نبردهای خرمشهر و آبادان(14)
بعد از حملات هوایی اولیه نیروی هوایی عراق، نیروی هوای ایران وارد عمل شد و با عمل متقابل شهرهای عراق را بمباران کرد و نبردهای هوایی را در کنترل خود گرفت. اولین گزارش از سقوط هواپیماهای عراق، از سنندج رسید که حاکی از سقوط یک فروند هواپیمای دشمن در نبرد هوایی در حوالی واژیر مریوان بود. پایگاه سوم شکاری گزارش داد در حمله هوایی دشمن به پایگاه، آسیب خیلی جزئی وارد شده است.

از بعدازظهر روز 30 شهریور، نبردهای دریایی با پشتیبانی هوایی عملاً آغاز گردید. ناوچه 65 پایی ایران مورد حمله عراقی‌ها قرار گرفت و در مقابل جزیره مینو غرق شد. یک ناوچه دیگر مورد حمله قرار گرفت و پنج نفر از سرنشینان آن مفقود و هفت نفر مجروح شدند. در ساعت 1602، تعداد چهار فروند هواپیمای اف4 از پایگاه ششم هوایی برای پشتیبانی از شناورهای ایران به پرواز درآمدند و یک ناوچه کلاس پی عراق را منهدم کردند. نیروی دریایی ایران دستور داد کلیه شناورهای عراقی را در منطقه تصرف و منهدم کنند، ولی سعی شود به کشتی‌های تجارتی غیرعراقی آسیبی وارد نیاید. بالأخره روز 30 شهریورماه یعنی آخرین فرصت برای کنترل آغاز جنگ رسید، در حالی که حوادث این روز نشانگر وقوع قطعی جنگ بود و خلاصه این حوادث چنین بود که بیشتر آماده شدن نیروهای ایرانی را نشان می‌داد:

  1. در نیمه شب 29 شهریور، یک تیم ستادی برای تقویت فرماندهی رزمی421 به بوشهر اعزام شد و یک تیم خلبان نیز برای پایگاه هوایی بوشهر اعزام گردید.
  2. در ساعت 0650، دو فروند هلی‌کوپتر رزمی در فضای اروندرود به پرواز درآمدند که یکی از آنان دچار سانحه شد و سرنگون گردید و سه نفر سرنشینان آن شهید شدند.
  3. در ساعت 0800، یک تیم تکاوران با یک فروند هواپیما به بوشهر اعزام شدند.
  4. در ساعت 0900، تجهیزات مورد نیاز تکاوران با یک فروند هواپیما به بوشهر ارسال گردید.
  5. ساعت 1000 نیروی هوایی یک تیم دیگر پشتیبانی فنی و عملیاتی برای پایگاه بوشهر اعزام کرد. ساعت 1015 نیروهای عراقی فرودگاه آبادان و پایگاه هوا دریای خسروآباد را زیر آتش خود قرار دادند.
  6. ساعت 1015 نیروهای عراقی فرودگاه آبادان و پایگاه هوا دریای خسروآباد را زیر آتش خود قرار دادند.
  7. ساعت 1100 پایگاه دریایی خرمشهر زیر آتش سنگین عراق قرار گرفت. ارتباط با شناورها قطع شد و فرماندهی منطقه2 دریایی به فرماندهی گروه رزمی 421 محول گردید.
  8. نیروهای ایران یک کشتی لایروبی عراق را غرق کردند.
  9. تانک فارم آبادان و حوض شناور نیروی دریایی زیر آتش شدید دشمن قرار گرفت.
  10. در ساعت 1245، دو فروند ناوچه موشک‌انداز اوزا و 4 فروند ناوچه اژدرافکن عراق، در دهانه اروندرود مستقر شدند.
  11. دو ناوچه65 پایی ایرانی که با دشمن درگیر شدند، یک فروند آن در نزدیکی جزیره مینو غرق گردید و از خدمه آن 8 نفر شهید و 11 نفر مجروح شدند.
  12. از ساعت 1320، مرحله دوم طرح ذوالفقار به مرحله اجرا گذاشته شد.
  13. ساعت 1602 تعداد 4 فروند هواپیمای ایران وارد عملیات شدند و یک ناوچه عراقی را غرق کردند.
  14. کشتی ایرانی آزاده مورد اصابت گلوله دشمن قرار گرفت و آسیب دید و به بندر امام خمینی یدک شد.
  15. در ساعت 2057، ناو کهنمویی اطلاع داد یک فروند هواپیمای ناشناس بر فراز او در پرواز است.
  16. اطلاعات مورد اعتماد و موفق حکایت از آن می‌کرد که ارتش عراق حمله همه‌جانبه خود را فردا (31 شهریور) آغاز خواهد کرد.
  17. بالأخره در روز 30 شهریور، توپخانه ایران نیز در کرانه اروندرود فعال شد و تأسیسات بندر فاو و سایر تأسیسات کشور عراق را در کرانه جنوبی اروندرود زیر آتش سنگین خود قرار داد.

*****

در زمان وقوع این حوادث، در منطقه عملیاتی اروندرود (خرمشهر و آبادان) حوادثی مشابه در دیگر مناطق عملیاتی خوزستان و غرب ایران در جریان بود که در بخش‌های مربوط به همان منطقه بیان گردیده است. بدین ترتیب، روز 30 شهریور پایان یافت و روز نقطه اوج بحران قبل از یورش لشکرهای زرهی و مکانیزه عراق به ایران فرارسید.

آغاز روز 31 شهریور با آرامش نسبی قبل از طوفان همراه بود و فعالیت نیروهای طرفین در تمام جبهه‌ها از جمله اروندرود نسبتاً متوقف شده بود. این حالت به ستادهای رده بالای ایران فرصت داد تا برآورد وضعیت سریعی به عمل آورند و دستورات تکمیلی به واحدهای اجرایی صادر نمایند. ستاد فرماندهی نیروی دریایی ایران در تحلیل خود به این نتیجه رسید که ارتش عراق در نظر دارد جنگ را بدین ترتیب آغاز کند که نیروی دریایی و هوایی ایران را در شمال خلیج فارس درگیر کند، تا این نیروها نتوانند در نقاط دیگر وارد عمل شوند و هم‌زمان با این عملیات، نیروهای امارات متحده عربی سه جزیره غرب تنگه هرمز را اشغال کنند و نیروهای عراق در جزیره خارک پیاده شوند که هرگونه سرکوبی آنان سبب انهدام تأسیسات نفتی خارک گردد. از این تحلیل، چنین نتیجه گرفته شد که عمده قوای دریایی ایران باید در بندرعباس مستقر شوند تا بتوانند تهدیدات دریایی عراق و احتمالی امارات متحده عربی در جزایر یادشده را خنثی نمایند.

فرمانده گروه رزمی421 دریایی که فرماندهی عملیات منطقه را عهده‌دار شده بود، به نیروی دریایی پیشنهاد کرد؛ رودخانه اروندرود رسماً منطقه جنگی اعلام شود و آبراه اروندرود به روی کلیه کشتی‌ها بسته شود و در خلیج فارس نیز اعلام کرد کلیه کشتی‌ها فقط پرچم کشور مربوطه را بر دکل کشتی به اهتزاز درآورند و از درگیری یگان‌های دریایی در اروندرود حتی‌المقدور خودداری شود و هرگونه عملیات متقابل با نیروی هوایی و زمینی انجام گیرد.

مسئله حساسی که هنوز مشخص نبود، وضعیت فرماندهی منطقه عملیات خرمشهر و آبادان بود. در روز 31 شهریور، ناخدا دوم ملکزاده تلفنی به فرمانده پایگاه دریایی خرمشهر (ناخدا دوم جوادی) ابلاغ کرد؛ امور سرزمینی منطقه خرمشهر ـ آبادان به فرمانده یگان نیروی زمینی واگذار شود و پایگاه دریایی خرمشهر به بندر امام خمینی تغییر مکان نماید و حفاظت منطقه و تأسیسات به عهده ناخدا رستگار که فرمانده پشتیبانی دریایی پایگاه بود، محول گردد. چنانچه بخواهند تأسیسات خرمشهر را تخلیه کنند، قبلاً  کسب دستور نمایند. این دستور تلفنی، خود نمایانگر نابسامانی سامانه فرماندهی این منطقه عملیات است. چنین تصمیم مهمی بایستی بعد از هماهنگی کامل فرماندهان نیروهای سه‌گانه با نظارت ستاد مشترک اتخاذ می‌گردید و از طریق نیروی زمینی و دریایی و هوایی و ژاندارمری، به واحدهای اجرایی ابلاغ می‌شد و نیروی دریایی به تنهایی مجاز به اتخاذ چنین تصمیمی نبود. اگر چنین تصمیمی برابر روش کلی با هماهنگی فرماندهان نیروهای دیگر گرفته شده بود، بایستی رسماً و هم‌زمان و تلگرافی به لشکر92 زرهی و ناحیه ژاندارمری خوزستان و پایگاه‌های هوایی منطقه نیز ابلاغ می‌گردید.

 به هر حال، همین عوامل سبب بی‌تصمیمی درباره سامانه کنترل و فرماندهی منطقه عملیات خرمشهر و آبادان گردید.

در ادامه حوادث روز 31 شهریور، نیروی دریایی به نیروی رزمی421 دستور داد در صورتی که دشمن پالایشگاه آبادان و تأسیسات پتروشیمی بندر امام را مورد حمله قرار داد، تأسیسات بندر بصره، از جمله کارخانه پتروشیمی آن مورد حمله هوایی ایران قرار داده شود و هرگونه هدف‌های نظامی و اقتصادی در بصره و زبیر و شعیبه با هرگونه جنگ‌افزار زمینی یا هوایی بمباران و گلوله‌باران گردد، ولی سعی شود به تأسیسات غیرنظامی عراق آسیبی وارد نشود که البته امکان‌پذیر نبود.

همان‌گونه که گفتیم، در آغاز روز 31 شهریور، آرامش نسبی قبل از طوفان وجود داشت، اما عقربه زمان به سوی وقوع جریانی حرکت می‌کرد که سرنوشت مرگ و زندگی تعدادی از افراد ملت ایران و عراق در آن نهفته بود. در آغاز روز 31 شهریور، تقویت چشمگیر نیروهای عراقی در نزدیکی مرز گزارش گردید. وضعیت منطقه عملیاتی اروندرود در ساعت 0655 چنین اعلام شد:

کشتی ایران هجرت که در جلو دهانه به گل نشسته بود، با بالا آمدن آب و مانور از گل درآمده و در نقطه دیگری لنگر انداخت تا به بندر امام حرکت کند. دو فروند کشتی نفتی سنگاپوری و انگلیسی پس از سوخت‌گیری کامل بنا به تقاضای اداره بندر، درخواست اسکورت کردند و اسکورت شدند. کشتی آزاده (پایلوت) که در حال یدک شدن به طرف بندر امام خمینی بود، در اثر انفجار موتورخانه، کابین نفرات پر از آب شد، وضعیت ناوگان بندرعباس عادی است، جزایر خارک و تنب عادی است، یگان‌های شناور برابر طرح، در محل‌های تعیین‌شده مستقر گردیدند، اطراف جزیره خارک به دقت گشت‌زنی و مراقبت می‌شود، برای تقویت پشتیبانی هوایی درخواست شد پایگاه ششم هوایی تقویت گردد.

وضعیت منطقه خرمشهر تا ساعت 1345 آرام بود و عبور و مرور در اروندرود انجام نگرفت. فقط در حدود ساعت 0440 تعداد دو یا سه گلوله از جانب نیروهای عراقی به خسروآباد شلیک شد. ستاد عملیات جنوب (اروندرود) به فرمانداری خرمشهر منتقل گردید. از مناطق دیگر مرز نیز گزارش‌هایی حاکی از تقویت نیروهای عراقی در نزدیکی مرز به مقامات فرماندهی ارسال شد. حتی در منطقه مرزی کردستان نیز حضور گسترده نیروهای عراقی مشاهده گردید.

نیروی هوایی ایران که از آغاز تشدید برخوردهای مرزی به صورت فعال وارد عمل شده بود، در ساعت 1135 اطلاع داد؛ هواپیماهای اعزامی از پایگاه سوم شکاری (همدان) به هدف‌های نظامی در داخل خاک عراق حمله کردند و چند دستگاه تانک دشمن را از کار انداختند. در ساعت 1330، توپخانه عراق تأسیسات گارد ساحلی ایران را در کرانه اروندرود گلوله‌باران کرد و خسارات و تلفاتی به یگان ژاندارمری وارد نمود. در همین زمان، حمله همه‌جانبه نیروی هوایی عراق به شهرهای ایران از جمله تهران، اصفهان، تبریز، شیراز، اهواز، همدان و چند شهر دیگر آغاز شد و بدین سان جنگ اعلام نشده رسمی عراق علیه ایران که از اوایل سال 1359 عملاً آغاز شده بود، به طور رسمی از ساعت 1330 روز 31 شهریورماه 1359 آغاز شد.

ستاد مشترک ایران در ساعت 1410 به نیروی زمینی اعلام کرد محتمل است حمله همه‌جانبه زمینی ارتش عراق قریباً در تمام جبهه‌ها آغاز گردد. به پایگاه‌های هوایی و هوانیروز ابلاغ شد اقدامات تأمینی و مراقبتی پدافند هوایی را تشدید نمایند. از ساعت 1415، کلیه یگان‌های ارتش جمهوری اسلامی ایران به حالت آماده‌باش کامل درآمدند. فرودگاه اهواز در ساعت 1330 و فرودگاه تبریز در ساعت 1350 بمباران شدند. هفت فروند هواپیمای عراق مناطق خلف‌آباد و امیدیه و رامشیر را بمباران کردند. در ساعت 1405، چهار فروند هواپیمای دشمن فرودگاه کرمانشاه را بمباران کرد.

هواپیماهای عراقی به انبار مهمات دوکوهه و پادگان دزفول و تأسیسات شهر اندیمشک حمله کردند. خسارات سنگینی به انبار مهمات وارد شد و به تلمبه‌خانه نفت اندیمشک آسیب وارد گردید. در ساعت 1430، ستاد مشترک به سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرد هواپیمای غیرنظامی را به فرودگاه مشهد منتقل کند. بعد از حملات اولیه هواپیماهای عراقی به تأسیسات نظامی و غیرنظامی ده شهر ایران،  هواپیماهای نیروی هوایی ایران برای مقابله به پرواز درآمدند و در ساعت 1442، ستاد مشترک اعلام کرد در تیراندازی‌های پدافند هوایی زمین به هوا، مراقب هواپیماهای خودی باشند و به وزارت کشور نیز اعلام شد به سازمان‌های کشوری و شهرداری‌ها ابلاغ کند وسایل آتش‌نشانی برای خاموش کردن آتش‌سوزی‌ها و کنترل خسارات را آماده سازند.

 به همین نحو، به وزارت نیرو اعلام شد درباره تأسیسات آب و برق اقدامات تأمینی لازم را پیش‌بینی نمایند و به سازمان بسیج مستضعفین اعلام شد نیروهای مردمی را برای اقدامات خودیاری و مردم‌یاری بسیج نماید. در ساعت 1350، ژاندارمری ایلام گزارش داد حدود 14 فروند هواپیمای عراقی وارد فضای ایران شدند و 15 دقیقه بعد، همین هواپیما فرودگاه باختران و مناطقی از آن استان را بمباران کردند.

در ساعت 1530، دستور بسته شدن فرودگاه مهرآباد بر روی کلیه هواپیماهای تجارتی صادر شد. هم‌زمان با بمباران نقاط مختلف ایران، کارخانه سیمان اصفهان و کارخانه قند شهرکرد نیز بمباران شد. لشکر92 زرهی گزارش داد دو فروند میگ عراقی به پادگان حمید در جنوب‌غربی اهواز حمله کردند، ولی بمب‌های ریخته شده فقط به سیم برق و جاده اهواز ـ خرمشهر آسیب رساند.

ژاندارمری آذربایجان‌شرقی گزارش داد در ساعت 1410، تعداد چهار فروند میگ عراقی وارد فضای تبریز شدند و 11 عدد راکت به حوالی فرودگاه و پالایشگاه و پلیس‌راه تبریز رها کردند. تعدادی از آنها عمل کرد، ولی سه راکت عمل نکرد.

در ساعت 1330، پادگان تیپ2 زرهی و پایگاه هوایی دزفول مورد حمله هوایی قرار گرفت. در پایگاه هوایی، چهار دستگاه تانکر بنزین آتش گرفت و از بین رفت.

نیروی دریایی وضعیت را در ساعت 1600 چنین گزارش داد:

پایگاه هوایی بوشهر مورد حمله هوایی دشمن قرار گرفت و خساراتی وارد شد. به یگان‌های شناور بندر بوشهر دستور داده شد بندر را ترک نموده، وارد خلیج فارس شوند و هواپیماهای خودی پوشش هوایی آنها را برقرار سازند.

به ناوگان بندرعباس نیز دستور داده شد از لنگرگاه خارج شوند. به ناو سورور که در حرکت به طرف بوشهر بود دستور داده شد در حوالی جزیره تنب مستقر گردد. به ناو سیرجان دستور داده شد به طرف جنوب خلیج فارس حرکت نماید.

گزارش‌ها حاکی است که 20 فروند ناوچه دشمن به طرف بوشهر در حرکت بوده‌اند. به پایگاه هوایی بوشهر دستور داده شد منطقه را شناسایی کند و در صورت تأیید، ناوچه‌های دشمن را نابود سازد. حدود 20 دقیقه بعد حضور ناوچه‌های دشمن در 11 مایلی بوشهر تأیید شد که 9 فروند از نوع اوزا بودند، سه فروند ناو بزرگ‌تر آنها را اسکورت می‌کردند، به ناوچه کلاس کمان دستور داده شد در 50 مایلی جنوب جزیره خارک مستقر شود و در موقعیت مناسب به ناوچه‌های دشمن حمله کند و نیروی هوایی نیز در تعقیب شناورهای دشمن قرار گرفت.

در حالی که دشمن ناجوانمردانه شهرهای کشور را مورد حمله قرار داده بود و تمام تلاش مقامات مسئول نظامی و غیرنظامی صرف مقابله با خنثی کردن تهدید ‌دشمن خارجی بود، ولی نگرانی دیگری نیز در داخل کشور وجود داشت و آن عناصر ضدانقلاب داخلی بودند و احتمال می‌رفت اتحاد نامقدسی بین هجوم ارتشی خارجی با ضدانقلابیون داخلی وجود داشته باشد؛ لذا ستاد مشترک در ساعت 1630، به کلیه سازمان‌های نظامی و انتظامی و کشوری اعلام خطر کرد که مراقب اقدامات خصمانه ضدانقلابیون در تمام نقاط و تأسیسات باشند.

اولین گزارش از تهاجم نیروی زمینی ارتش متجاوز عراق در ساعت 1645 روز 31 شهریور از طریق سپاه پاسداران غرب ارسال شد که حاکی از آن بود که نیروهای متجاوز عراق از رودخانه مرزی کاریزخانم شیخان گذشته و مناطقی از سرزمین کشور ما را اشغال کردند. در این گزارش اعلام شد که این منطقه فاقد نیروی دفاعی و توپخانه پشتیبانی بود.

در ادامه این نوع گزارش‌ها مبنی بر تجاوز زمینی نیروهای عراقی، اطلاعات دریافت‌شده حاکی از آن بود که عناصر نیروی زمینی عراق در تمام مناطق مرزی به حالت تهاجمی درآمده و آماده می‌شوند به سمت مرز ایران پیشروی کنند.

هواپیماهای دشمن برای بار دوم در ساعت 1645 با پنج فروند میگ به خرمشهر و آبادان حمله کردند و به فرودگاه آبادان خساراتی وارد نمودند. این حمله هوایی دشمن به پادگان حمید و دکل 800 کیلوواتی برق نیز اجرا شد و تعدادی مجروح شدند. هم‌زمان با حمله هوایی به منطقه خرمشهر و آبادان، جنگ‌افزارهای دوربرد نیروی زمینی عراق از کرانه جنوبی اروندرود، آبادان را زیر آتش گرفتند و به تأسیسات نفت خساراتی وارد کردند.

با توجه به تجاوزات هوایی و زمینی نیروهای عراقی، ستاد مشترک به نیروی زمینی ابلاغ کرد ضمن سد کردن پیشروی دشمن در خط مرز، سعی شود متناسب با توانایی نیروهای خودی، حملات محدود اجرا و نبرد به داخل خاک عراق کشانده شود. اما به نظر می‌رسد این دستور و سایر دستورات مشابه این ـ که بعداً نظایر آن را بیان خواهیم کرد ـ یا حاکی از احساسات شدید خوش‌بینانه بر توانایی‌های ارتش ایران و ضعف ارتش عراق بود، یا به علت عدم آگاهی از توان رزمی نسبی نیروهای دو طرف بود، زیرا چنین دستوراتی اساساً امکان اجرایی نداشت و ما دلایل آن را در کتاب مقدمات جنگ تحمیلی بیان کرده‌ایم.

حملات به اصطلاح انهدامی هوایی عراق که به تقلید از نبرد ابرقدرت‌ها و قدرت‌های نظامی بزرگ از ساعت 1330 روز 31 شهریور به شهرهای ایران انجام گرفت، حدود ساعت 1700 همان روز فروکش کرد. در حالی که این حمله به اصطلاح انهدامی نتیجه بسیار ناچیزی داشت. به عنوان مثال، در حمله هواپیماهای عراق به فرودگاه مهرآباد تهران،‌که در پی آن شدیدترین خسارات نسبی به پایگاه یکم ترابری وارد شد، یک فروند هواپیمای سی130 منهدم شد، چهار فروند سی130 آسیب جدی دیدند و به هشت فروند بویینگ707 و 747 آسیب جزئی وارد شد.

به پایگاه هوایی دزفول نیز خساراتی وارد شد، ولی در سایر پایگاه‌ها و تأسیسات نظامی و غیرنظامی اصولاً خسارات آنچنانی وارد نشد. نیروی هوایی عراق بعد از بمباران مناطق داخلی ایران، تلاش خود را به مناطق مرزی متمرکز کرد و اهواز و خرمشهر و مهران و دهلران را در خوزستان هدف قرار داد. در ساعت 1748، هواپیماهای عراقی به سیلوی اهواز حمله کردند، ولی بمب‌های پرتاب‌شده عمل نکرد. این حمله هوایی نشان می‌داد که ارتش عراق مأموریت دارد هدف‌های اقتصادی را در داخل ایران و یا حداقل در مناطق مرزی منهدم سازد و دولت ایران را دچار مشکلات اقتصادی نماید.

بعد از حملات هوایی اولیه نیروی هوایی عراق، نیروی هوای ایران وارد عمل شد و با عمل متقابل شهرهای عراق را بمباران کرد و نبردهای هوایی را در کنترل خود گرفت. اولین گزارش از سقوط هواپیماهای عراق، از سنندج رسید که حاکی از سقوط یک فروند هواپیمای دشمن در نبرد هوایی در حوالی واژیر مریوان بود. پایگاه سوم شکاری گزارش داد در حمله هوایی دشمن به پایگاه، آسیب خیلی جزئی وارد شده است. متقابلاً این پایگاه در این روز، شش مأموریت برون‌مرزی انجام داد و خسارات جدی به واحدهای نظامی و تأسیسات غیرنظامی دشمن وارد کرد. در اجرای این مأموریت‌ها یک فروند از یک دسته چهار فروند پروازی به کابل فشار قوی برخورد کرد. خلبان آن بیرون پرید و هواپیما سقوط کرد. پایگاه هشتم اصفهان اطلاع داد در حمله هوایی به تأسیسات ذوب‌آهن اصفهان هیچ‌گونه خساراتی وارد نشده است. این پایگاه در ساعت 1600، یک گروه پروازی به مأموریت نبرد هوایی اعزام کرد، ولی بدون اینکه با هواپیماهای دشمن برخورد کنند، در ساعت 1830 به پایگاه مراجعت کردند.

پایگاه ششم هوایی بوشهر اطلاع داد بنا به درخواست پایگاه دریایی بوشهر، چهار فروند اف4 مجهز به موشک ماوریک و دو فروند هواپیمای پوششی (تاپ کاور) در خلیج فارس و دهانه اروندرود به پرواز درآمدند. هدف انهدام ناوچه‌های دشمن بود، ولی به علت تراکم کشتی‌های تجارتی در منطقه، تشخیص ناوچه‌های دشمن مشکل بود؛ لذا از هدف‌گیری شناورها خودداری گردید.

در بررسی وضعیت نیروهای ارتش جمهوری اسلامی ایران قبل از آغاز جنگ، مشکلات موجود را بیان کردیم. با آغاز جنگ، به علت نیاز اجتناب‌ناپذیر، این مشکلات خودنمایی کردند که نمونه آن را در گزارش پایگاه یکم شکاری درباره هواپیماهای شناسایی و عکاسی (RF-5) مشاهده می‌کنیم. فرمانده پایگاه درباره این هواپیماها چنین گزارش داده است که این هواپیماها آمادگی کامل دارند، ولی خلبانان آنها مدت دو سال است پرواز نکرده‌اند. از تاریخ 8/6/59، با اجرای آموزش‌های عادی شناسایی تمرینات پروازی اجرا می‌کنند و تا مرحله کفایت آموزشی پیشرفت کرده‌اند.

در پایان روز 31 شهریورماه، نیروی هوایی ایران وضعیت کلی هوایی را چنین گزارش داد:

  1. در ساعت 1405، دستور داده شد هر هواپیمای دشمن مشاهده گردید با آتش به اختیار زمین به هوا منهدم یا متواری گردد.
  2. در ساعت 1530، از پایگاه هوایی تبریز اطلاع دادند به فرودگاه آسیبی نرسیده، فقط یک بمب به یک دهکده اصابت کرده و یک نفر شهید شده است.
  3. در ساعت 1630، بندرعباس اطلاع داد دو ناوچه عراقی غرق شده‌اند.
  4. در ساعت 1440، فرودگاه آبادان مورد حمله هوایی قرار گرفت.
  5. در ساعت 1730، پایگاه هوایی بوشهر مورد حمله هوایی قرار گرفت.
  6. در ساعت 1740، پایگاه همدان اطلاع داد 3 فروند میگ دشمن به وسیله موشک زمین به هوا سرنگون شد.

 

منبع: نبردهای منطقه خرمشهر و آبادان، حسینی، سید یعقوب، 1396، ایران سبز، تهران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده