مواضع آمریکا در جنگ تحمیلی-61
اقدامهای اجرائی عراق برای شروع بحران همانگونه كه توضيح داده شد، قرارداد الجزایر در ارديبهشت ماه 1357 مرحله تکمیلی خود را طي مینمود. نقشه جای مشخص کننده میلههای مرزی تهیه گردیده بود و بهبود زخم چند صد ساله اختلافات آخرین روزهای خود را میگذراند. به ناگاه نماینده عراق موضوعی را مطرح کرد که استخوان لای زخم باقی ماند، تا دولت عراق در آینده بتواند به ادعای لزوم جراحی مجدد، این زخم چند صد ساله را چرکین کند و آن ادعا، لزوم تجدید نظر در محل 21 میله مرزی بود. در حالی که برابر اعتراف خود عراق برای اجرای مفاد قرارداد در مرز زمینی بین دو کشور اقداماتی در مدت زمان کوتاه انجام گرفت و کارشناسان 601 پایه مرزی جدید در میان پایههای مرزی قبلی نصب کردند و کل تعداد پایههای مرزی نصب شده در جنوب تا نقطه تلاقی مرز ایران و ترکیه و عراق به 726 عدد رسید و توافق شد نقشه 1:25000 هوایی تهیه و محل دقیق میلهها در آن برده شود.

تنها مطلبی که در این بررسی به آن اشاره می­کنیم این است که جرقه جنگ تحمیلی به طور جدی ابتدا در همان محل میله­های مورد نظر عراق، یعنی در منطقه­های زین‌القوس، سیف سعد و حوض میمک مشتعل شد و این حادثه، این تصور را در ذهن بررسی کننده به وجود می­آورد که آیا واقعاً این اقدام عراق طبق یک طرح راهبردی پیش‌بینی شده برای یک زمان مناسب جهت وادار ‌کردن ایران برای تجدید نظر در قرارداد 1975 الجزایر نبوده است؟ به هر حال این مسأله سبب شد که تنظیم اسناد، مدارک و نقشه‌های مرزی براساس قرارداد 1975 الجزایر، آخرین مرحله خود را نگذراند و باز مانند چند صد سال گذشته قسمتی از اختلافات لاینحل بماند.

با وجود تلاش ایران برای کشاندن عراق به پای میز مذاکره و حل آخرین قسمت مورد بحث که طی یادداشت رسمی وزارت خارجه مورخه 17/3/1357 به عراق اعلام شد، عراق به یادداشت ایران پاسخی نداد و تلاش ایران به نتیجه نهایی نرسید. در حالی­که این امر با شروع حرکت انقلابی مردم ایران هم ­زمان شده بود. چنین به نظر می­رسد که وضعیت سیاسی در ‌حال تحول آن روز ایران، عراق و هم دستانش را وسوسه کرده تا از پایان دادن به اختلافات مرزی با ایران خودداری کنند و به امید ایجاد شرایط مناسب­تر برای تحمیل خواسته­های خود به ایران باشند؟ چنان­که عملاً همین طور شد و در شهریورماه 1359، یعنی بیش از 2 سال بعد از تاریخ آخرین جلسه کمیسیون حل اختلاف، وزارت خارجه عراق کاردار سفارت ایران در بغداد را احضار کرد و یادداشت شدیداللحنی که جنبه اولتیماتوم داشت، به وی تسلیم نمود که حاکی از این بود که عراق به ناچار برای احقاق حق خود به منطقه زین‌القوس و حوض میمک حمله کرده است.

دولت عراق، در تاریخ هفدهم سپتامبر 1980(26 شهریورماه 1359) قرارداد 1975 الجزایر را یک طرفه باطل اعلام کرد. این اقدام دولتمردان عراقی مغایر با ماده 42 موافقت نامه وین ناظر بر حقوق قراردادها، پاراگراف الف بند2 از ماده 62 و همچنین ماده 65 از موافقت نامة مطروحه و روح قرارداد الجزایر و ماده 5 از مفاد این قرارداد بود.(طالع،225:1389) دولتمردان ایالات متحده به خوبی بر این مهم وقوف داشته و به درستی می­دانستند که معنای این اقدام چیست؟ لیکن، نه تنها هیچ عکس­العملی از خود نشان ندادند بلکه با سکوت معنی­دار خود، بعثیون عراقی را ترغیب به ادامه این مسیر نیز می­نمودند.

 

منبع: مواضع آمریکا در جنگ تحمیلی، عسگری، شاداب، 1393، ایران سبز، تهران

 

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده