دفاع مقدس و ارتش در استان سیستان و بلوچستان (47)
فصل سیزدهم: تاریخچه و نقش هوانیروز در غائله کردستان و دوران دفاع مقدس هسته اولیه هوانیروز (یگان هواپیمایی نیروی زمینی ارتش) در سال 1341 پایهگذاری گردید. در این سال، تعداد 10 تن از افسران و خلبانان از بین داوطلبان برگزیده و به منظور فراگیری و آموزش به آمریکا اعزام و پس از آن، تا سال 1342، به ترتیب هر شش ماه چهار نفر جهت آموزش اعزام میشدند.در آغاز، تعداد شش فروند هواپیمای یک موتوره سسنا با شش خلبان در اصفهان فعالیت خویش را آغاز کردند. شمار پرندهها تا سال 1345 به 30 فروند و پس از آن یک گردان دیگر به علاوه یک گروهان افزایش یافت، تا اینکه در سال 1348 به هنگ ارتقاء یافت.

به مرور، بالگردهای 205 و 206 از ایتالیا خریداری گردید و سازمان آن به سه گروه رزمی و پشتیبانی عمومی و مرکز آموزش خلبانی گسترش یافت. در این راستا، تعداد 202 فروند بالگرد کبرا (209) و بیش از 300 فروند بالگرد از کشور آمریکا خریداری گردید. اهداف بلند و تجهیز کامل تا سال 1360 برنامه‌ریزی شده بود، که با پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357، اکثر قراردادهای نظامی، ازجمله خرید و تجهیزات یگان هوانیروز لغو گردید و در حال حاضر، هوانیروز دارای بالگردهای 205، 206، 209 (کبرا)، 214 و شنوک بوده و در تهران، اصفهان، کرمانشاه، مسجد سلیمان، کرمان و مشهد دارای یگان و ساختارهایی می‌باشد که به وظایف و مأموریت‌های محوله مشغول هستند.

مأموریت­های کلی هوانیروز

1. هدایت آتش توپخانه و خمپاره‌انداز

2. فرماندهی و کنترل

3. دیدبانی

4. شناسایی با آتش

5. به تأخیر انداختن تحرک دشمن

6. همراهی ستون‌های نظامی

7. تأمین حفاظت جناح‌ها در میدان نبرد

8. جابه‌جایی نیرو و تجهیزات

9. تخلیه مجروحان

10. پشتیبانی آتش از آسمان

11. تصویربرداری

12. روشن کردن میدان نبرد

13. عملیات امدادرسانی

14. عملیات ویژه

15. آموزش خلبانی و فنی

مأموریت­های تاکتیکی و پشتیبانی

1. تک هوایی ضدیگان‌های دشمن

2. عملیات هجوم هوایی

3. عملیات پوششی

4. شناسایی

5. پهلوداری

6. عملیات تأخیری

7. پشتیبانی آتش

8. تقویت

9. عملیات نفوذی

10. عملیات ویژه

11. نیروبری

12. تخلیه و بازیافت

13. فراهم‌آوری تدارکات و تجهیزات

هوانیروز بعد از پیروزی انقلاب

حوادث کردستان

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال 1357، فعالیت گروه‌های معاند انقلاب، ازجمله دمکرات و کومله و سایر گروه‌های تجزیه‌طلب در سطح بسیار وسیعی آغاز شد. روستاها و شهرها یکی پس از دیگری سقوط کرده و به دست گروه معاندین می‌افتادند. به علت شرایط خاص جغرافیایی کردستان، تردد و تدارکات نیروهای درگیر با ضدانقلاب از طریق زمین مشکل و حتی غیرممکن بود.

سقوط شهرهایی مانند پاوه، سردشت، نوسود، سقز، بانه، مهاباد، سردشت، پیرانشهر، مریوان و قسمتی از پادگان سنندج (لشکر28 سنندج) باعث شد تا از وجود خلبانان جان بر کف هوانیروز در پشتیبانی از یگان‌های زمینی استفاده گردد. تیزپروازان قهرمان هوانیروز طی 60هزار ساعت پرواز در اقصی نقاط کردستان، ضربات مهلک و سختی به گروهک‌های ضدانقلاب وارد نمودند و الحمدلله روستاها و شهرهای تحت کنترل آنان یکی پس از دیگری آزاد گردید. به قول فرماندهی وقت نیروی زمینی شهید سرلشکر فلاحی که فرمود «اگر هوانیروز نبود، کردستان هم نبود.» حقیقتاً این امر واقعیتی انکارناپذیر است و باید درود و صلوات به روح تمامی شهدای آزادسازی کردستان، بویژه خلبانان و کارکنان هوانیروز فرستاد، که شهدای زیادی در این استان تقدیم نظام و کشور نمودند.

هوانیروز و دفاع مقدس

تهاجم سراسری نیروهای مسلح عراق در حالی آغاز شد که ارتش جمهوری اسلامی ایران به دلایل بسیار زیادی از آمادگی کافی رزمی برخوردار نبود. شرایط بد، روحیه، انضباط، جابه‌جایی و انتقال کارکنان متخصص، برکناری و بازنشستگی تعداد 127 فرمانده عمده تیپ، لشکر، نیرو و…، پاکسازی و تسویه تعداد زیادی افسر ارشد و کاهش مدت سربازی از 24 ماه به 12 ماه، بحث امنیت ملی و درگیری تعداد 2 لشکر ارتش در استان‌های کردستان، آذربایجان و کرمانشاه و ده‌ها دلیل دیگر باعث تحلیل رفتن نیروهای ارتش شده بود و رژیم بعث هم با توجه به نکات و مطالب ذکرشده، زمان تهاجم را مناسب انتخاب کرد.

جهت متوقف کردن و جلوگیری از پیشروی یگان‌های دشمن، تلاش مجدّانه نیروی زمینی، هوایی و دریایی ارتش، ژاندارمری سابق، نیروهای مردمی و سپاه و… باعث شد تا همان روزهای نخست نیروهای دشمن متوقف شده و استراتژی دشمن با شکست مواجه گردید. یاد غیورمردان خلبان شهید احمد کشوری، شیرودی، سهلیان و… بخیر، که هرکدام از این دلاوران با بالگرد کبرا جلو یگان‌های عمده زرهی دشمن را تثبیت کرده و پیشروی دشمن را کند نمودند.

هوانیروز یکی از کارآمدترین یگان‌های نیروی زمینی ارتش بود، که از آغاز جنگ تحمیلی، بالگردهای خود را در انواع مختلف 205، 206، 209 (کبرا)، 214 و شنوک به مناطق عملیاتی غرب و جنوب اعزام نمود و با استقرار در شهرهای ارومیه، مراغه، سقز، سنندج، سرپل ذهاب، گیلانغرب، ایلام، دزفول، اهواز، ماهشهر، امیدیه و… از تاریخ 31/6/1359 با دشمن وارد نبرد گردید. با توجه به شرایط نیروهای خودی و پیشروی ارتش عراق، از همان ابتدا به صورت گسترده در پشتیبانی از یگان‌های زمینی وارد عمل شد و با توجه به تحرک 100% و رشادت و دلاوری خلبانان و کارکنان فنی خود، علاوه بر کند کردن پیشروی دشمن و تثبیت آنان در مواضع دفاعی نامناسب، نقش انکارناپذیری در انهدام نیروهای دشمن ایفا نمودند و کارشناسان نظامی غرب و شرق را در بهت و حیرت فروبردند.

با آغاز عملیات آفندی و پدافندی یگان‌های ارتش و سپاه، هوانیروز همواره در راستای پشتیبانی آتش، تخلیه مجروحین، هلی‌برن، حمل و تدارکات از راه هوا و شناسایی هوایی مورد استفاده قرار می‌گرفت، به طوری که نام هوانیروز با اکثر عملیات‌های رزمندگان عجین گشته و افتخاری جاودان برای این یگان قهرمان به ارمغان آورده است.

هوانیروز با بیش از 300هزار ساعت پرواز طی هشت سال دفاع مقدس توانسته است بیش از 269هزار نفر مجروح را از خطوط مقدم به پشت جبهه و بیمارستان‌های مجهز به شهرستان‌ها تخلیه و تعداد بیش از 270هزار رزمنده را در میادین نبرد هلی‌برن[1] و بیش از 70هزار تن انواع مهمات و اقلام و تجهیزات را جابه‌جا کند و وظیفه خود را به کشور، نظام، رهبری، ملت شریف و غیور ایران ادا نموده و برگ زرینی در کارنامه خود و ارتش جمهوری اسلامی ایران ثبت و ضبط نماید.

غیورمردان هوانیروز استان شهیدپرور سیستان و بلوچستان نیز همانند سایر همکاران خویش نقش بسیار مهم و تعیین‌کننده‌‌ای در انواع مأموریت‌های پروازی غائله‌های کردستان، بلوچستان و… و مهم‌تر از آن در دوران دفاع مقدس ایفا نمودند. از همان روزهای نخست پیروزی انقلاب اسلامی، گروه‌های معاند و ضدانقلاب در غائله کردستان تحت عنوان کومله و دمکرات خواستند این استان پهناور را تجزیه و یک اقلیم خودمختار اعلام کنند. اشرار مسلح در منطقه بلوچستان (کوه سفید سراوان) نیروهای انتظامی را بیگناه به شهادت رساندند و باعث رعب و وحشت و ناامنی منطقه شدند. تیزپروازان و کارکنان فنی هوانیروز از این استان به همراه سایر همکاران با رشادت و شجاعت بی‌نظیر خود به این غائله پایان دادند.

اینک به اختصار به نمونه‌ای از رشادت‌های غیورمردان هوانیروز از استان سیستان و بلوچستان می‌پردازیم.

 

منبع: دفاع مقدس و ارتش در استان سیستان و بلوچستان ، سرهنگ غلامحسین زرگر ، 1398، ایران سبز، تهران

 


[1]. محمول با بالگرد؛ به بیان دیگر حمل پرسنل و تجهیزات، وسایل و جنگ‌افزار مورد نیاز یک یگان جهت اجرای مأموریت از نقطه‌ای به نقطه دیگر.

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده