نبرد دلیران ایران زمین(13)
سرکوب دشمن در بهمنشیر اهالی روستاهای آبادان در حال محاصره، خرما و گوجهفرنگی، سبزیجات و صیفیجات تولید کرده را به دولت و مردمان دیگر میفروختند. اهالی حمیدیه تا آنجا که میشد به کشت و کارشان ادامه میدادند و تولیدات خود را تعطیل نمیکردند. این سخن یکی از اهالی حمیدیه است که میگفت:«ما در مزرعهای که توپ کاشته ، هندوانه برداشت میکنیم.» نقش مردم اعم از مناطق جنگی و غیره در تدارکات و پشتیبانی جبههها از ابتدای جنگ تا آخر، بینیاز از بازگو کردن است.

همه رزمندگان، چه ارتشی و چه سپاهی، اذعان دارند که اگر کمک‌های مردمی در همه ابعاد، به خصوص در اوایل جنگ، نبود نه تنها با مشکل بی‌غذایی و پوشاک و عدم رسیدن بموقع مهمات به خط مقدم جبهه روبه‌رو می‌شدیم، بلکه از اینها مهم‌تر، از بین رفتن روحیه بود، که در صورت عدم حضور فعال مردم در صحنه، به سرعت حاصل می‌شد و در این صورت، باید منتظر رشد فرهنگ تسلیم شدن و در نهایت پذیرفتن شکست و انهدام کلی می‌شدیم. عدم توفیق عراقی‌ها در تهاجمات بعدی از جمله در غرب دزفول برای عبور از رودخانه کرخه، همچنین در شمال آبادان برای عبور از رودخانه بهمنشیر که با شکست کامل مواجه شد، بیانگر این واقعیت بود که در برابر سد مقاوم رزمندگان سلحشور ایرانی، ارتش متجاوز عراق، قادر به انجام هیچ‌گونه اقدام تازه‌ای نبوده است.

لذا از دهه دوم آبان‌ماه1359 عملاً نیروهای ایرانی و عراقی به حالت پدافندی در مواضع تثبیت‌شده درآمدند و مرحله یکم جنگ تحمیلی که نیروهای متجاوز عراق و عقب راندن نیروهای مدافع ایران اسلامی بود، به پایان رسید و مرحله دوم جنگ که پدافند در مواضع و اجرای عملیات آفندی محدود از طرف نیروهای ایرانی و ندرتاً به وسیله نیروهای  متجاوز عراق بود، آغاز گردید. نیروی زمینی از کلیه امکانات خود در مراکز آموزشی، برای تقویت قرارگاه اروند نیز استفاده نمود و در تاریخ 19 آبان‌ماه 1359، یک گروهان تانک چیفتن از باقیمانده دانشکده زرهی تشکیل و به منطقه عملیات اروند اعزام داشت.

 

عملیات توکل

 

از ابتدای به وجود آمدن فرماندهی اروند قرارگاه با مسائل و مشکلات فراوانی مواجه گردید . اولین مشکل این فرماندهی فشار روانی بود که از سوی مسئولان غیرنظامی و مردم در جهت بیرون راندن دشمن از سرپل اشغالی در شرق کارون و شمال محورآبادان ـ ماهشهر به این قرارگاه وارد می‌گردید و نتیجه آن اجرای عملیات نا‌موفقی بود که شش روز پس از تشکیل فرماندهی اروند، در سوم آبان‌ماه 1359 انجام و منجر به شکست واحدهای تحت امر قرارگاه اروند گردید.

مشکل دوم قرارگاه وجود گروه‌های مختلف و پراکنده مردمی بود که با توجه به عدم وجود سیستم کنترلی دقیق، احتمال وجود عناصر ناباب و ضدانقلاب در بین آنها وجود داشت و این مجموعه موجب اخلال در امر فرماندهی و اداره یگان‌ها می‌شدند.

مشکل سوم فرماندهی اروند وجود یگان‌های گوناگون از سازمان‌های مختلف نظامی و انتظامی با توجه به تفاوت‌های ماهیتی در مأموریت و سازمان آنها بود که ستاد فرماندهی  اروند را دچار مشکل نموده بود؛ زیرا این ستاد که اکثراً از افسران ژاندارمری تشکیل شده بود فاقد اطلاعات لازم از امکانات و مقدورات یگان‌های موجود در منطقه بود.

مشکل چهارم عدم وجود یک سیستم پدافند هوایی و حضور یگان‌های نظامی یک‌دست و کافی برای مقابله قطعی با متجاوز بود.

فرماندهی اروند هم‌زمان جهت رفع مشکلات فوق‌ تلاش چشمگیری را آغاز نمود که خوشبختانه برای رفع و یا به حداقل رساندن این مشکلات از سوی نیروی زمینی، نیروی هوایی و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، اقدامات مؤثری انجام پذیرفت. ابتدا به امر نیروی زمینی، قرارگاه تیپ2 لشکر77 پیاده خراسان به فرماندهی سرهنگ مهدی فرمنش و عناصری از قرارگاه توپخانه لشکری، جهت اداره و کنترل نیروهای مانوری و آتش موجود در آبادان، به آن منطقه اعزام گردید. از طرفی به منظور کنترل نیروهای مردمی، سپاه پاسداران اهواز با تشکیل جلسات، جهت اطمینان از حضور نیروهای مورد تأیید و نیز تصمیم‌گیری‌ لازم اقداماتی نمود. در رابطه با رفع مشکل اول و فشار افکار عمومی به فرماندهی اروند که خود او هم در صف اول خواستاران نابودی دشمن بود، با یک بررسی اجمالی، حداقل نیروی مورد نیاز را که شامل دو تیپ زرهی و پیاده با پشتیبانی آتش مناسب و مهندسی لازم بود، به ستاد ارتش گزارش نمود. در اجرای اوامر ستاد مشترک ارتش، نیروی زمینی یگان‌های مختلف و با استعدادهای متفاوت، به منطقه عملیاتی اروند اعزام نمود. همان طور که قبلاً گفته شد، تیپ37 مستقل زرهی پس از بازسازی و سازماندهی جدید، از تاریخ ششم آذرماه1359 در کنترل عملیاتی اروند گذاشته شد. تیپ37 در اثر شرکت در جنگ‌های غرب دزفول، سوسنگرد، جنوب و غرب اهواز دچار ضایعات و تلفات شدید از نظر تجهیزات و پرسنلی شده و نیاز به تجدید سازمان جدید داشت؛ لذا این عمل در باغ آذری به وقوع پیوست و قبل از عزیمت به ماهشهر، سازمان جدید بدین صورت به وجود آمد:

1- فرمانده تیپ37 مستقل زرهی: سرگرد زرهی مجید صارمی.

2- معاون عملیاتی تیپ37 مستقل زرهی: سرگرد زرهی غفار رامین.

3-   معاون اداری    تیپ37 مستقل زرهی: سروان  زرهی خسرو مانی.

4- رئیس رکن1 تیپ37 مستقل زرهی: ستوان‌یکم گل‌پرور.

5-   رئیس رکن2 تیپ37 مستقل زرهی: سرگرد  صمد فرهادی.

6-   رئیس رکن3 تیپ37 مستقل زرهی: سروان حسین حاتمی.

7-   رئیس رکن4 تیپ37 مستقل زرهی: سروان ابراهیم هوشمند.

8- فرمانده گروهان قرارگاه: ستوان‌دوم زرهی عباس گرگین.

9- فرمانده گردان237 تانک چیفتن: سروان زرهی ناصر محب.

10- فرمانده گردان238 تانک ام47: سرگرد زرهی پرویز صارمی.

11- فرمانده گردان239 تانک ام60: سروان زرهی علی عباسی.

12-  فرمانده گروهان177 سربازبر: سروان زرهی کرامت فلاحت‌پیشه.

13- فرمانده گروهان سوارزرهی: سروان زرهی علی فرسیو.

14- گروهان پیاده از گردان191، جمعی مرکز پیاده به فرماندهی ستوان‌یکم پیاده محمودآبادی که بعدها هسته مرکزی گردان 177 پیاده مکانیزه تیپ37 شد.

15- سازمان گردان 237 تانک چیفتن: 

گردان 237 تانک چیفتن از ابتدای تشکیل دارای سه گروهان تانک چیفتن با خدمه کامل سازمانی و یک گروهان ارکان به شرح زیر بود:

الف) فرمانده گردان: سروان زرهی ناصر محب.

ب) معاون گردان: سروان زرهی ایرج رمضانی.             

پ) رئیس رکن 1 گردان: ستوانیار دهخدا (سرپرست بود).

ت) رئیس رکن2 گردان: سروان فریدون پاکچهر.

ت) رئیس رکن3 گردان: سروان محمدرضا نیکخواه عشقی.  

ث) رئیس رکن4 گردان:ستوانیار احمد مقدسی(سرپرست بود).

ج)  فرمانده گروهان یکم تانک چیفتن: سروان زرهی منصور یزدان‌پرست.

چ) فرمانده گروهان دوم تانک چیفتن:سروان احمد جنگانی.

ح) فرمانده گروهان سوم تانک چیفتن: ستوان‌یکم  احمد رجبعلی‌زاده.

خ) فرمانده گروهان سوم ارکان   تانک چیفتن: ستوان‌یکم صادق سجادیان. 

16- سازمان گردان239 مختلط تانک ام60 و ام47:

الف) فرمانده گردان239: سروان زرهی علی عباسی.

 ب) معاون گردان239:   سروان زرهی عباس خبازی.

 پ) رئیس رکن 1 گردان:  سروان زرهی حسین کاملی.

 ت) رئیس رکن2   گردان: ستوانیار قدرتی (سرپرست).

 ث) رئیس رکن3   گردان: سروان زرهی کریم پیروزان.

 ج) رئیس رکن4   گردان: ستوان1 زرهی رحیم عبدالله‌پور.

 چ) فرمانده گروهان ام60 و ام47: سروان زرهی ناصر قدرت.

 ح) فرمانده گروهان ارکان: ستوان‌یکم زرهی ارشادمهر.

گردان‌های تانک 238 ام60 و 239 ام47 قبل از آغاز جنگ تحمیلی، هرکدام دارای دو گروهان تانک با کسری خدمه، سازمان داده شده و جهت پشتیبانی آموزشی دانشکده زرهی مرکز زرهی فعالیت داشتند، ولی در اثر شرکت در مراحل مختلف جنگ تحمیلی و وارد شدن تلفات لجستیکی و پرسنلی و کم شدن تانک‌های آنها، هر دو گروهان در هم ادغام و تشکیل یک گروهان داده، در نتیجه گردان‌های 238 و 239 تانک با هم ادغام گردیدند و گردان مختلط 239 ام60 و ام47 را تشکیل دادند.

از این تاریخ، گردان238 تانک اسماً در جدول سازمان تیپ37 زرهی موجود بود؛ ولی وجود خارجی و فیزیکی نداشت، تا اینکه پس از خرید تانک‌های تی55 «چون مائو» و مجهز شدن گردان238 به این نوع تانک، رسماً به لشکر92 زرهی خوزستان منتقل و از تیپ37 منفک گردید و فرماندهی آن را سروان زرهی پرویز صارمی عهده‌دار شد. همچنین یادآور می‌شود که گروهان سوارزرهی به عنوان پشتیبانی آموزشی دانشکده زرهی، در مرکز زرهی شیراز باقی مانده و به منطقه عملیاتی اعزام نشده بود.

بالأخره اولین سریال تیپ37 زرهی در تاریخ 14 آذرماه 1359، شامل یازده دستگاه نفربر و پنج دستگاه تانک ام60 به همراه 50 نفر پرسنل خدمه مربوطه به سرپرستی سروان زرهی کریم پیروزان از اهواز به سمت ماهشهر اعزام و در منطقه پراکندگی پیش‌بینی‌شده در نخلستان‌های اطراف شادگان مستقر شدند.

در روز 15/9/1359، تانک‌های گردان چیفتن به سرپرستی سروان زرهی فریدون پاکچهر به منطقه عملیاتی اروند وارد شد و نهایتاً آخرین سریال تیپ37 به استثنای تانک‌هایی که برای تعمیر در اهواز باقی مانده بودند، در تاریخ 23/9/1359 وارد منطقه عملیات اروند شدند. پس از اتمام استقرار تیپ37 در منطقه پراکندگی شادگان، مقرر شد تیپ مذکور در کیلومتر 17 محور آبادان ـ ماهشهر مواضع پدافندی اشغال نماید و برابر دستور، آماده عملیات آفندی باشد. در کیلومتر 17 محور یادشده، یک گروهان تانک چیفتن از گروه رزمی38 زرهی سابق به فرماندهی سروان زرهی منصور یزدان‌پرست، که قبلاً از اهواز برای تقویت یگان‌های پدافندی به این منطقه آمده بود، حضور داشت. در اجرای دستور فرماندهی اروند، تیپ37 زرهی قرارگاه و گروهان قرارگاه خود را در نخلستان‌های شادگان مستقر نمود و بنه صحرایی تیپ در حوالی شادگان برپا شد.
 

گزارش عزیمت سریال اول تیپ37 زرهی به منطقه ماهشهر

گزارش حضور تیپ37 زرهی در منطقه فرماندهی اروند

 

منبع: نبرد دلیران و شیران ایران زمین، پیروزان، کریم، 1395، ایران سبز، تهران

 

 

 

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده