نبردهای خرمشهر و آبادان(85)
روش تصرف پایگاهها - سامانه دفاعی در این منطقه به شکل پایگاههای امن انجام گرفت و به علل مختلف مواضع دفاعی به طور مستحکم ساخته نشده، زیرا نظر بر این بود که این پایگاهها به طور موقت باشند، چون حمله به آبادان قریبالوقوع بود و یا اینکه در موقع بارندگی و گل و لای شدن زمین، پایگاهها تخلیه خواهند شد. با مرور زمان و افزایش نیروی دشمن و در برگرفتن پایگاهها، ساختن مواضع مستحکم دارای عمق لازم انجام نشد و پشتیبانی از آنها نیز غیرممکن و وسایل مهندسی هم در نتیجه بمبارانهای دائمی و دیدهبانی شده و مؤثر، قادر به کار نبودند.
  1.  نیروی موجود در پایگاه‌ها را نمی‌توان نیروی خیز جهت حمله به آبادان به شمار آورد. زیرا به علت وجود دفاع در عمق دشمن و خاکریزهای بسیار مجهز به سلاح‌های ضدتانک، پیشروی هر نیرویی را غیرممکن ساخته، مگر پس از به وجود آمدن برتری و تحمل تلفات بسیار زیاد غیرمعمولی.

 

مزایای تخلیه نیرو از پایگاه‌ها

الف) نجات دادن نیرو از احتمال به محاصره درآمدن و تسلط بر آن.

ب) تأمین نیروی احتیاط برای لشکر در حدود یک تیپ منها، اگر چنانچه قبل از حادثه روز 11/6/1981 (22/3/1360) گردان3 تیپ8 انجام می‌گرفت.

ج) موازنه و مستحکم کردن مواضع دفاعی و به دست گرفتن جاده آبادان ـ شیخ بدر با یک نیروی معمولی.

د) امکان تعرض از مناطق دیگر.

هـ) تقویت دیگر مناطق و واحدها.

و) کوتاه کردن جبهه لشکر و صرفه‌جوئی در کوشش توپخانه‌ای.

 

مشکلات

  1. تخلیه نیروی پایگاه‌ها روحیه دشمن را بالا می‌برد و ممکن است با آشکار شدن عملیات، وادار شود دست به تعرض به نیروهای ما بزند.
  2. عملیات تخلیه نیاز به زمان طولانی و طرح‌ریزی و اجرای دقیق دارد، به طوری که دشمن از آن مطلع نگردد. لذا لازم بود برای عدم اطلاع دشمن از مقاصد ما، تدابیری اتخاذ می‌گردید و طرح‌هایی برای مقابله با او در صورت دخالت، تهیه می‌گردید.
  3. می‌بایستی کلیه مواضع و پناه‌گاه‌ها نابود می‌گردید تا به دشمن اجازه داده نشود از آنها استفاده نماید. این عمل مستلزم کوشش‌های وسیع مهندسی بود که در نتیجه مقاصد ما فاش و برملا می‌گردید.
  4. مقادیر بسیار از وسایل و مصالح استحکاماتی می‌بایستی برداشته می‌شد و بعضی دیگر تخریب می‌گردید تا دشمن نتواند از آنها استفاده نماید.

 

شرح تخلیه

به استناد آنچه در بالا گفته شد و بر مبنای دگرگونی موقعیت منطقه سلمانیه، وضعیت ارزیابی گردید. همچنین از طرف هیئت ستاد لشکر زیر نظر فرمانده لشکر وضعیت مورد ارزیابی قرار گرفت و با مشورت با فرماندهان ذی‌نفع به نتایج زیر رسیدند:

الف) تیپ6 زرهی عهده‌دار مسئولیت دفاع از جاده آبادان ـ شیخ بدر خواهد بود و با نیروی یک گروه رزمی به علاوه، این جاده را در دست خواهد گرفت.

ب) مواضع تیپ8 پیاده مکانیزه تقویت‌شده مرحله به مرحله تخلیه خواهد شد و هریک از مراحل پس از پایان مرحله قبلی با رعایت عامل امنیت و جلوگیری از دخالت دشمن به هنگام اجرای طرح خواهد بود.

ج) تیپ8 در پناهگاه‌های شمال حفار (شبکه 4075) متمرکز خواهد شد، مشروط بر اینکه حمایت گسترش آن تأمین گردد.

 

مراحل

الف) مرحله یکم

  1. تهیه و آماده کردن یک موضوع دفاعی قوی به مسافت 3-2 کیلومتری جلو جاده شیخ بدر ـ آبادان و حفاظت آن به وسیله یک گردان پیاده و با پشتیبانی یک گروهان تانک، مشروط بر اینکه جلو موضع، میدان مین دفاعی و سیم‌های خاردار ایجاد گردد.
  2. عودت دادن کلیه خودروهای زائد بر احتیاج و نگهداری خودروهای کاملاً ضروری که برای تدارک تیپ در محل فعلی لازم است.
  3. کلیه خودروها و نفربرها و تانک‌ها و تجهیزات ازکارافتاده دیگر، به پشت جبهه انتقال داده می‌شود و برای انتقال به مغرب کارون آماده می‌گردند.
  4. کلیه مهمات و وسایل سنگین و وسایل استحکاماتی اضافی، به طوری که بر قدرت و توانایی رزمی واحدها اثر نگذارد، تخلیه می‌گردد.
  5. صاف کردن خاکریزها و تپه‌های خاکی که احتمال می‌رود دشمن پس از تخلیه مواضع از آنها استفاده نماید.
  6. تخریب و با خاک یکسان کردن مواضع اضافی در هریک از دو پایگاه و مواضع و خاکریزهای گذرگاه.

ب) مرحله دوم

  1. تخلیه پایگاه امن شماره 2 به طور مخفیانه و با پشتیبانی پایگاه شماره 1 با رعایت اصول مربوط به عقب‌نشینی پیش‌بینی شده، پس از تخریب مواضع و مین‌گذاری آنها بر حسب وضع موجود.
  2. تخلیه پایگاه امن شماره1 و نیروی خاکریز گذرگاه از طریق نفوذ مخفیانه با پشتیبانی نیروی حفاظت راه، تخریب مواضع و پناهگاه‌ها و مین‌گذاری آنها.
  3. تمرکز در منطقه بین حفار و قصبه به طور پناهگاه، به قسمی که حفاظت و گسترش و محفوظ بودن از بمباران دشمن تأمین باشد.

ج) مرحله سوم

آمادگی برای تحویل گرفتن منطقه مسئولیت جدید، برابر دستورات بعد.

 

مکانیزم تخلیه پایگاه‌ها

الف) مرحله یکم: شب ی/ی + 1 بعد از شفق (آخرین روشنایی روز)

  1. یک گروهان پیاده مکانیزه به علاوه یک دسته تانک از پایگاه شماره2، مواضع گردان 2 تیپ49 در پشت خاکریز را تصرف کرده و به تخریب خاکریز ادامه می‌دهد تا نزدیک پایگاه شماره 2 حمایت موضعی گروه‌های کار باید انجام شود.
  2. یک گروهان پیاده به علاوه یک دسته تانک از پایگاه شماره 2 مواضع فریب خاکریز گذرگاه را تصرف می‌کند (نیروی کماندوی زکریا).
  3. گروهان تانک (مرتبه) همراه گردان2 تیپ49 جای خود را در محل نیروی محافظ راه می‌گیرد.
  4. گروهان کماندوی «1 آذار» همراه قرارگاه گردان3 تانک به پشت نیروی «روف» در مواضعی که قبلاً شناسایی و آماده شده است مراجعت می‌کنند.

ب) مرحله دوم: شب ی + 1/ ی + 2

  1. یک گروهان پیاده به علاوه یک دسته تانک از پایگاه شماره 2، به همراه یک گروهان پیاده به علاوه یک دسته تانک از پایگاه شماره1، به علاوه قرارگاه گردان1 تیپ8 بعد از شفق (آخرین روشنایی روز) حرکت و مواضعی پشت نیروی «روف» قرارگاه سیار تیپ6 زرهی را تصرف می‌نمایند. مشروط بر اینکه آن مواضع قبلاً شناسایی و آماده شده باشد، ساعت باید ساعت 2400 پایان یابد.
  2. یک گروهان پیاده، به علاوه یک دسته تانک از پایگاه شماره2، همراه یک گروهان پیاده، به علاوه یک دسته تانک از پایگاه شماره 1، به علاوه قرارگاه گردان 2 پس از ساعت 2400 به مواضع پشت نیروی «الروف» نزدیک قرارگاه ستاد تیپ6 زرهی حرکت خواهد نمود. مشروط بر اینکه مواضع قبلاً شناسایی و آماده شده باشد.
  3. یک گروهان پیاده به علاوه دسته تانک که با نیروی «زکریا» مواضعی را در تصرف دارند، به مواضع پشت نیروی «روف» مراجعت می‌کنند.

ج) عملیات تخلیه باید قبل از ساعت 0500 روز ی + 2 پایان یابد.

 

کنترل ستون

در عملیات تخلیه، کنترل ستون از امور مهم به شمار می‌رود، لذا دستوراتی به شرح زیر از این قرارگاه جهت حمایت و موفقیت‌آمیز بودن آن صادر شده است.

الف) فرماندهان در کلیه سطوح اقدام به شناسائی راه‌های انتقال و گذرگاه‌ها و محل‌های جدید گسترش واحدها خواهند نمود.

ب) علائم و نشانه‌های راه‌یابی را با گماردن فلش راهنما و فانوس تأمین و نگهداری کردند.

ج) واحدها به وسیله راهنمایانی از دژبان تقویت شوند.

د) ارتباطات بی‌سیم و باسیم تأمین و نگهداری گردند.

هـ) واحدهای بین راه کنترل و راهنمایی و حمایت واحدهایی که از مناطق آنها عبور می‌کنند، تأمین خواهند نمود.

 

طرح آتش

طرح لازم آتش تهیه و با قرارگاه توپخانه صحرایی لشکر هماهنگ شده است. محل دقیق واحدهای خودی که دشمن قصد تصرف آنها را دارد ثبت شده، که دقیقاً بمباران گردند.

 

طرح فریب

دستور داده شده طرح فریب و گمراه کردن دشمن به منظور عدم اطلاع از مقاصد ما به طرق زیر اجرا گردد:

الف) باقی گذاردن حتی‌المقدور ماکت‌های خودرو و توپخانه و آدم مصنوعی در مواضع مقدم برای فریب و گمراهی دشمن، مشروط بر اینکه کاملاً پوشش داده شوند.

ب) آدمک‌های ساخته‌شده از چوب که لباس نظامی به آنان پوشانیده شده و کلاه‌خود بر سر گذارده شده، در اطراف مواضع به طوری که جلب نظر کند و ایجاد شک و تردید ننماید، قرار می‌دهند.

ج) ادامه فعالیت معمولی در جبهه، یعنی اعزام عناصر کمین و استراق سمع به هنگام انجام عملیات تخلیه و مبادرت به عملیات و فعالیت‌های تعرضی جهت گیج کردن دشمن.

د) رساندن پیام‌هایی دایر بر قصد تعرض و آماده شدن برای عملیات به دشمن برای گمراهی او.

هـ) دستور داده شده است کلیه نامه‌ها و پیام‌های مربوط به موضوع تخلیه با دست نوشته و به وسیله افسران ارتباط رد و بدل گردد و هرگونه مخابره پیام مربوط به تخلیه ممنوع گردیده است تا حفاظت رعایت شود.

و) وسایل پل‌سازی و عبور از رودخانه به سوی سیبه ارسال گردیده تا دشمن فریب داده شود که عملیات عبور از شط‌العرب انجام خواهد گرفت.

 

منبع: نبردهای منطقه خرمشهر و آبادان، حسینی، سید یعقوب، 1396، ایران سبز، تهران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده