عملیات محرم
بخش هجدهم: نتيجه عمليات همچنين عمليات محرم بر شدت نگراني فرماندهي عراق از حملات آينده ايرانيها افزود. استفاده صحيح از سلاحهاي ضد تانك يكي ديگر از نكات برجسته عمليات محرم بود. اسراي عمليات محرم اعتراف كردند كه نيروهاي اسلام سلاحهاي ضد تانك را در حجم زياد و بسيار خوب مورد استفاده قرار دادند و توانستند خسارات زيادي به واحدهاي زرهي و مكانيزه عراق وارد كنند.

در پايان عمليات محرم اطلاعيه مشترك شماره 1116 ستاد مشترك ارتش جمهوري اسلامي ايران و ستاد مركزي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي به شرح زير صادر گرديد كه شامل نتايج سه مرحله عمليات مي‌باشد:

 

بِسمِ اللهِ الرَحمنِ الرَحيم. لا حَولُ وَلا قُوَّةِ اِلاّ بِالله اَلعَليُ العَظيم، لبيك يا ابا عبدالله الحسين. رزمندگان دلير و سلحشوران تكبيرگوي سپاه اسلام به نبرد بي امان خود با دشمن جنايت كار ادامه داده و با اتكاء به نيروي لايزال قادر متعال از انقلاب مقدس اسلامي حراست و پاسداري مي‌نمايند تا رژيم بعثي صهيونيستي حاكم بر عراق و ياران و اربابان پليدش را به تسليم در برابر اراده خداوند كه اينك در بازوان پرتوان كفرستيزان ارتش اسلام متجلي گرديده است وادار نمايند و با ايثار هستي خويش از شرافت و حيثيت اسلامي امت مسلمان و شهيد پرور دفاع كنند. رزمندگان اسلام در سومين مرحله عمليات محرم به منظور دور كردن آتش توپخانه دشمن از روي مناطق مرزي ميهن اسلامي و دستيابي به حقوق حقه ملت مسلمان ايران و وادار نمودن رژيم حاكم بر عراق به پذيرش شرايط عادلانه جمهوري اسلامي ايران به دنبال پاكسازي 550 كيلومتر مربع از سرزمين انقلاب اسلامي و 300 كيلومتر مربع از خاك عراق و ضمن به هلاكت رساندن و به اسارت درآوردن هزاران تن از قواي دشمن و انهدام و به غنيمت گرفتن صدها دستگاه تانك، نفربر و خودرو تا عمق 10 كيلومتري به داخل خاك عراق نفوذ كرده اند و مواضع خود را در اين منطقه مستحكم نموده و با به دست گرفتن ابتكار عمل و زيرآتش قرار دادن مواضع دشمن در شرق دجله خسارات سنگيني به دشمن شكست خورده وارد مي‌آورند و بخش وسيعي از مناطق مهم و استراتژيك خاك عراق تحت كنترل رزمندگان اسلام قرار گرفته و مناطق وسيعي از شرق دجله نيز تحت پوشش آتش نيروهاي ما مي‌باشد كه جزئيات آن به اين شرح به آگاهي امت انقلابي و شهيد پرور مي‌رسد.

1- آزادسازي كامل ارتفاعات حمرين 

2- آزادسازي پاسگاههاي شرهاني، ابوغريب و زبيدات عراق

3- آزادسازي كامل بخش زبيدات عراق

4- دستيابي به حوضچه هاي نفتي عراق واقع در مناطق طيب، زبيدات، شرهاني و بزرگان كه داراي تاسيسات نفتي و چندين تلمبه خانه و تصفيه خانه مي‌باشد.

5- دستيابي به حدود 50 حلقه چاه نفت عراق

6- استقرار كامل در اطراف شهرك طيب 

7- تسلط و تحت پوشش آتش قراردادن محورهاي طيب و شرهاني و فكه و طيب، علي غربي

8- هم اكنون جاده تداركاتي و بسيار مهم بغداد ـ بصره كه از محورهاي عمده اقتصادي و تداركاتي دشمن است در حد فاصل علي غربي تا نزديكي عماره تحت پوشش آتش رزمندگان اسلام قرار دارد و هرگونه نقل و انتقالات دشمن در ديد رزمندگان اسلام قرار گرفته است.

9- يك منبع موثق در قرارگاه كربلا آمار خسارات وارده به ارتش عراق در طول سه مرحله از عمليات ظفرمند محرم را به اين شرح اعلام كرد:

ـ انهدام 11 فروند از هواپيماهاي دشمن در منطقه

ـ تيپهاي 24 زرهي و 60 مكانيزه عراق همچنين گردان 9 تيپ 42 زرهي كه جمعاً  استعداد زرمي آن 9 گردان بوده و بعد از اجراي عمليات مرحله اول و دوم عمليات محرم براي كمك رساندن به ارتش شكست خورده صدام به ميدان نبرد آمده بودند به كلي منهدم شدند همچنين بقاياي تيپهاي 606 پياده و 505 پياده گردان تانك التحرير به كلي منهدم شد.

ـ تيپ 17 زرهي كه 80% استعداد رزمي خود را از دست داده و گردانهاي 9 و 10 آن به كلي منهدم شده است.

ـ تيپ 704 پياده كه 50درصد آن از بين رفته است.

ـ تيپ 108 گارد مرزي كه 30درصد به آن خسارت وارد شده است.

ـ گردان تانك صدام كه 80درصد آن منهدم شده است.

ـ گردان البعث كه 20درصدآن از بين رفته است.

همچنين در اين عمليات پيروزمندانه 3400 تن از نيروهاي شكست خورده صدامي به اسارت رزمندگان اسلام درآمدند و 6100 تن از نيروهاي دشمن نيز كشته و زخمي شدند. در اين يورش دلاورانه، دشمن متحمل خسارات سنگين شده و با انهدام 330 دستگاه خودرو، 307 دستگاه تانك و نفربر شكست سختي را پذيرا شده است.

اين گزارش حاكيست در اين عمليات غرورآفرين غنائم بي شماري نصيب رزمندگان اسلام شده كه از جمله آن به غنيمت درآمدن 149 تانك و نفربر و 275 خودرو و 14 قبضه ضدهوايي، 26 دستگاه تفنگ 106 ميليمتري، مقدار قابل توجهي خمپاره انداز و سلاحهاي نيمه سنگين، ماشينهاي راهسازي و مقادير بسيار زيادي مهمات و سلاحهاي سبك مي‌باشد.

 

ستاد مشترك ارتش جمهوري اسلامي ايران ـ ستاد مركزي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي ايران.

 

نتيجه عمليات محرم از ديدگاه يكي از فرماندهان اسير عراقي در عمليات 

سازمان ارتش عراق قبل از عمليات محرم در منطقه به شرح ذيل بوده است:

ـ تيپ 60 زرهي از جبليه (بجليه) تا جاده عمومي عين‌خوش، چم حريم (چم سري)، شرهاني 

ـ تيپ 505 پياده از سمت چپ جاده عمومي عين‌خوش، چم سري، شرهاني يا عين الربع

ـ تيپ 423 پياده از عين الربع تا ارتفاعات شماره 292

ـ تيپ 606 پياده از ارتفاعات 292 تا تقاطع حديريه

ـ تيپ 703 پياده از تقاطع حديريه تا منطقه چيلات 

ـ پراكندگي تيپهاي نيروي مخصوص و جيش الشبي در واحدها

ـ موضع متغير لشكر دهم زرهي در شرهاني       

علاوه بر اين نيروهاي ذخيره سپاه چهارم متشكل از واحدهاي لشكر دهم زرهي به صورت زير در احتياط منطقه قرار داشتند.

ـ تيپ 17 زرهي در منطقه رميله

ـ تيپ 42 زرهي در بخش سپاه يكم و در قسمت عقبه

ـ تيپ 24 پياده مكانيزه در منطقه زبيدات 

 

خلاصه عمليات محرم از ديدگاه  فرمانده اسير عراقي

در ساعت 2145 10/8/61 حمله نيروهاي اسلام در منطقه استحفاظي لشكر 10 زرهي از سه محور آغاز شد:

اول ـ محور عين‌خوش، چم حريم، شرهاني

دوم ـ محور عين الربع، جاده ساهرون، زبيدات

سوم ـ محور دهلران، تقاطع حديريه، جاده زبيدات 

واحدهاي اسلام توانستند؛ مواضع گردان دوم تيپ 505 را فتح كرده و در روز 11/8 مواضع گردان يكم را نيز تصرف كنند. در روز 12/8 گردان سوم نيز پاكسازي شد و مواضع دفاعي تيپ 505 كاملاً در اختيار نيروهاي ايراني قرار گرفت در چنين وضعيتي به گردان سوم و يك گردان تانك دستور داده شد ضمن عقب نشيني تا شرهاني در اين منطقه به دفاع بپردازند. با شروع حمله تعدادي از درجه داران به قتل رسيده و يا به اسارت درآمدند.

دومين حمله نيروهاي ايراني از محور موسيان عين الربع جاده الساهرون به مواضع تيپ 423 پياده آغاز شد. در اين حمله تمام واحدهاي ارتش عراق مجبور به فرار شدند، فرماندهي به واحدها دستور داد در حوالي پاسگاه ابوغريب به طول 2 كيلومتر مواضع دفاعي اتخاذ كنند اما نيروهاي اسلام موفق شدند اين مواضع را نيز تصرف كنند. پس از اين اقدام نيروهاي ايراني در ساعت 2215 روز ـ 15/8/61 حمله ديگري را شروع نمودند كه موجب سقوط مواضع دفاعي عراق شده و آنان توانستند تعداد زيادي از عراقيها را به اسارت درآورده يا به قتل برسانند.

سومين حمله در محور دهلران ـ تقاطع حديريه آغاز گشت كه مواضع دفاعي تيپ 606 به سرعت سقوط كرد و واحدهاي مهاجم توانستند به جاده عمومي برسند. نيروهاي اسلام با اين پيروزي به بخش حياتي منطقه مسلط شدند و فرماندهي واحد عراق با مشاهده اوضاع دستور داد باقيمانده نيروها تقسيم شوند. در شب ششم نيروهاي اسلام حمله گسترده اي را براي آزاد ساختن منطقه تقاطع حديريه ـ جاده زبيدات ـ شرهاني ـ چم حريم آغاز كردند كه در نتيجه به واحدهاي مستقر در اين منطقه تلفات زيادي وارد شد. در اين حملات فرماندهي عراق در منطقه مبادرت به طراحي چند پاتك نمود كه توسط واحدهاي احتياط انجام شد اما نتيجه اي به دنبال نداشت و با شكست مواجه شد.

وي اضافه مي‌كند حمله نيروهاي اسلام براي غافلگير كننده بود و ايراني ها توانستند بر مناطق مرتفعي تسلط يابند و ضمن نظارت بر واحدهاي عراقي جناحين لشكر يكم و مواضع دفاعي سپاه چهارم را مورد تهديد قرار دهند. شكست عمليات محرم باعث شد فرماندهي عراق مجدداً در جمع بندي خود تجديد نظر كرده و ضمن تقويت نيروها، مواضع دفاعي را نيز گسترش دهد.

 همچنين عمليات محرم بر شدت نگراني فرماندهي عراق از حملات آينده ايرانيها افزود. استفاده صحيح از سلاحهاي ضد تانك يكي ديگر از نكات برجسته عمليات محرم بود. اسراي عمليات محرم اعتراف كردند كه نيروهاي اسلام سلاحهاي ضد تانك را در حجم زياد و بسيار خوب مورد استفاده قرار دادند و توانستند خسارات زيادي به واحدهاي زرهي و مكانيزه عراق وارد كنند.

 علاوه بر اين فرماندهي نيروهاي ايران در هدايت عمليات سرعت عمل بسيار بالايي داشت و با توجه به گسترده بودن منطقه فرماندهي اين عمليات شايستگي خود را در اجراي سريع و دقيق وظايف نشان داد و رزمندگان اسلام نيز توان خود را در اجراي دشوارترين وظايف محوله به نمايش گذاشتند به عنوان نمونه مي‌توان به آمادگي نيروها و فرماندهان ايران در ضد حمله‌ها اشاره كرد و آنان توانستند ضد حمله هاي سنگين عراق را سركوب كنند.

 

تلفات و ضايعات

تلفات و ضايعات وارده به نيروهاي دشمن از ديدگاه مصاحبه با اسرا و جمع بندي آن توسط سرتيپ2 عبدالحسين مفيد مسئول وقت اطلاعات قرارگاه كربلا به شرح ذيل مي‌باشد:

ـ تيپ 703 پياده احتياط مستقر بين چيلات تا مقابل شهرك طيب عراق، اين تيپ در مراحل يكم و دوم عمليات 80درصد منهدم شد.

ـ تيپ 606 پياده احتياط. اين تيپ به طور كامل منهدم گرديد و فرماندهان آن به شرح ذيل اسير شدند:

(1) گردان يكم            سرگرد احمد خليل مجيد                            

(2) گردان دوم            سرگرد رعد حامد                                     

(3) گردان سوم            سرهنگ2 عبدالهادي عظيمي                        

        اين تيپ در تيرماه سال 61 در منطقه شرهاني مستقر و تيپ 42 زرهي را تعويض نموده است.

ـ تيپ 505 مستقر در شرهاني در 11/8/61 و هر سه مرحله ازعمليات 90% منهدم گرديد و از گردان يكم سرهنگ صلاح الدين حسن در جاده منطقه شرهاني كشته شد و سرگرد سعدالله احمد محمود و از گردان دوم سرهنگ2 محمد حامد محمد و از گردان سوم سرگرد عبدالحميد رشيد عبدالرحمن اسير شدند. گردان تانك التحرير مامور به تيپ 505 در مراحل سه گانه عمليات 100درصد منهدم و در تاريخ 15/8 كه بين ابوغريب و طيب استقرار يافته بود اسير داد و جمع اسراي اين گردان 360 نفر بود.

ـ تيپ 60 زرهي مستقر در منطقه عمومي شرهاني در هر سه مرحله از عمليات حدود 80درصدمنهدم گرديد.

ـ تيپ 423 پياده لشكر 14 (مستقر در منطقه بستان) كه به منطقه مقابل موسيان جابه‌جا شده بود در سه مرحله عمليات 100درصد منهدم شد.

ـ تيپ 108 پياده در شمال فكه مقابل شيخ حاوي در مرحله يكم عمليات 20درصد منهدم و در 15/8 در شرهاني تعدادي از پرسنل اين تيپ به اسارت درآمدند.

ـ تيپ 501 در سه مرحله عمليات 50درصد انهدامي داشت اين تيپ از سه گردان تشكيل شده بود كه گردان دوم آن در مرحله سوم صدمات زيادي داشت و تلفات و ضايعاتش سنگين تر بود. (اين تيپ در جنوب شرقي زبيدات بود.)

ـ تيپ 42 زرهي مستقر در منطقه شرهاني اين تيپ در سه مرحله عمليات 65درصد منهدم شد.

ـ گردان تانك صدام در 11/8 با گردان 2 تيپ 24 ميكانيزه در منطقه شرهاني قصد پاتك داشت كه يك دسته تانك از دست داد و عقب نشيني كرد و در پاتك 15/8 نيز شركت داشته است.

ـ گردان تانك البعث در منطقه شمال فكه و شرق پاسگاه صدام 15 دستگاه تانك از دست داد، اين گردان در مراحل عمليات 50درصد منهدم گرديد.

ـ گردان 9 مكانيزه در شرق پاسگاه صدام در عمليات محرم تلفات سنگين داشت و 5 نفربر اين گردان داخل كانال احداثي در منطقه سقوط كردند و اين گردان 15 نفربر خود را از دست داد و تعداد 150 نفر كشته در عمليات محرم داشت.

توضيح اينكه گردانهاي تانك البعث و گردان 9 ميكانيزه در كنترل عمليات تيپ 93 پياده بوده است.

ـ تيپ 24 مكانيزه، اين تيپ كه در شرق بصره مستقر بوده است در 25/7/61 به منطقه شرهاني تغيير مكان يافت و احتياط منطقه بود، اين تيپ داراي سه گردان ميكانيزه و يك گردان تانك بود و در سه مرحله عمليات 90درصد منهدم شده است.

ـ تيپ 17 زرهي كه در منطقه مندلي و ميمك مستقر بود برابر اطلاع از پست شنود به شرهاني آمد و در پاتكهاي ارتش عراق شركت داشته است.

 

منبع: عملیات محرم، پورداراب، سعید، 1385،ایران سبز،تهران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده