درگیری ناوشکن سبلان ناوشکن سبلان قبل از درگیری با ناوگان استکبار جهانی به مدت نُه روز در دریا بود. به عبارت دیگر، ناوشکن سبلان از تاریخ بیستم فروردین سال 1367 در مأموریت بود و در تمام این نُه روز دستکم یک فروند ناوشکن یا رزمناو آمریکایی سایه به سایه ناوشکن حرکت مینمود، بیآنکه اقدام خصمانهای از خود نشان دهد.

 

 ناوشکن که در روز دهم مأموریت، یعنی 29 فروردین سال 1367، ساعت 08:0 قصد داشت پس از پایان مأموریت وارد بندر عباس شود، امریه‌ای دال بر ادامه مأموریت برای حداقل 48 ساعت دیگر دریافت نمود. از آنجا که محدودیت سوخت و آذوقه وجود داشت، بنابراین، در لنگرگاه بندر عباس لنگر انداخته و پس از دو ساعت با گرفتن نیازمندی‌ها، لنگر کشید و عازم مأموریت گردید.

ناوشکن هنوز از لنگرگاه خارج نشده بود که صدای درگیری ناوشکن سهند با هواپیماهای آمریکایی شنیده شد. در همین زمان، دستور بازگشت سبلان به پایگاه و پهلوگرفتن به اسکله ابلاغ شد، ولی با موافقت به درخواست کتبی یگان، ادامه مأموریت تصویب و ناوشکن به راه خود به ‌سمت تنگه هرمز و کمک به ناوشکن سهند، ادامه داد.

هنوز از جزیره لارک نگذشته بود، که با اولین گروه هواپیماهای متجاوز دشمن در بالای جزیره لارک روبه‌رو گردید و در نتیجه اقدام به تیراندازی کرد.

از آن زمان، درگیری رودررو با هواپیماهای آمریکایی آغاز شد. هواپیماهای دشمن که منطقه را محاصره کرده و برتری کامل داشتند، در ارتفاع بالاتر از بُرد توپخانه و موشک ضدهوایی دوش‌پرتاب یگان، پرواز و از همانجا موشک و راکت شلیک می‌نمودند.

در مراحل اولیه درگیری، که بیش از پانزده دقیقه طول کشید، با انجام مانورهای تاکتیکی مناسب و با بهره‌گیری از علم جنگ الکترونیکی و دفاع کامل هوایی، نتوانستند به یگان آسیب برسانند. در نتیجه، به ‌ظاهر منطقه را ترک کردند.

در طول درگیری فوق، هرگاه یگان توسط هواپیماها مورد حمله واقع و به ‌اصطلاح قفل راداری می‌گردید تا شلیک موشک و راکت صورت گیرد، یگان با مانور به سمت جزیره و نزدیک‌ شدن به آن و ادغام انعکاس راداری یگان با جزیره، موجب شکست قفل راداری گردیده و در نهایت، موجب انحراف موشک‌ها و راکت‌ها به سمت جزیره و برخورد آنها به صخره‌ها می‌گردید.

دشمن که از طریق قفل راداری و پرتاب موشک به نتیجه‌ای نرسیده بود، در حدود پنج تا ده دقیقه بعد با  استفاده از هواپیماهای خاص پرتاب بمب لیزری، بار دیگر در محل حاضر شده و این بار موفق به ضربه ‌زدن به  ناوشکن که فاقد سیستم کشف اشعه لیزری بود، شد.

ناوشکن از قسمت "کیل" (شاسی اصلی یگان) شکاف عمیقی برداشته و بیش از یک‌سوم رزمندگان مجروح شدند، که با کمک یدک‌کش از یگان خارج و به بندر منتقل گردیدند. در این درگیری، به دلیل بهره‌گیری از تاکتیک‌های لازم و حضور افراد در محل‌های تعیین شده کسی به شهادت نرسید.

چون سیستم تحرک از کار افتاده بود، لذا با کمک یدک‌کش به سمت بندر یدک شده، ضمن اینکه با انتقال برق اضطراری از تنها ژنراتور سالم باقی مانده، به توپ ضدهوایی پاشنه، عملیات ضد هوایی، به ‌تنهایی علیه هواپیماهای مهاجم که هنوز در آسمان بندر عباس جولان می‌دادند، انجام می‌گرفت. این عملیات تا پاسی از شب ادامه داشت، تا اینکه سرانجام هواپیماهای مهاجم منطقه را ترک کردند.

ناوشکن سبلان اگرچه آسیب سنگینی را متحمل شده بود، لیکن پس از ورود به بندر در بستر حوض خشک آرمید و آماده بازسازی شد و دو سال بعد با دستان مبارک رهبر فرزانه انقلاب و فرماندهی معظم کل قوا بار دیگر عملیاتی گردید و پرچم پرافتخار جمهوری اسلامی ایران را در اقصی نقاط عالم به اهتزاز درآورد.

روندکلی کنترل صدمات[1]

پس از انفجارات صورت ‌پذیرفته و رفع شوک‌های اولیه، به سرعت ساختار کنترل صدمات بررسی و با افراد موجود تقویت گردید و از آن پس، اقدامات کنترلی به شرح زیر به ‌منظور تثبیت آبگرفتگی و مقابله با حریق صورت پذیرفت؛ البته به دلیل از کار افتادن سیستم تحرک و نزدیک ‌بودن ناوشکن به جزیره لارک، برابر دستور، پل فرماندهی لنگر انداخته شد، تا از برخورد ناوشکن به جزیره جلوگیری گردد.

در بازدید اولیه معلوم گردید که بجز سیستم تحرک و پمپ‌های زاویه پروانه، ژنراتور سینه نیز آسیب و خاموش گردیده و برق توپ پاشنه و آسایشگاه‌های 1 و 2  قطع و توپ سینه و سیستم کنترل سلاح نیز از حیز انتفاع خارج گردیده است.

برآورد تیم تعمیراتی سیار عبارت بود از: 

  • ورود مخلوط آب و گازوئیل در ژنراتور سینه و آسایشگاه‌های1 و 2 و به سرعت بالا آمدن سطح آب،
  • بهم‌ریختگی انبار رنگ سینه و آسیب‌ دیدن قوطی‌های رنگ و تینر و پُرشدن محوطه انبار از گاز قابل اشتعال،
  • کنده ‌شدن ژنراتور H2 از محل مربوطه،
  • آبگرفتگی محوطه یخچال‌ها و از جا کنده شدن تمامی دستگاه‌ها و پُر شدن محوطه از گاز فریون، به ‌نحوی‌ که ورود به محوطه یخچال‌ها بدون ماسک میسر نبود،
  • جابه‌جا شدن گلوله‌های 5/4 اینچ توپ سینه،
  • افزایش تدریجی آبخور سینه.

 

  • این وضعیت به پل فرماندهی گزارش و از این لحظه به بعد اقدامات پیشگیرانه و مقابله با حریق و آبگرفتگی به شرح زیر آغاز شد:  
  • تخلیه مجروحان در یدک‌کش جهت انتقال به پایگاه بندر عباس، پس از مداوای اولیه توسط پزشکیار؛ 
  • قطع روشنایی تمامی قسمت‌های سینه؛
  • برق‌کشی اضطراری قسمت‌هایی از سینه ناو که مورد نیاز بود؛
  • برق‌کشی اضطراری توپ پاشنه؛
  • تخلیه فوم در بخش انبار رنگ سینه به ‌منظور پیشگیری از حریق؛
  • تخلیه آب با بهره‌گیری از تمامی ظرفیت‌های موجود؛
  • درخواست‌ پمپ‌های اضافه از پایگاه، جهت تخلیه آب از بخش‌هایی که سرعت افزایش آب بیش از تخلیه بود؛
  • گزارش وضعیت لحظه ‌به ‌لحظه به پل فرماندهی توسط امربر؛
  • اجرای عملیات شورینگ در تمامی بخش‌هایی که فشار آب در آنها بالا بود، مثل: درب‌ها و بدنه‌های کمپارتمان‌ها؛
  • حفظ خونسردی تیم کنترل صدمات و مدیران مربوطه، علیرغم اجرای آتش توپ پاشنه علیه هواپیماهای متجاوز؛
  • بررسی مداوم وضعیت آبخور سینه و مشاهده افزایش آن، علیرغم همه اقدامات صورت گرفته؛
  • تخلیه مخزن 48 تنی آب شیرین سینه، پس از محاسبه بالانس یگان؛
  • تخلیه بیشتر آب از آسایشگاه شماره1؛
  • تنظیم بالاست پاشنه و تلاش برای رفع کجی یگان؛
  • پهلو دادن دو فروند یدک‌کش در طرفین یگان برابر دستور پل فرماندهی، تا به ‌عنوان نیروی محرکه جهت عزیمت به بندر مورد اسفاده قرار گیرد؛
  • استفاده از یدک‌کش دیگری در سینه تا صرفاً  حکم سکان را ایفا نماید؛
  • جدا نمودن لنگر از یگان و حرکت به سمت بندر پس از اطمینان از تثبیت سطح آب؛
  • بالا ‌آمدن سطح آب پس از شروع حرکت و در نهایت، تصمیم به تقلیل سرعت یدک تا چهار گره جهت کنترل آبگرفتگی؛
  • حفظ وضعیت کنترل صدمات تا پایان یدک، علیرغم وجود تنش بالا در یگان به دلیل درگیری با هواپیماهای دشمن و آسیب‌های وارده؛
  • پهلو‌گیری به اسکله و در نهایت قرار گرفتن در داک در مورخ 30 فروردین 1367 جهت بررسی میزان خسارات و انجام تعمیرات.

پس از قرار گرفتن در داک، میزان صدمه بسیار بالاتر از آنچه بود که متصور می‌شد. این خسارت در نگاه اول تمامی عرض ناو به میزان چهارده متر و در طول به میزان شش متر و در عمق تا بالای خوابگاه شماره1 و2 را پوشش می‌داد، در حالی ‌که سخت‌ترین و محکم‌ترین فولاد  ناو، یعنی" کیل ناو" در هم پیچیده شده بود.

تصاویر بخشی از صدمات وارده در پیوست2 آورده شده است.

 

منبع: دریاسالار، دریاداردوم ستاد عبدالله معنوی رودسری ، 1398، ایران سبز، تهران

 


[1]  . مرکز اسناد نداجا:  برگرفته از مصاحبه‌ مدیر ماشین وقت ناوشکن سبلان در اردیبهشت67.

 

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده