عملیات محرم
بخش هفدهم: نيروهاي دشمن به تلاش خود براي بازپس گيري مواضع از دست رفته ادامه دادند و مجدداً در منطقه شرهاني پاتك نمودند و طبق گزارش قرارگاه قائم (عج) آتش توپخانه دشمن از ساعت 0400 روز 7 آذرماه شديد ميشود و در ساعت 0530 با حركت تانكها و نفربرها و اجراي آتش انبوه تانك، مواضع نيروهاي خودي شديداً مورد تهديد قرار ميگيرد كه با ايثارگري رزمندگان و بكارگيري آتش مؤثر توپخانه و به آتش كشيدن تعدادي تانك و نفربر دشمن پاتك دشمن در ساعت 0750 دفع و تلاش دشمن با شكست مواجه شد و دشمن قادر به نفوذ به خطوط پدافندي نيروهاي خودي نشد.

چگونگي عمليات دشمن به طور خلاصه به شرح ذيل بيان مي‌شود:

گزارش تيپ 1 لشكر 21 حمزه حاكيست: نيروهاي عراقي در ساعت 0630 مورخه 21/8/61 به استعداد تقريبي يك لشكر با استفاده از تمام توان خود و برخورداري از پشتيباني آتش هوايي و بال گردها براي بازپس گرفتن مناطق از دست داده در سه محور زير مباردت به پاتك نمودند:

ـ يك تيپ زرهي از دهكده الخواف به طرف شهرك زبيدات

ـ يك تيپ پياده از ارتفاعات 139 به طرف جناح چپ شهرك زبيدات 

ـ يك تيپ پياده از ارتفاعات 152 به طرف پاسگاه ابوغريب 

در محور شرقي زبيدات رزمندگان تيپ 25 كربلا با نيروهاي عراقي درگير و آنها را متوقف و وادار به عقب نشيني نمودند. آتش سنگين توپخانه خودي برروي دشمن تلفات و ضايعات سنگين به آنان وارد و بسيار مؤثر بود.

يگانهايي از نيروهاي دشمن در مقابل تيپ 1 لشكر 21 حمزه حتي تا 400 متري خط پدافندي خودي پيشروي و عناصري از آنها تا 200 متري نيروهاي خودي نفوذ نمودند اما پايداري و مقاومت سرسختانه و ايثار همه رزمندگان و استقامت و پايداري آنان در دفاع از آنچه تا كنون بدست آورده بودند و پشتيباني آتش مؤثر توپخانه و اجراي آتش انبوه آخرين آتشهاي استحفاظي و پشتيباني به موقع هوانيروز باعث شد؛ پاتك دشمن منجر به شكست گردد. در ساعت 0830 ـ 21/8 پاتك دشمن و پيشروي آنان كاملاً متوقف و تا ساعت 1130 كه نبرد نزديك ادامه داشت وادار به عقب نشيني شدند و 30 نفر از آنان به اسارت تيپ 1 لشكر 21 حمزه درآمد.

بالگردهاي هوانيروز موفق شدند؛ به هنگام عقب نشيني نيروهاي دشمن ضربات سختي به نيروهاي زرهي آنان وارد كنند و ارتش عراق در اين حمله تعداد ديگري از افراد و تجهيزات خود را از دست داد و بدين ترتيب يازدهمين پاتك دشمن از شروع عمليات محرم با مقاومت و فداكاري و تلاش رزمندگان اسلام به موقع دفع شد. بعد از پاتك سنگين دشمن در 21/8/61 نيروهاي خودي تلاش كردند تا مواضع خود را در مناطق متصرفي مستحكم كنند و از اين رو برداشت نيرو از اين مناطق براي وارد عمل نمودن مجدد در عمليات آفندي طبق طرح عملياتي شماره 2 قرارگاه كربلا ميسر نگرديد. همچنين تغيير مكان لشكر 21 حمزه و لشكرهاي ثارالله و قدس سپاه پاسداران از منطقه اهواز نيز كه حدود 200 كيلومتر تا منطقه عمليات محرم فاصله داشتند، در مدت زمان كوتاه مقدور نگرديد در نتيجه نيروهاي خودي به حالت پدافند درآمدند و عملاً طرح عملياتي شماره 2 قرارگاه كربلا اجرا نشد.

 

قرارگاه عملياتي كربلا در جنوب با هدف تداوم عمليات آينده در منطقه عملياتي قرارگاه قائم (عج) و استان العماره عراق جابجايي بعضي از يگانهاي عمده در گسترش را ضروري دانستند و در تاريخ 20/8/61 دستور پدافندي شماره 4 را صادر مي‌نمايد كه مفاد آن به شرح زير بيان مي‌شود:

قرارگاه قائم (عج) مسئوليت پدافند منطقه از شمال شيخ حاوي تا چنگوله را به عهده مي‌گيرد و در اين راستا تيپ 37 زرهي شيراز و گردان 221 سوار زرهي لشكر 92 زرهي را از كنترل عملياتي رها مي‌سازد و سازمان رزمي قرارگاه قائم شامل تيپ 1 لشكر 21 حمزه و تيپ 84 پياده خرم آباد و تيپ 58 تكاور ذوالفقار و تيپ 3 لشكر 16 زرهي ويگانهاي ژاندارمري مستقر در منطقه و با پشتيباني توپخانه هاي موجود و لشكر ثارالله با دو تيپ 33 المهدي و تيپ امام سجاد (ع) و لشكر 1 قدس از سپاه با تيپ 7 ولي عصر (عج) و تيپ 46 امام حسن(ع) در نظر گرفته شده بود.

به لشكر 16 زرهي مأموريت داده شد؛ از شمال شيخ حاوي تا رودخانه كرخه (شاخه رميم در جنوب بستان) پدافند منطقه را به عهده بگيرد و تيپ 2 لشكر16 از ساعت 1800 ـ 23/8/61 تا 25/8/61 تيپ 58 تكاور ذوالفقار را از منطقه عمومي چزابه، بستان تعويض و تيپ 58 تكاور به منطقه عمومي عين‌خوش تا تينه تغيير مكان و مستقر گرديد.

 لشكر 21 حمزه احتياط قرارگاه كربلا را تشكيل و از منطقه پدافندي زيد در جنوب اهواز رها و اين لشكر مأموريت يافت در منطقه عمومي عين‌خوش تا دهلران استقرار يابد.

تيپ 37 زرهي از منطقه قرارگاه قائم رها و به منطقه جنوب اهواز تحت كنترل قرارگاه عملياتي فجر قرار  گرفت.

گردان 221 سوار زرهي لشكر 92 از منطقه قرارگاه قائم رها و تحت كنترل لشكر 92 زرهي قرار گرفت.

توضيح اينكه تيپ 37 زرهي و گردان 221 سوار زرهي به وسيله يگانهاي تيپ 1 لشكر 16 زرهي از ساعت 2400 روز 27/8/61 تعويض و از منطقه رها شدند.

با صدور دستور عملياتي پدافندي شماره 4 قرارگاه كربلا طبق جدول زماني جابجايي و تعويضها را از تاريخ 23/8 شروع و حداكثر تا 27/8 اين جابجائيها خاتمه مي‌يابد و يگانهاي لشكر 21 حمزه نيز از منطقه زيد در جنوب اهواز به صورت سريالي حركت و در منطقه عمومي عين‌خوش دهلران استقرار مي‌يابد.

 

در روز 21/8/61 برادر محسن رضايي فرمانده كل سپاه پاسدارن در مصاحبه اي در شهر قم در رابطه با دست آوردهاي محرم چنين اظهار نمود:

«عمليات محرم از يك ماه و نيم قبل از اجرا، طرحريزي شد و هدف اصلي آن؛ تصرف ارتفاعات مرزي حمرين بود كه با موفقيت انجام شد و هدف دوم آن انهدام قسمتي از نيروهاي دشمن كه آن هم نتايج مطلوبي داشت. در اين نبرد تلفات و خسارات سنگيني بر نيروهاي دشمن وارد شد. هدف ديگر اين عمليات جنبه هاي سياسي و تبليغاتي آن بود كه با بازپس‌گيري منطقه نفتي ارتفاعات حمرين و تصرف پاسگاههاي عراق در حوزه اين منطقه نفتي اين هدف نيز حاصل گرديد به نحوي كه دنيا مجبور به قبول پيشروي ايران در قسمتي از خاك عراق شد. گرچه آنها تلاش كردند اين موفقيت ايران را از نظر سياسي عليه ايران بكار گيرند و ايران را متجاوز به خاك عراق معرفي نمايند ولي ما از اينگونه اظهار نظرها باكي نداريم و از روز اول هم گفته ايم تا هر كجا كه آتش دشمن بر سر مردم ما و شهرهاي ما و روستاهاي ما و مراكز حياتي اقتصادي ما شليك مي‌شود ما از نظر شرعي و اسلامي و انساني به خود اجازه مي‌دهيم تا آنجا پيش برويم كه آتش دشمن را خاموش سازيم.

هنوز تعدادي از شهرهاي ايران زير گلوله باران دشمن است و نفت شهر و قريب يك هزار كيلومتر مربع از سرزمين ما در اشغال دشمن مي‌باشد كه حتي اگر دشمن اين مناطق را هم ترك كند از آنجا كه عراق متجاوز بوده و اين همه خسارت به كشور ما وارد كرده ما نمي‌توانيم از حقوق ملتمان صرف نظر كنيم لذا تا وصول به شرايط اعلام شده خود به نبرد ادامه خواهيم داد»

پس از دفع پاتك دشمن در مورخه 21/8 نيروهاي خودي به تحكيم و تثبيت مواضع پدافندي خود پرداخته و تلاش كردند براي از كار انداختن قدرت تحرك و مانور دشمن ضرباتي به آنان وارد سازند. بر اين اساس قرارگاه قائم در روز 24 آبان ماه تك محدودي را در منطقه اجرا كرد. در اين عمليات گردان 138 پياده تيپ 1 لشكر 21 حمزه به همراه يك گردان از تيپ 17 علي ابن ابيطالب (ع) از قرارگاه قائم 3 به منظور تصرف تپه 138 واقع در هشت كيلومتري غرب خط مرز و حدود 15 كيلومتري غرب پاسگاه چم سري شركت نمودند اما ادامه اين تك و تأمين هدف به خاطر مقاومت سنگين دشمن با مشكلاتي مواجه و يگانهاي عمل كننده به مواضع اوليه خود برگشتند. 

 

عمليات محرم عملاً از تاريخ 23/8 از دور افتاد و در تاريخ 25/8/61 پس از 15 روز نبرد مداوم با موفقيت پايان يافت و خط پيروزي برابر دستور عملياتي شماره 1 كربلا 5 تأمين و اهداف تصرف شده حفظ و تثبيت گرديد ليكن دشمن دست بردار نبود و پاتكهاي سنگين و درگيريها كماكان ادامه داشت.

برابر گزارش تيپ 84 دشمن در ساعت 0555 ـ 1/9/61 در منطقه عمومي بجليه از تپه 178 با تانك و نفربر اقدام به پاتك مي‌نمايد و در ساعت 0840 به 500 متري چپ پاسگاه شرهاني در مقابل گردان 139 مي‌رسند، ليكن با پايمردي و مقاومت اين گردان واجراي نبرد نزديك و استفاده مؤثر از آتش هاي پشتيباني پيشروي دشمن متوقف مي‌گردد.

در همين تاريخ دشمن سعي مي‌كند؛ در محور ديگري در مقابل گردان 802 تيپ 84 به مواضع خودي نفوذ نمايد كه با دفاع مؤثر نيروهاي خودي در اين محور پاتك دشمن در ساعت 1050 دفع و آنها مجبور به عقب‌نشيني مي‌شوند. همزمان مواضـع تيپ 84 توسط هواپيماهاي دشمن بمباران مي‌شود و خساراتي به بار مي‌آورد.

طبق گزارش تيپ 1 لشكر 21 حمزه در ساعت 0930 ـ 2/9/61 يك ستون زرهي دشمن كه به وسيله يك فروند بالگرد پشتيباني و هدايت مي‌شد، در جاده زبيدات به طرف پاسگاه زبيدات پيشروي و مواضع گردان 140 اين تيپ را به شدت زير آتش مي‌گيرند و در همين تاريخ پاتك دشمن در منطقه شرهاني نيز آغاز و در ساعت 1530 شدت مي‌گيرد و برابر گزارش پست شنود، تيپهاي 701، 704، 705 و حدود 150 نفر كماندو در اين عمليات شركت كرده اند و طبق گزارش قرارگاه قائم احتمالاً هدف تعيين شده براي اين عمليات تصرف پاسگاه شرهاني و قطع جاده آسفالته در منطقه پشت يگانهاي تيپ امام حسين (ع) و قمر بني هاشم در ارتفاعات حمرين بوده است كه با فداكاري و تلاش و ايثار رزمندگان اسلام و اجراي آتشهاي مؤثر توپخانه در ساعت 1800 ـ 2/9/61 پاتك سنگين دشمن دفع و ضايعاتي نيز به دشمن وارد مي‌شود، اما يگانهاي خودي نيز زير فشار پاتكهاي سنگين دشمن قرار مي‌گيرند.

 توضيح اينكه بيشتر اين پاتكهاي سنگين و پي در پي بين پاسگاههاي بجليه و ابوغريب عراق به طرف نيروهاي خودي صورت گرفته است و در اثر پاتك دشمن در مورخه 2/9/61 از نيروهاي خودي از تيپ 1 لشكر 21 حمزه و تيپ 84 خرم آباد 2 نفر شهيد و 22 نفر مجروح مي‌گردند، ليكن آماري از يگانهاي سپاه پاسداران در سوابق موجود نيست و طبق اظهار افسر رابط هوانيروز در مورخه 2/9/61 تعداد يكصد نفر مجروح نيروهاي خودي با بالگرد به عقب تخليه شده‌اند.

با نگرش به پاتك هاي مداوم دشمن و فشار روزافزون آنها پيامي در تاريخ 3/9/61 طي شماره 11/03/3000 با امضاي شهيد سپهبد علي صيّاد شيرازي فرمانده وقت نيروي زميني به قرارگاه قائم (عج) به شرح زير ابلاغ مي‌شود: (مدرك، سند شماره 14)

«1- باتوجه به توجيه هاي انجام شده وبه منظور حفظ منطقه شرهاني و پاسگاههاي مورد نظر و دفع پاتكهاي متجاوز اقدامات زير را به عمل آوريد:

الف ـ با نهايت تلاش و كوشش و فداكاري منطقه مورد نظر حفظ گردد و با هرگونه تجاوز دشمن شديداً مقابله گردد.

ب ـ در صورت نياز مقابله با تجاوزات دشمن با هماهنگي و كسب اجازه از قرارگاه كربلا از تيپ 58 ذوالفقار بهره برداري و استفاده به عمل آيد.

ج ـ ركن چهارم قرارگاه مقدم نزاجا در جنوب در مورد واگذاري مهمات مورد نياز بايد پشتيباني هاي لازم را به عمل آورد و سهميه هاي مهمات تعيين شده تا سه برابر افزايش دهد.

2- از خداوند بزرگ و منان مسئلت دارم كه كليه رزمندگان اسلام را موفق و پيروز بدارد و در اين وضعيت همگي را از امدادهاي غيبي خود برخوردار نمايد.»

 

نيروهاي دشمن به تلاش خود براي بازپس گيري مواضع از دست رفته ادامه دادند و مجدداً در منطقه شرهاني پاتك نمودند و طبق گزارش قرارگاه قائم (عج) آتش توپخانه دشمن از ساعت 0400 روز 7 آذرماه شديد مي‌شود و در ساعت 0530 با حركت تانكها و نفربرها و اجراي آتش انبوه تانك، مواضع نيروهاي خودي شديداً مورد تهديد قرار مي‌گيرد كه با ايثارگري رزمندگان و بكارگيري آتش مؤثر توپخانه و به آتش كشيدن تعدادي تانك و نفربر دشمن پاتك دشمن در ساعت 0750 دفع و تلاش دشمن با شكست مواجه شد و دشمن قادر به نفوذ به خطوط پدافندي نيروهاي خودي نشد.

همچنين طبق گزارشات قرارگاه قائم نيروهاي دشمن در منطقه تقويت و تحركاتي نسبتاً سنگين در محور چيلات و ارتفاعات آن منطقه ديده مي‌شود و بدين ترتيب دشمن در كل منطقه از مقابل تنگ چيلات تا منطقه فكه كاملاً تقويت و جابجاييهاي زيادي انجام و از تاريخ 8/9/61 دشمن در لاك پدافندي قرار گرفت ليكن تبادل آتش شديد همچنان ادامه داشت. و در نهايت نيروهاي خودي موفق گرديدند مواضع متصرفي خود را تحكيم و تثبيت نمايند.

 

 

 منبع: عملیات محرم، پورداراب، سعید، 1385،ایران سبز،تهران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده