. آقاي «جان جي»[3] معاون دبير كل سازمان منع سلاح­هاي شيميايي، وجود صدها هزار مجروح شيميايي در ايران را يك تراژدي انساني خواند. رژيم متجاوز عراق از همان آغاز جنگ تحميلي علاوه بر حملات موشكي و بمباران مناطق غيرنظامي و جنايات جنگي متعدد ديگر، براي پيشبرد اهداف تجاوزكارانه خود از سلاح‌هاي شيميايي استفاده كرد. پس از عمليات خيبر و تصرف جزيره مجنون در سال 1362، عراق در حملات گسترده شيمياي بيش از 2700 نفر از رزمندگان ايراني را مصدوم نمود كه تعداد قابل توجهي از آنها شهيد شدند. در 11/5/1366 هشت نقطه در غرب اشنويه بمباران شيميايي شد كه بر اثر آن 60  غير نظامي شهيد و 4000 تن مجروح و مصدوم شدند.

در تاريخ 3/8/1362 جنگنده­هاي عراقي روستاي باينجان از توابع بانه را بمباران شيميايي كردند. در مورخه 27/8/1366 نيز شهر مسكوني سردشت، هدف گلوله باران شيمياي توپخانه و هواپيماهاي عراقي قرار گرفت كه بيش از 2500 تن از مردم غيرنظامي مصدوم و شهيد شدند. در تاريخ 26/12/1366، هواپيماهاي جنگنده عراق با بمباران شهر حلبچه در داخل خاك عراق، بيش از 5000 نفر از مردم كرد عراق را به شهادت رساندند.(پورمحمدي، 1385: صص 177و 178) آنتوني كردزمن كه يكي از مقامات نظامي و محقق آمريكايي مي­باشد، به نقل از منابع اطلاعاتي آمريكا، 24 مورد از حملات شيميايي عراق را از ژوئن 1982 تا اوت 1988 ذكر كرده كه شش مورد آن از 1000 تا 3000، يك مورد آن 5000 و يك مورد ديگر آن بين 8000 تا 10000 نفر تلفات از بين افراد نظامي و غيرنظامي داشته است.(كينگ و كاراش، 1387: 226)

بدون شك اين استفاده از موارد آشكار نقض مقررات بين‌المللي و از نمونه‌هاي جنايات عليه صلح و امنيت بشري است. در مورد كاربرد سلاح‌هاي شيميايي از سوي عراق مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:

1 ـ گزارش هيأت كارشناسي سازمان ملل متحد كه طي سند شماره 16433‌/‌ ‌S مورخ 26 مارس 1984 به دبيركل سازمان ملل متحد تسليم شده است.

2 ـ بيانيه دبيركل سازمان ملل متحد بعد از گزارش هيأت اعزامي در مورد محكوم ساختن كاربرد سلاح‌هاي شيميايي در جنگ عراق با ايران.

3 ـ بيانيه شوراي امنيت در مورد محكوم ساختن كاربرد سلاح‌هاي شيميايي در جنگ عراق با ايران.

4 ـ بيانيه كميته بين‌المللي صليب سرخ در مورد كاربرد سلاح‌هاي شيميايي.

5 ـ تأييد پزشكان و بيمارستان‌هاي كشورهاي اروپايي (سوئيس، سوئد، هلند، آلمان،‌ اتريش و بلژيك)‌ كه مصدومين ناشي از سلاح‌هاي شيميايي براي درمان به آن كشورها اعزام شده‌اند.

6 ـ طرح 8 ماده‌اي دبيركل سازمان ملل متحد مورخ مارس 1985 (اسفند 1363)‌ درباره اختلافات ايران و عراق كه در آن به سلاح‌هاي شيميايي اشاره شده است.

7 ـ قطعنامه 582 شوراي امنيت،‌ مصوب 24 فوريه 1986، درباره جنگ عراق و ايران.

8 ـ ‌گزارش‌هاي نشريات مختلف و متعدد درباره استفاده از سلاح‌هاي شيميايي در حلبچه و منابع تهيه مواد مربوط به سلاح‌هاي شيميايي.

9 ـ مصاحبه مقامات عراقي با نشريات غربي (به ­خصوص در 22‌/‌1‌/‌67)‌ كه به ­طور رسمي اعلام كرده‌اند چنانچه ايران با توقف استفاده از سلاح‌هاي شيميايي موافقت كند، عراق آماده است كه به استفاده از آنها خاتمه دهد. (در حالي كه هيچ موردي از توسل ايران به سلاح‌هاي شيميايي وجود ندارد)

10 ـ اعلاميه گروه حقوق بشر پارلمان انگليس. (1367)‌

11 ـ مصاحبه «پزشكان بدون مرز». (1367)‌

12 ـ اعلام جرم دادستاني آلمان عليه شركت‌هايي كه متهم به ارسال تجهيزات شيميايي به عراق هستند. (1367)‌

13 ـ بيانيه «انريكو انكوليتي»[4] معاون مجلس سناي ايتاليا. (1367)

14 ـ سخنراني وزير خارجه اتريش در كنفرانس خلع سلاح در وين. (1367)‌

15 ـ قطعنامه محكوميت استفاده از سلاح­ هاي شيميايي در يازدهمين اجلاس كميسيون اسكان بشر ملل متحد در دهلي‌نو. (1367)‌

16 ـ اظهارات وزير امور خارجه انگليس. (1367)

17 ـ قطعنامه سناي آمريكا. (1367)‌

براساس برخي آمار موجود هم‌ اكنون 45 هزار نفر جانباز شيميايي تحت پوشش درماني و خدماتي سازمان بنياد شهيد و امور ايثارگران هستند كه براساس روش استاندارد و علمي تعيين شدت ضايعه و براساس معيارهاي مورد استناد منابع معتبر و دانشگاهي شدت ضايعات به 4 گروه مطروحه تقسيم مي‌شوند:

البته ناگفته نماند برخي منابع شمار جانبازان شيميايي را بسيار بيشتر از اين نقل كرده‌اند. براي مثال ويكي پديا شمار قربانيان سلاح شيميايي را 100 هزار نفر اعلام كرده است. همچنين، اطلاعات موجود در اين زمينه، گاز اعصاب را بزرگ‌ترين عامل شيميايي مرگ سربازان و رزمندگان ايراني معرفي كرده است. به نوشته پايگاه اطلاع ‌رساني، تنها 20 هزار سرباز ايراني بر اثر كاربرد اين نوع گاز به شهادت رسيده‌اند.

 

 منبع: مواضع آمریکا در جنگ تحمیلی، عسگری، شاداب، 1393، ایران سبز، تهران


1 – Naklei II.

2 – Bloch.

3 – John Gi. 

4 – Enrico Encoletti. 

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده