دریاسالار (33)
استانداردهای آموزش [1] از آنجا که ناوشکن سبلان تماماً با آبگرفتگی و کنترل صدمات وارده درگیر بود و با پیشگیری لازم از بروز هرگونه حریقی جلوگیری نمود، لذا از استانداردهای آموزشی "مبارزه با حریق" صرفنظر و تنها استانداردهای آموزشی "پیشگیری از آبگرفتگی و روند اقدامات مربوطه" را مد نظر قرار داده، تا مقایسهای از اقدامات انجام شده در یگان با آنچه که در استانداردها آمده، به عمل آید و اهمیت "تجربه و تفکر و هنر مدیریت و آثار معنویت" در شرایط تنش جنگی کاملاً نمایان گردد.

خلاصه عبارتند از:

  • سه اصل مهم کنترل صدمات:
  • برای جلوگیری از صدمه، کلیه اقدامات ممکن را به کار ببرید؛
  • در صورت وقوع حوادث آنها را کنترل کنید و به حداقل برسانید؛
  • در حداقل زمان ممکن تعمیرات اضطراری را انجام دهید و تجهیزات را به حالت اولیه برگردانیده و به آسیب‌دیدگان کمک کنید.
  • اهداف کنترل صدمات:
  • انجام عملیات و پیشگیری قبل از وقوع حادثه؛
  • غیر قابل نفوذ نگهداشتن کشتی از آب برای ادامه دریانوردی؛
  • شناور نگهداشتن کشتی و آماده نگهداشتن تجهیزات و کارکنان در موارد اضطراری و ضروری.
  • آبگرفتگی بر دو نوع است:
  • آبگرفتگی زیاد یا پیشرفته؛
  • آبگرفتگی کم.

آبگرفتگی پیشرفته بر اثر سورا‌خ شدن، شکاف در بدنه کشتی، شکسته‌ شدن لوله‌ها یا بسته‌شدن شیرها به ‌وجود می‌آید. آبگرفتگی کم از آب به کار گرفته شده در مبارزه با حریق یا نشت‌کردن شیرها ایجاد می‌شود.

  • خسارات آبگرفتگی:  
  • به مرور قدرت کشتی کم می‌شود؛
  • به مرور سرعت کشتی کم می‌شود؛
  • کشتی تعادل خود را از دست می‌دهد؛
  • امکان غر‌ق ‌شدن کشتی در  ‌آبگرفتگی پیشرفته وجود دارد.
  • شکاف در بدنه:

اگر هرگونه شکاف، ترک یا سوراخی در بدنه ناو، مخصوصاً در پایین خط آبخور ایجاد شود، سبب خواهد شد که آب وارد ناو گردد. چنانچه جلو این آب گرفته نشود، کشتی غرق می‌شود یا تعادل خود را از دست می دهد. اگر قسمت پایین کشتی شکاف بردارد، فقط دو روش برای تعمیر آن وجود دارد:

  • روش اول: مسدود‌کردن شکاف یا سوراخ.
  • روش دوم: محدود‌کردن محیط آبگرفتگی، به ‌منظور جلوگیری از گسترش آب در کشتی.

پس از اجرای یکی از این دو روش، تخلیه آب مؤثر خواهد بود.

هرگونه سوراخ یا شکافی که در بدنه ایجاد می‌شود، باید در اسرع وقت و تا آنجا که امکان دارد مسدود گردد. به ‌منظور انجام یک تعمیر موقت، همه سوراخ‌ها اگر کاملاً مسدود نباشند، باید قسمتی را که امکان دارد مسدود کرد. باید به خاطر داشت که مسدود کردن حتی قسمتی از سوراخ، به مقدار چشمگیری از ورود آب جلوگیری خواهد کرد، که در نتیجه، خطر غرق ‌شدن کشتی کاسته می‌شود.

سوراخ‌های زیر خط آبخور بسیار خطرناکند، زیرا وقتی آب وارد کشتی می‌شود، باعث برهم زدن تعادل و در نهایت، باعث غر‌ق‌شدن کشتی می‌گردد. تعمیر سوراخ‌های زیر خط آبخور، به مراتب سخت‌تر از سوراخ‌های بالای خط آبخور است.

  • تعمیرات زیر آبی:

در تعمیرات سوراخ‌ها و شکاف‌های زیر خط آبخور، دو مشکل اساسی به شرح زیر وجود دارد:

  • فشاری که آب از سمت بیرون بدنه کشتی به داخل وارد می‌سازد.
  • مشکل دسترسی به سوراخ و شکاف‌های زیر خط آبخور (اگر سوراخ زیر دستگاه‌ها مانند موتورها، ژنراتورها باشد دسترسی بسیار مشکل است).
  • پلاک‌زنی و وصله‌ کاری سوراخ‌ها:

روش‌هایی که در اینجا تشریح می‌شوند، برای تعمیرات مواقع ضروریست. این روش‌ها تعمیرات موقتی هستند که کشتی را در حین دریانوردی شناور نگه می‌دارند. بیشتر مواقع نیاز به ابزار مدرن نیست و از پلاک‌های چوبی، پارچه‌ها و دیگر وسایل می‌توان استفاده کرد. برای مسدودکردن سوراخ در دیواره کشتی دو روش اساسی وجود دارد:

  • وسیله‌ای را درون سوراخ قرار دهید.
  • وسیله‌ای را روی سوراخ قرار دهید.

در هر دو روش منظور کم‌کردن سطحی است که از آنجا آب به کشتی یا از محوطه‌ای به محوطه دیگر وارد می‌شود.

پلاک و گوه را می‌توان به تنهایی برای مسدود‌کردن سوراخ‌ها به کار برد و اغلب بهتر است ترکیبی از این دو را در مسدود کردن سوراخ به کار گرفت. چند نمونه ترکیبی در شکل1 نشان داده شده است.

 معمولاً بهتر است قبل از استفاده از گوه یا پلاک، دور آن را پارچه پیچید. این پارچه باعث محکم باقی‌ماندن گوه یا پلاک در سوراخ می‌شود و تا حدودی از نشت آب جلوگیری می‌کند.

 

شکل1 –  انواع گوه و نحوه مسدود‌کردن سوراخ به‌وسیله پلاک، گوه و پارچه

 

در اغلب مواقع، گوه‌زنی سوراخ را نفوذ ناپذیر نمی‌کند؛ ولی از میزان نفوذ آب به مقدار زیادی می‌کاهد. پس از گوه‌زنی، سوراخ‌های کوچک‌تر و نشت‌ها را می‌توان با پارچه یا طناب پشمی مسدود نمود.

  • وصله ‌کاری: برای سوراخ یا شکاف‌هایی که به علت بزرگ ‌‌بودن نمی‌توان از پلاک یا گوه استفاده نمود، از روش وصله کاری استفاده می‌شود.

وصله کاری دارای روش‌های گوناگونی است که مهم‌ترین آنها را بیان می‌کنیم:

  • وصله‌های جعبه‌ای برای پوشاندن سوراخ‌هایی که دارای لبه‌های برآمده به داخل کشتی هستند، بسیار مؤثرند و نمونه آنها در شکل2 نشان داده شده است.

           

شکل2 – مسدودکردن به روش وصله کاری با جعبه استیلی

 

قسمت "الف" نوعی وصله  فلزی جعبه‌ای را نشان می‌دهد.

قسمت "ب" نوعی وصله فلزی جعبه‌ای را که به وسیله شمع روی سوراخ قرار گرفته، نشان می‌دهد.

  قسمت "پ" وصله فلزی جعبه‌ای را که با جوش‌ دادن بر روی سوراخی که دارای لبه‌های برآمده است، نشان می‌دهد.

شکل3 مسدودکردن به روش وصله کاری با پیچ‌های قلاب‌دار و الوار را نشان می‌دهد.

 

شکل3- پیچ‌های قلا‌ب‌دار و الوار

 

پیچ قلاب‌دار پیچی است که معمولاً از استیل ساخته می‌شود. این پیچ‌ها در ضخامت و شکل‌های مختلف وجود دارند. سر این پیچ‌ها به شکلی تعبیه شده است که بتوان آن را به جسم مورد نظر قلاب کرد. این پیچ‌ها به شکل T.J.L هستند. میله بلند آنها دندانه‌دار است و دارای رزوه، مهره و واشرند.

برای استفاده از پیچ قلاب‌دار، انتهای شکل‌یافته آنها را در داخل سوراخ قرار می‌دهیم و آن را طوری تنظیم می‌کنیم که از سوراخ بیرون نیاید. لاستیک همراه با الوار با قطعه پشتیبان را از پیچ می‌گذرانیم و وصله را با محکم‌کردن مهره سفت می‌کنیم. معمولاً می‌شود از این پیچ‌ها به‌صورت زوجی استفاده کنید.

آنچه که در بالا آمده است، خلاصه استانداردهای آموزشی کنترل صدماتی است که در دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی مورد استفاده قرار گرفته و با آنچه که برای ناوشکن سبلان حادث شده کاملاً متفاوت می‌باشد. در واقع، در هیچ کتابی نمی‌توان یافت که اگر شکافی، در شناوری مثل شکاف به‌وجود آمده در ناوشکن سبلان حادث شود، چگونه می‌توان با آن مقابله و به‌ صورت اضطراری ترمیم نمود.

یعنی در شرایط ناوشکن سبلان، غرق ناو کاملاً محرز شمرده شده و مقابله با آن به ‌صورت تئوری امکان‌پذیر نمی‌باشد.   

به همین دلیل است که وقتی ناوشکن آمریکایی در خلیج فارس به مین برخورد کرده و شکافی به میزان 3/1 شکاف ناوشکن سبلان و آن هم تنها در قسمت بدنه و نه شکسته‌ شدن"کیل" در آن به‌ وجود می‌آید، که موجب حریق و آبگرفتگی شدید گردیده و تنها با تلاش فرمانده و افراد مربوطه و البته کمک‌های فوری مراکز تعمیراتی شیخ‌نشین"دبُی" از غرق حتمی نجات پیدا می‌کند، لقب "بالاترین افتخار" نیروی دریایی آمریکا را به خود اختصاص می‌دهد، که شرح آن از نظر خوانندگان گرامی گذشت. 

منبع: دریاسالار، دریاداردوم ستاد عبدالله معنوی رودسری ، 1398، ایران سبز، تهران

 


[1] . برگرفته از کتاب ( Damage Controlman NAVEDTRA 14057 APRIL 2001 (CHAP. 8

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده