مواضع آمریکا درجنگ در جنگ تحمیلی-31
شبكههاي جاسوسي فني ايالات متحده از زماني كه شاه ايران را ترك كرد، اين كشور به هدف ويژهاي براي جامعه اطلاعاتي و جاسوسي ايالات متحده تبديل شد. آمريكا اطلاعات به­ دست آمده از هواپيماي آواكس عربستان سعودي، عكسهاي شناسايي از هواپيماهاي جاسوسي مستقر در انگلستان و هواپيماهاي شناسايي«يو-2» مستقر در قبرس را به اطلاع عراق ميرساند. همچنين عراقي­ها عكسهاي گرفته شده توسط ماهوارههاي جاسوسي آمريكا را هم دريافت ميكردند.

«روزنامه ايزوستيا»[1]چاپ شوروي سابق نيز آمريكا را متهم مي‌نمايد كه اطلاعات جاسوسي درباره تأسيسات نظامي و اقتصادي ايران به عراق مي­دهد. اين روزنامه مي‌نويسد: «واشنگتن با دراختيار گذاردن اين اطلاعات به عراق، اين حكومت را به گسترش حملات هوايي عليه تأسيسات مهم ايران تشويق مي‌كند.»(مركز مطالعات و تحقيقات جنگ- جلدپنجاهم، 1378 :531) 

يكي از مهم­ترين منابعي كه آمريكا همواره براي كسب اطلاعات جاسوسي عليه جمهوري اسلامي ايران از آن استفاده نمود، ماهواره‌هاي «سوراخ كليد»[2] بود. هدف‌هاي اصلي عكس‌برداري ماهواره‌اي عبارت بودند از تهران، پادگان‌ها و تأسيسات نظامي ايران و تأسيسات جاسوسي راديويي حساس CIA در شمال ايران، به ­خصوص در «بهشهر» و «كبكان» كه براي ارزيابي آزمايش‌هاي موشكي روس‌ها از آنها استفاده مي‌شد.[3] عكس‌برداري ماهواره‌هاي سوراخ كليد از تهران، اطلاعاتي درباره فعاليت‌هاي سياسي و مذهبي عمده و هرگونه درگيري بين مخالفين انقلاب و انقلابيون طرفدار امام خميني(ره) فراهم مي‌آورد.

عكس‌برداري از تأسيسات نظامي و پادگان‌ها و شنود راديويي به تحليل‌گران CIA اطلاعات و سرنخ‌هايي درباره وضعيت ارتش مي‌داد و آنان مي‌توانستند نتيجه بگيرند كه آيا اقدام نظامي عليه حكومت جديد ايران انجام خواهد گرفت يا نه؟ سرانجام، عكس‌برداري از تأسيسات جاسوسي و اطلاعاتي نشان مي‌داد كه آيا نيروهاي طرفدار حكومت جديد ايران آنها را كشف كرده‌اند يا خير؟ پايگاه‌هاي جاسوسي مرزي و دور افتاده، چند هفته پس از سقوط شاه كشف شد. سفير وقت آمريكا در ايران، ويليام سوليوان با برخي مقامات انقلابي ايران در تهران وارد مذاكره شد و ظاهراً درباره پرداخت خسارت و خارج كردن سالم كارمندان «CIA» از ايران نيز صحبت كرد. اما مهم­ترين كاربرد ماهواره‌هاي «سوراخ كليد» و به­ خصوص ماهواره «ك، اچ –11» در ايران تازه آغاز شده بود. با وجود اينكه شاه از ايران گريخته بود، بسياري از ايرانيان، از جمله افراد مذهبي و روحانيون خواستار بازگرداندن وي به كشور، محاكمه و مجازات قانوني وي بودند. زماني كه شاه مخلوع براي مداواي بيماريش از مكزيك به ايالات متحده آمد، خشم ناشي از حمايت‌هاي گذشته آمريكا از شاه منجر به سرازير شدن دانشجويان پيرو خط امام(ره) به سفارت آمريكا در تهران شد و با فرارسيدن شب، تمام كارمندان سفارت و اعضاي «CIA» در سفارت به دست دانشجويان دستگير شدند.

در ادامه ماجرا آنچه به­جا ماند، ماه‌ها و ماه‌ها سردرگمي و نااميدي براي دولت كارتر در ارتباط با گروگانگيري در ايران بود. از ديپلماسي و بازي سياسي نيز كاري برنيامد. زماني كه تمام راه‌ها به بن بست رسيد، رئيس جمهور «كارتر» مأموريت «آزاد سازي گروگان‌ها» را در تاريخ يازدهم آوريل سال 1980 تصويب كرد. گروه عملياتي «دلتا» يا نيروهاي ويژه ارتش كه به­ نام «نيروهاي دلتا» معروف است، مسئول انجام عمليات آزادسازي گروگان‌ها بود. انجام چنين عملياتي مستلزم آمادگي بسيار زياد نيروها، به ­دست آوردن اطلاعات جاسوسي بسيار دقيق بود. براي آنكه شانس موفقيت عمليات آزادسازي گروگان‌ها در حد معقول و قابل قبولي باشد، بايد به سؤالات بسيار زيادي پاسخ داده مي‌شد.[4]  البته، پاسخ بسياري سؤال‌ها را نمي‌شد از روي عكس‌هاي ماهواره‌اي پيدا كرد. يكي از افسران عملياتي درگير در عمليات به ياد مي‌آورد كه «ما هزاران عكس از محوطه سفارت گرفتيم و هر عكس را صدها برابر بزرگتر كرديم. مي‌توانستيم به شما درباره آجر ديوارهاي سفارت و سنگ‌فرش كف محوطه آن اطلاعات دقيقي بدهيم، اما درباره آنچه كه در درون ساختمان‌هاي سفارت اتفاق مي‌افتاد، چيز زيادي نمي‌دانستيم. به ­همين دليل، از هر دو عوامل اطلاعاتي انساني و شنود راديويي دانشجويان و به­طور كلي مناطق و افراد حساس براي كسب اطلاعات استفاده مي‌شد.» استفاده از منابع انساني از جمله جاسوسان ايراني كه با دانشجويان يا گروگان‌ها ارتباط داشتند و شنود راديويي ارتباطات داخلي در ايران بسيار شدت گرفته بود. (ريكلسون، 268:1373)  

«چارلي بكويث»[5] فرماندهي زميني مأموريت آزادسازي گروگان‌ها نيز به ارزش عكس‌هاي ماهواره «ك. اچ– 11» اعتراف كرد. بكويث، به ­ياد مي‌آورد كه «بدون عكس‌هاي ماهواره‌اي، كارشناسان نمي‌توانستند وضع كلي ساختمان‌ها را بررسي كنند.» جهان سوم نيز از جمله هدف‌هاي دائمي ماهواره‌ها بوده است. همان طور كه انتظار مي‌رفت، در سال 1986 نيز ماهواره «ك . اچ – 11» آمريكا به ­هنگام عبور از منطقه خاورميانه نسبت به جنگ ايران و عراق و نظاره آوردگاه جنگ اين دو كشور بي‌تفاوت نبود. عكس‌هاي ماهواره «ك . اچ – 11» نشان  دادند كه سربازان و نيروهاي داوطلب يا بسيجي ايراني با استفاده از قايق­هاي كوچك از رودخانه اروند عبور كرده‌اند، پل موقتي برروي اروند رود زده‌اند و «سرپل» بسيار مهمي در شبه جزيره فاو به ­دست آورده‌اند.

اين عكس‌ها ادعاهاي ايران را مبني براينكه سربازان آن كشور پيشروي‌هاي نظامي مهمي در شرق فاو انجام داده‌اند و توانسته‌اند به ­كرانه شرقي آبراهه «خور عبدالله»، بين دو كشور عراق و كويت برسند، ثابت مي‌كرد. افزون بر اين عكس‌ها نشان مي‌دادند كه ايرانيان هنوز با پايگاه دريايي عراق در ام القصر، بندري در انتهاي خور عبدالله فاصله دارند. به هر حال عكس‌ها نشان دهنده اين واقعيت بود كه ايراني‌ها «فاو» را تصرف كرده‌اند و با قدرت كمر ارتش صدام را در اين شبه جزيره شكسته‌اند.(همان: 372) حمله به جزيره خارك، بزرگترين پايانه‌هاي نفتي ايران توسط عراق، كه بزرگ­ترين حمله آن كشور در سال‌هاي آخر جنگ به شمار مي‌رفت، تحت نظارت نيروي دريايي آمريكا صورت گرفت. روزنامه «واشنگتن پست» در اين مورد فاش ساخت: «دولت آمريكا اطلاعات نظامي، از جمله اطلاعات جمع‌ آوري شده به ­وسيله ماهواره‌هاي شناسايي خود را در اختيار عراق قرار مي­دهد، تا از آنها براي حمله به پايانه‌هاي نفتي، نيروگاه‌ها و مراكز تجمع نيروهاي انساني استفاده كند.»(السامرايي، 1377 :112)

عراقي‌ها، عمليات كربلاي4 را نيز براساس اطلاعات فني و دريافتي از آمريكايي‌ها كشف كردند. همچنين باز پس­گيري فاو، به ­واسطه اطلاعات واگذار شده از سوي سرويس‌هاي اطلاعاتي آمريكا – CIA صورت پذيرفت. آمريكايي‌ها اطلاعاتي را كه از طريق ماهواره‌ها و هواپيماهاي آواكس جمع‌آوري كرده و براساس آنها متوجه تغيير موضع بخشي از توپخانه جمهوري اسلامي ايران از منطقه شرق اروند رود به عقب شده بودند را به عراقي‌ها واگذار نموده و آنها نيز با يك برنامه ‌ريزي تاكتيكي، توانستند از ضعف نيروهاي ايراني در فاو بهره جسته و با انجام حملات گسترده شیمیائی، آن شهر را باز پس گيرند.(همان :372) صدام در ارديبهشت ماه 1363در نهايت صراحت گفته بود از اطلاعاتي كه خلبان‌هاي آمريكايي با به پرواز در آوردن آواكس‌هاي عربستان سعودي به ­دست مي‌آوردند، برخوردار بوده است.(غضنفري، 1384 :147) 

يكي ديگر از ابزار جاسوسي آمريكا، شبكه ماهواره‌اي اشلون بود. اين شبكه كه داراي ايستگاه‌هاي گيرنده در تمام دنيا مي‌باشد، قادر است كليه تماس‌هاي تلفني، نمابر‌ها و پيام‌هاي تلكس كه در هر نقطه از دنيا رد و بدل مي‌شود را مورد بررسي قرار دهد. اطلاعات دريافتي از اين طريق به رايانه‌هاي انبوه و با قابليت‌ بالاي آژانس آمريكايي براي تجزيه و تحليل منتقل مي‌شود تا توسط يك سيستم تحليلي هوشمند به دقت بررسي شود.(سايت اينترنتي خبرگزاري بام ايران، 1382) از سوئي ديگر، به ­واسطه آنكه اكثر سامانه‌هاي ارتباطي نيروهاي مسلح در دوران دفاع مقدس فاقد رمز كننده بوده و از سوئيچينگ و راديو رله و همچنين خطوط FX به وفور استفاده مي‌گرديد، اطلاعات الكترونيكي ردو بدل شده توسط اين سامانه قابل كشف و بهره‌برداري براي متخاصمين بود.

شركت «كريتپو»[6] بزرگترين توليد كنندة دستگاه‌هاي رمز كننده مي‌باشد كه از گذشته دور (قبل از پيروزي انقلاب اسلامي) يكي از شركت‌هاي تأمين كنندة اقلام مورد نياز ايران بوده است. در سال 1370 نمايندة رسمي اين شركت در تهران يك فرد سوئيسي به نام «هانس بوهلر»[7] به­ علت پرداخت مبالغ كلان رشوه به كاركنان ايراني دستگير شد. وي اعتراف كرد مبالغي به برخي مهندسان ايراني كه تلاش مي‌كردند دستگاه‌هاي رمز كننده را با اتكاء به نيروي داخلي بسازند، پرداخت نموده تا آنها از اين كار دست بردارند. اما ماجرا از آنجا افشاء شد كه وي در جريان بازداشت و حتي پس از آزادي مورد حمايت مديران اصلي شركت كريپتو قرار نگرفت و به­ همين دليل مبادرت به انتشار كتابي جنجالي نمود كه در آن افشاء نمود، شركت بين‌المللي «كريپتو» به ظاهر سوئيسي مي‌باشد اما گردانندگان آن عمدتاً از شهروندان رژيم صهيونيستي و آمريكا هستند. آنها، كلية رمزهاي دستگاه‌هايي كه در طول جنگ تحميلي به ايران فروخته شده را در اختيار دولت آمريكا و عراق قرار داده تا نهايت استفاده از آنها را عليه منافع جمهوري اسلامي ايران داشته باشند.

پايگاه‌هاي ثابت جمع‌آوري الكترونيكي آمريكا در منطقه خاورميانه كه در كشورهاي بحرين، عربستان، تركيه و قطر مستقر بودند، ناوهاي هواپيمابر و هشت فروند هواپيماي آواكس كه در عربستان و پايگاه انجرليك تركيه مستقر بوده و با پرواز در جدار مرزهاي غربي، عمق كشور و حتي مرزهاي شرقي، تمامي فعل و انفعالات پروازي جمهوري اسلامي را كنترل مي‌نمودند، تمامي اطلاعات گردآوري شده را در اختيار عراق قرار داده و يا درجهت تأمين اهداف خويش عليه جمهوري اسلامي ايران به ­كار مي‌گرفتند. همچنين، در سال 1366، آمريكا يك واحد از نيروهاي مخصوص خود را به خليج ‌فارس فرستاد و طرحي را براي شناسايي هر كشتي كه قصد مين ‌ريزي داشته باشد، تهيه كرد و در اين امر از ماهواره‌ها، هواپيماهاي شناساييSR-77  موصوف به «پرنده سياه»[8] و همه وسايل اطلاعاتي و به ­ويژه بالگردهاي مجهز به دستگاه­هاي مخصوص استفاده كرد تا فعاليت دريايي ايران را تحت نظر بگيرد.(ابوغزاله، 29:1380)

 

  منبع: مواضع آمریکا در جنگ تحمیلی، عسگری، شاداب، 1393، ایران سبز، تهران

 


Easostia Newspaper. 1

2- ماهواره جاسوسی «KeyHole Satelite »، یا «11- KH» مدل‌های اولیه این ماهواره از سال 1976 تا 1990 در مدار کره زمین قرار گرفتند.

3- اطلاعات تكميلي در فصل اول ارائه شده است.

4- طراحان مأموريت بايد مي‌دانستند كه گروگان‌ها چگونه در محوطه 276 جريبي سفارتخانه‌ نگهداري مي‌شوند، چند نفر دانشجو در سفارت يا ساختمان كنسول‌گري و منطقه اطراف آن وجود دارند، دانشجويان و گروگان‌ها در كدام اتاق­ها هستند و ديگر موضوعات مشابه.

Charly  Bacveise. 5

Crypto. 6

Hanss Bohlar. 7

8- Blak bread.

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده