عملیات والفجر4
به هر حال نتیجه پایانی نبرد والفجر4 آن بود که پیشرفتگی شیلر به تصرف نیروهای ایران درآمد و منطقهای به وسعت حدود 800 کیلومتر مربع از قلمرو کشور عراق تحت کنترل نیروهای ایران قرار گرفت. ارتباط زمینی بین مریوان و بانه از داخل این پیشرفتگی امکان پذیر گردید، شهر پنجوین عراق در تیر رس جنگ افزارهای برد متوسط نیروهای ایران قرار گرفت، قسمتی از مناطق مرزی ایران در غرب مریوان که به مدت سه سال در کنترل نیروهای عراقی بود آزاد شد و شاید مهمتر از همه، آن که اراده قاطع ملت ایران برای ادامه مبارزه تا وصول به حقوق مورد تجاوز قرار گرفته خود، به حکام متجاوز عراق بار دیگر نشان داده شد.

بخش هشتم: مرحله ششم نبرد

 

طبق دستور شماره 8 ،پیشروی يگان‌های قرارگاه حمزه ساعت 21:30 روز 28 آبان آغاز شد. نظر به اين كه يگان‌های حمله ور از خط تماس با يگان‌های دشمن شروع به پیشروی کردند پس از نیم ساعت، درگیری با عناصر دشمن آغاز شد. اولین مسئله حساس که به وجود آمد، آن بود که قرارگاه حمزه یک در ساعت 22:25 گزارش داد: دشمن در منطقه آن قرارگاه گلوله های شیمیایی به کار برده است و در ساعات اول این مرحله از نبرد حوادث مهم دیگری رخ نداد.

يگان‌های حمله ور به طرف مواضع اصلی دشمن پیشروی نمودند و تا ساعت 24:00 درگیری جدی بین نیروهای ایران و عراق به وجود نیامد. بعضی از قرارگاه ها گزارش دادند به منطقه هدف خود نزدیک شده اند و به طور کلی وضعیت پیشروی نیروهای ایران رضایت بخش اعلام شد. به خصوص وضعیت قرارگاه های حمزه3 و 4 که در تلاش اصلی بودند عالی توصیف گردید.

بعد از نیمه شب 28 به 29 آبان پیشروی نیروهای ایران سرعت بیشتری یافت و قرارگاه‌های حمله‌ور، قسمتی از منطقه هدف خود را تا ساعت 2 بعد از نیمه شب تصرف کردند.

بر اساس پیامهای مبادله شده تا ساعت 03:30 بعد از نیمه شب، قرارگاه تلاش اصلی که حمزه4 بود، قسمتی از دامنه شمالی از ارتفاعات شاخ‌كن شوكت را تصرف کرد. ولی در تنگ روكان و تپه‌هاي 1670 و 1616 با مقاومت سرسختانه نیروهای دشمن درگیر شده و آتش توپخانه دشمن با حجم زیاد نيروهاي حمله ور ما را تحت فشار قرار داد. اما نکته مهمی که در دستور شماره 7 وجود دارد آن است که بعد از 10 روز نبرد قسمت عمده يگان‌های سپاه پاسداران که در این نبرد شرکت کرده بودند از صحنه نبرد خارج شدند و ادامه مأموريت و نگهداری منطقه به واحدهای ارتشی و قسمتی از واحدهای سپاه محول گردید، که با توجه به استعداد رزمی نیروهای ایران در آغاز این نبرد، کاهش فوق العاده ای در توان رزمی نیروهای ایران به وجود آمد. به همین علت برای ادامه پیشروی فقط دو هدف در عمق حدود دو کیلومتری خط تماس انتخاب گردیده بود که آن هم به منظور تحکیم وضعیت خط پدافندی بود.

مدارک موجود نشان می دهد که در فاصله زمانی بین 18 تا  24 آبان يگان‌های جدیدی از عناصر سپاه پاسداران و يگان‌های ارتشی به منطقه نبرد مریوان انتقال داده شدند. که عناصر سپاهی شامل لشكر 5 نصر،تیپ 33 المهدی تیپ 10 سید الشهداء و از عناصر ارتشی تیپ1 لشكر 23 نیروهای ویژه هوابرد و 3 گردان اضافی برای لشكر 30پیاده گرگان بودند.

با ورود يگان‌های جدید ارتشی و سپاهی به منطقه نبرد والفجر4، فرماندهی قرارگاه حمزه سید الشهداء طرح عملیاتی جدیدی برای ادامه آفند در حوالی پنجوین تهیه و منتشر کرد که نکات مهم آن به شرح زیر بود.

 

دستور شماره 8 مورخه 24 آبان 1362

سازمان رزمی

حمزه یک شامل تیپ 2 لشكر 21 پیاده ارتش و یک گردان از لشكر 14 امام حسین(ع)

حمزه2شامل لشكر 27 محمد رسول الله(ص) با 6 گردان و تیپ3 لشكر 28 پیاده

حمزه3 شامل لشكر 17 علی ابن ابیطالب  با 3 گردان و تیپ2 لشكر 28 پیاده

حمزه 4 شامل لشكر 5 نصر با 6 گردان، تیپ یک لشكر 28 پیاده، گردانهای 203   سوار زرهی، 813 تانک و گردان قدس لشكر 28 پیاده    

حمزه 5 شامل لشكر 30 پیاده گرگان با 6 گردان و تیپ 33 المهدی با 5 گردان

حمزه 6 شامل تیپ یک لشكر 23 نیروهای ویژه و تیپ 10 سید الشهداء با 2 گردان

حمزه 7 شامل لشكر 14 امام حسین(ع) با دو گردان و گروه رزمی سلمان

 

وضعيت

آخرین وضعیت برابر نقشه ترسیمی عملیات چنین بود، که خط تماس بین نیروهای ایران و عراق در سمت شرق پنجوین در حوالی خط مرز قرار داشت. در سمت شمال نیز قسمتی متکی به رودخانه قزلچه بود و فقط در شمال غربی قسمتی از ارتفاعات شیخ گزنشین و شاخ تا رچر در جنوب رودخانه قزلچه در اشغال نیروهای ایران بود. این خط تماس همان بود که در پایان مرحله پنجم نبرد به وجود آمده بود.

چنین به نظر می رسيد که از ساعت 04:00 صبح به بعد،  وضعیت کلی میدان نبرد به نفع نیروهای دشمن تغییر حالت پیدا کرد.  به ترتیب که هوا روشنتر می‌شد و وضعیت نیروهای ایران مشخص‌تر می‌گردید، معلوم شد که عمليات اين مرحله آن چنان که به نظر می‌رسد موفقیت آمیز نبوده و اغلب يگان‌های حمله‌ور در همان خط تماس اولیه و یا کمی جلوتر با دشمن درگیر بودند.

 فقط عناصر قرارگاه حمزه3 در ارتفاعات شیخ گزنشین پیشروی کرده بود که از ساعت 04:30 با مقاومت شدید دشمن مواجه و متوقف شده بود.  قرارگاه حمزه 4 نیز قسمتی از ارتفاعات شاخ‌كن شوکت و کانی مانگارا تصرف کرده بود. ولی هنوز قلل مرتفع آن ارتفاعات در دست دشمن بود. چنانکه این قرارگاه در ساعت 05:00 صبح گزارش داد تا آن موقع، موفق به تصرف ارتفاع 1830و 1810 در سلسله ارتفاعات زله در جنوب پنجوین نشده است. ارتفاعات تنگ روکان و 1616 و 1670 هنوز تحت کنترل دشمن می باشد و اضافه شده بود که مقاومت دشمن فوق العاده شدید است.

با شروع روشنایی روز 19 آبان فشار دشمن بر نیروهای حمله ور ایران آنچنان شدت یافت که حمله به کلی متوقف گردید. آتش توپخانه دشمن يگان‌های حمله ور ما را به شدت زیر آتش گرفت. به طوریکه از مختصر مدارک در دسترس استنباط می شود، از ساعت 06:30 صبح در آرایش حمله يگان‌های ایران اختلالاتی به وجود آمد به نحوی که يگان‌های حمله ور شروع به عقب‌نشینی به مواضع قبلی خود کردند.  ششمین مرحله نبرد والفجر4 نیز بدون وصول به نتایج مطلوبی به پایان رسید. این نبرد که به مدت یکماه با تلاش مداوم نیروهای مسلح جمهوری اسلامی دوام یافته بود در پایان نبرد تقریباً همان نتیجه ای حاصل شد که در مرحله اول و در اولین روز نبرد به دست آمده بود. در 5 مرحله دیگر که به مدت یک ماه ادامه یافت موفقیت شایان توجهی که بتواند تغییر اساسی در این منطقه نبرد، به نفع نیروهای ایران ایجاد کند به دست نیامد.

به هر حال نتیجه پایانی نبرد والفجر4 آن بود که پیشرفتگی شیلر به تصرف نیروهای ایران درآمد و منطقه‌ای به وسعت حدود 800 کیلومتر مربع از قلمرو کشور عراق تحت کنترل نیروهای ایران قرار گرفت. ارتباط زمینی بین مریوان و بانه از داخل این پیشرفتگی امکان پذیر گردید، شهر پنجوین عراق در تیر رس جنگ افزارهای برد متوسط نیروهای ایران قرار گرفت، قسمتی از مناطق مرزی ایران در غرب مریوان که به مدت سه سال در کنترل نیروهای عراقی بود آزاد شد و شاید مهمتر از همه، آن که اراده قاطع ملت ایران برای ادامه مبارزه تا وصول به حقوق مورد تجاوز قرار گرفته خود،  به حکام متجاوز عراق بار دیگر نشان داده شد. ضربت دیگری بر پیکر ارتش عراقی وارد گردید که از جمله آن به اسارت درآمدن حدود یک هزار نفر کشته و مجروح شدن هزاران نفر دیگر از افراد عراقي گرديد.

اما در این نبرد يگان‌های خودی نیز قربانیانی فدای آرمان ملت اسلامی ایران کردند، که فقط از افراد ارتشی شامل 380 نفر شهید حدود 2000 نفر مجروح 50 نفر مفقود و 45 نفر اسیر بودند که قطعاً تلفات يگان‌های سپاه پاسداران و بسیج مردمی بیش از تعداد تلفات يگان‌های ارتشی مي‌باشد که در اسناد ارتشی درج نگردیده بود.

عمليات والفجر4 در منطقه پنجوين و پيشرفتگي شيلر

 

 

منبع: نبردهای سال های 1361 و 1362، حسینی، سید یعقوب، 1389، ایران سبز، تهران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده