فاتحان خرمشهر(22)
امیر سرتیپ2 سید علی اکبر موسوی قویدل - مرحله دوم عمليات بيت المقدس در مرحله اول گرچه قرارگاه قدس موفقیتی نداشت ولی قرارگاه کربلا با تصرف و تحکیم سرپل در غرب رودخانه کارون به اهداف پیش بینی شده خود رسیده و از پیشرفت عملیات راضی بود، زیرا که کمر دشمن شکسته و مسیر مناسبی برای انجام مرحله دوم عملیات و ادامه پیشروی فراهم شده بود. مرحله دوم، ادامه تک با دو قرارگاه فتح و نصر بود. مأموریت این دو قرارگاه حرکت از سرپل اشغالی به سمت باختر تا رسیدن به مرز و احاطه و آزادسازی خرمشهر بود.

در حالی که دشمن تصور می کرد نیروهای ایرانی برای تصرف خرمشهر از سمت جاده اهواز – خرمشهر پیشروی را از شمال به جنوب ادامه خواهند داد؛ چون جناح جنوبی منطقه سرپل تا خرمشهر در حدود۱۲ کیلومتر فاصله داشت.

 در واقع یکی دیگر از نکات برجسته طرح عملیات بیت المقدس مرحله دوم آن بود که باز هم به منظور اجتناب از مواضع مستحکم پدافندی دشمن آزادسازی خرمشهر با طی مسافت بیشتر و با محاصره آن شهر پیش بینی شده بود.

مرحله دوم عملیات در ساعت ۲۲۱۵ روز شانزدهم اردیبهشت ماه آغاز شد. یگان های قرارگاه فتح و قسمتی از یگان های قرارگاه نصر با انهدام گسترده نیروهای دشمن موفق شدند. قبل از آغاز روشنایی روز به خط مرز برسند ولی یگان های جناح جنوبی قرارگاه نصر به سبب درگیری هایی که با نیروهای دشمن در خط دژ داشتند، در دو کیلومتری مرز متوقف شدند.

دشمن علیرغم تحمل تلفات و خسارتهای سنگین در اولین ساعات روز پاتک های سنگینی را علیه یگان های این دو قرارگاه انجام داد ولی سرانجام در اثر مقاومت رزمندگان اسلام ناکام ماند. یگان های قرارگاه قدس هم در شمال همانند مرحله اول عملیات به مواضع دشمن یورش بردند، ولی حاصل کار این قرارگاه صرفاً تثبیت نیروهای دشمن بود و امکان پیشروی میسر نگردید.

در روز هجدهم اردیبهشت ماه اخبار دریافتی از قرارگاه قدس حاکی از این بود که دشمن مواضع خود را در شمال منطقه تخلیه کرده و با اجرای یک عقب نشینی اختیاری منطقه را ترک کرده است. این همان چیزی بود که در طرح ریزی عملیات بیت المقدس احتمال آن پیش بینی شده بود که با تهديد شرق بصره، احتمالاً ارتش عراق ممکن است به منظور تقویت پدافند بصره و جلوگیری از بسته شدن عقبه نیروهایش این منطقه را ترک کند.

با عقب نشینی لشکرهای۵ مکانیزه و ۶زرهی از جبهه شمالی منطقه به شرق بصره، قرارگاه کربلا در ارزیابی، تجزیه و تحلیل وضعیت به این نتیجه رسید که دشمن به پدافند سرسختانه و قطعی در شرق بصره و شلمچه و خرمشهر مبادرت خواهد نمود تا هم بصره را از خطر تهدید نیروهای ایرانی دور نگه دارد و هم با حفظ خرمشهر، تنها برگ برنده را کماکان در دست داشته باشد.

بدون تردید مقاومت شدید و رو به افزایش دشمن در مقابل قرارگاه های فتح و نصر و به ویژه قرارگاه نصر که هم به بصره و هم به خرمشهر نزدیک تر بود، ناشی از چنین خط مشی ای بود و عقب نشینی لشکرهای5 و ۶ عراق از جبهه کرخه کور به شرق بصره نشان بارزی از قصد دشمن برای افزایش توان و استحکام پدافند بصره بود. در نتیجه تکمیل مرحله دوم عملیات بیت المقدس یعنی آزادسازی خرمشهر با مشکلی مواجه گردید. ۳ روز تلاش یگان ها برای ادامه پیشروی به سمت جنوب برای احاطه و آزادسازی خرمشهر در اثر مقاومت دشمن میسر نگردید. با توجه به اینکه یگان های عمل کننده در طول بیش از۱۰ شبانه روز نبردهای مداوم و سنگین، ضمن وارد کردن تلفات و خسارت هایی به دشمن، خود نیز متحمل تلفات و ضایعاتی شده بودند و بازسازی یگان ها مستلزم صرف زمان بود.

نیروهای قرارگاه کربلا پس از بحث و بررسی انجام تغییراتی در طرح اصلی را ضروری و با تقویت محدود یگان ها فقط به احاطه و تأمین خرمشهر اکتفا کردند. بنابراین در همین زمینه دستور لازم صادر شد و یک تیپ از لشکر ۷۷ پیاده خراسان و دو تیپ پیاده از سپاه پاسداران تحت عنوان قرارگاه فجر از سایر مناطق برای کمک به قرارگاه فتح و نصر وارد منطقه عملیات شدند.

منبع: فاتحان خرمشهر، ابوعلی، زهرا،1388، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس، تهران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده