ارتش در فاو
“ تيپ زرهي از سپاه هفتم عراق كه براي پاتك به منطقه وارد شده بود ، مورد هدف بالگردهاي كبري قرار مي گيرد و پس از برجاي گذاشتن تلفات و خساراتي از منطقه مي گريزد“ و يا : “ … در حالي كه درگيري شدت يافته است ، حضور مجدد بالگردهاي كبري بر فراز آسمان خستگي و كوفتگي را از بدن رزمندگان مي زدايد و خوشحالي و شادماني به خاطر عمليات قابل توجه و مؤثر آنان، در چهره نيروها دو چندان مي گردد ، آنان به قدري مانور بالگردها را موفق مي دانند كه به هر وسيله شده فرمانده عمليات را جهت تكرار صحنه اي مشابه تحت فشار مي گذارند پيك مي فرستند و يا از طريق بي سيم مكرراً درخواست پرواز مجدد بالگردهاي كبري را مي كنند ، در همين حال حملات نيروي هوايي خودي نيز روحيه نيروها را افزايش مي ده

بخش سیزدهم: هوانيروز در عمليات والفجر8

مقدمه

شايد عنوان هوانيروز قهرمان را بتوان به آشكار و نه در شعار بلكه در ميدان كار زار در چند فراز از نوشته‌هاي تحليل گران جنگ در فاو تجسم كرد :

“ تيپ زرهي از سپاه هفتم عراق كه براي پاتك به منطقه وارد شده بود ، مورد هدف  بالگردهاي كبري قرار مي گيرد و پس از برجاي گذاشتن تلفات و خساراتي از منطقه مي گريزد1.“

و يا : “ در حالي كه درگيري شدت يافته است ، حضور مجدد بالگردهاي كبري بر فراز آسمان خستگي و كوفتگي را از بدن رزمندگان مي زدايد و خوشحالي و شادماني به خاطر عمليات قابل توجه و مؤثر آنان، در چهره نيروها دو چندان مي گردد ، آنان به قدري  مانور بالگردها را موفق مي دانند كه به هر وسيله شده فرمانده عمليات را جهت تكرار صحنه اي مشابه تحت فشار مي گذارند پيك مي فرستند و يا از طريق بي سيم مكرراً درخواست پرواز مجدد بالگردهاي كبري را مي كنند ، در همين حال حملات نيروي هوايي خودي نيز روحيه نيروها را افزايش مي دهد2.“

اين نخستين باري نيست كه زبان و قلم آشنايان به فعاليتهاي هوانيروز نا خودآگاه در وصف اين يگان قدرتمند ميدانهاي رزم مجبور به توصيف و تمجيد مي شوند زيرا در ايام جنگ ناخواسته هر گاه مـاموريتي بـه هوانيروز واگذار گرديد، نتيجه رضايت بخش و غرورآفرين آن پيشاپيش مشخص و تضمين شده، تلقي مي گرديد و اين مهم بدون ترديد در سايه خردمندي فرماندهان، شجاعت خلبانان، دقت نظر ناوبران، كارداني عوامل فني و تلاش همگاني امكان پذير مي گرديد در مجموع هوانيروز آمده بود كه افتخاري جاويدان بيافريند و چنين كرد و از خود نامي ماندگار بر جاي گذاشت، به طوري كه امروز براي ما در نقش بازگو كنندگان اين حماسه آفرينها هر چه بگوئيم و بنويسيم  بازهم حق مطلب را ادا نكرده و جاي بيشتر گفتن و بيشتر نوشتن براي ديگران مي ماند .

سازمان رزمي :

هوانيروز با تمام توان و با شركت دادن حداقل 80 فروند از انواع بالگردهاي خود در عمليات والفجر8 شركت نمود و توان رزمي خود را به‌نمايش گذاشت. برابر اسناد و مدارك موجود يگانهاي زير در عمليات والفجر8 شركت موثر داشته‌اند:

ـ گروه پشتيباني عمومي اصفهان با كليه مقدورات در پشتيباني مستقيم از تلاش اصلي (يگانهاي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي)

ـ گروه رزمي مسجد سليمان و گروه رزمي كرمان در پشتيباني مستقيم تلاش پشتيباني (ارتش جمهوري اسلامي ايران)

لازم به ذكر است با توجه به اين كه عمليات تلاش پشتيباني در چند روز اول عمليات به پايان رسيد و خط پدافندي تثبيت گرديد ، بيشتر وسائل پشتيباني آتش (توپخانه و هوانيروز ، ) با تغيير ماموريت به پشتيباني تلاش اصلي پرداختند ، لذا گروه هاي رزمي مسجد سليمان و كرمان نيز با تغيير ماموريت ، به پشتيباني از تلاش اصلي مبادرت كردند.

ـ پايگاه تهران در احتياط و با تقدم در منطقه تلاش اصلي.

درباره حجم وسائل پرنده هوانيروز شركت كننده در عمليات فاو معاونت هماهنگ كننده هوانيروز مي‌گويند“ آمار اوليه را مي توان از مدارك استخراج كرد، اما اين آمارها معمولاً قابل استناد نيستند، زيرا  با توجه به حضور دائمي فرمانده وقت هوانيروز در ستاد هدايت كننده عمليات هر شب در شور ستادي نياز روز بعد پيش بيني و شبانه دستورات لازم به گروه‌هاي هوانيروز صادر مي‌گرديد و روز بعد وسائل پرنده مورد نياز در منطقه حاضر مي‌شد. اين دستورات بيشتر شفاهي و تلفني انجام مي‌گرفت و در جائي ثبت نمي‌شد، بنابراين ممكن بود در يك روز چندين فروند اضافه و يا كسر گرددو اين هم يكي از ويژگيهاي خوب هوانيروز است كه در اثر تحرك بالاي آن به‌دست مي‌آيد1.

مأموريت

هوانيروز، اين يگان پرصلابت نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران با داشتن نيروهاي متخصص و فداكار در تمامي زمينه هاي جنگ فعال بود ، ترابري پرسنل ، حمل آذوقه ، مهمات ، جابجايي وسائل رزمي سنگين و سبك، پشتيباني از نيروهاي تك كننده ، دفع پاتك هاي دشمن ، انجام پروازهاي شناسائي، تخلية مجروح و از همه مهمتر پشتيباني آتش موثر از جمله وظائفي بود كه بر دوش پرسنل اين يگان سنگيني مي كرد . در مدارك منتشره آمده است كه هوانيروز در عمليات والفجر8 بااستفاده از كليه تاكتيكهاي رزمي و تجربه هاي كسب شده در جنگ ناخواسته ، انواع ماموريت هاي متنوع پيش بيني شده براي اين نيرو را با توانايي بيش از انتظار به انجام رسانده و به طور مشخص با توجه به اهميت رعايت فريب تاكتيكي1 كه در عمليات والفجر8 به عنوان موثرترين تاكتيك مورد نظر بود ، هوانيروز با پروازهاي فريبنده در فريب دشمن و انحراف عناصر اطلاعاتي در تشخيص تك اصلي نقش موثري ايفا نموده است كه با روال عادي عملياتهاي گذشته به طور كامل متفاوت بود ، صرف نظر از انواع ماموريتهاي رزمي و پشتيباني رزمي كه به طور معمول انجام گرفته است ، هوانيروز در روزهاي اول عمليات كه يگانهاي تك ور از رودخانه خروشان اروندرود گذشته بودند و هنوز پلي روي رودخانه زده نشده بود و پلهاي روي رودخانه بهمنشير نيز تخريب شده بود و ارتباط تداركاتي آنان با عقبه قطع بود ، با حمل بار خارجي بويژه سلاحهاي سنگين پياده توانست كمك چشمگيري به يگانهاي در خط بنمايد.

محل استقرار هوانيروز

منطقه اصلي استقرار بالگردها و ساير نيروهاي پشتيباني هوانيروز در مناطق دارخوين، چنانه و عين خوش قرار داشت و از اين مناطق برابر ماموريتهاي ابلاغي به مناطق فرعي (قرارگاه شهيد سليمان‌خاطر، قرارگاه رعد، قرارگاه خاتم‌الانبياء، قرارگاه عقاب، قرارگاه المهدي) در قالب تيمهاي چند فروندي اعزام مي‌شدند تا ماموريتهاي خود را انجام دهند .

شرح عمليات:

پس از عبور شبانه نیروها از رودخانه و روشن شدن هوا، ‌عملیات وارد مرحله تازه‌ای شد و برای ادامه کار نیروهای خط شکن با پشتیبانی آتش، نیروهای تقویتی و از همه مهمتر تجهیزات سنگین مانند توپ‌های ‌١٠٦، توپ‌های پدافندی،‌ سکوهای پرتاب موشک و . . . در نطر گرفته شد.
بنابراین بالگردهای هوانیروز ترابری نیروها و انتقال تجهیزات سنگین از اروندرود به منطقه فاو را شروع کرده و همزمان تیم‌های آتش (بالگردهای کبرا) نیروهای دشمن را که سرسختانه مقاومت می‌کردند‌ در هم می‌کوبیدند.
لازم به ذکر است در روزهای اول که هنوز پلی بر روی رودخانه اروند ساخته نشده بود کلیه تجهیزات سنگین، مهمات و نیروها، ‌به وسیله بالگردهای هوانیروز به آن طرف رودخانه منتقل می‌شد.
در همان چند ساعت اول دشمن طوری غافلگیر شده بود که یکی از فرماندهان عراقی، وضعیت نبرد را به رده بالاتر چنین گزارش می‌دهد: «دشمن (ایران) مانند سیل به وسیله قایق و بالگرد نیرو پیاده می‌کند و بازمی‌گردد. اگر چاره‌ای نکنید، می‌روند ام القصر را هم می‌گیرند. وضعیت ما بسیار بد است».
تاکتیک هوانیروز در عملیات والفجر ‌٨ طوری بود که بالگردهای کبرا به سه تیم آتش تقسیم شده بودند. همیشه یک تیم در پرواز و درگیری مستقیم با دشمن، یک تیم در حال بازگشت از منطقه عملیات جهت بارگیری مجدد مهمات و یک تیم در حال رفت به سمت منطقه و اجرای آتش بر روی دشمن بود.

این تیم‌ها با استفاده از انواع راکت، موشک «تاو»،‌ موشک «ماوریک» و توپ‌های ‌٢٠ میلیمتری آنچنان آتشی در منطقه عملیات بر روی دشمن گشودند که فرصت هرگونه حرکتی را از دشمن گرفته و هر پاتک عراق در همان آغاز با شکست قطعی روبرو می‌گشت.
دشمن فکر نمی‌کرد نیروهای ایرانی،‌از منطقه فاو، عملیات والفجر ‌٨ را با آن سطح بالا شروع کنند و حتی تا چند ساعت اول فرماندهان ارتش عراق گمان می‌کردند که تک اصلی از منطقه هورالهویزه انجام خواهد شد و حمله به فاو،‌ حمله فریبنده و ایذایی نیروهای ایرانی است.

 

در نهایت با مطلع شدن دشمن از منطقه اصلی عملیات و تصرف شهر فاو به وسیله رزمندگان ایرانی، نیروهای ارتش عراق درصدد مقابله با نیروهای اسلام برآمده و ‌اقدام به اجرای پاتک‌های شدید کردند که با آتش انبوه دلاوران هوانیروز،‌ نیروی هوایی و رزمندگان هر بار با شکست مواجه می‌شدند .
شرح فعاليت‌هاي پايگاههاي چهارگانه مي‌تواند به ما كمك كند كه بيشتر به نقش ارزنده و تعيين كننده اين نيرو در عمليات والفجر8 پي ببريم.

(1) پايگاه رزمي پشتيباني اصفهان

پايگاه اصفهان كه به نام پايگاه مادر خوانده مي‌شود با دارا بودن حداكثر استعداد بالگرد و به عنوان تنها پايگاهي كه بالگرد شنوك را در اختيار دارد، در عمليات والفجر8 با حداكثر ظرفيت بالگرد(42 فروند) و بيش از 600 نفر نيروي متخصص(خلبان، فني) و بالاترين حجم پرواز به شرح زير شركت نمود :

استعداد نيرو بالگرد پايگاه اصفهان

رديف

واحد اعزام كننده

نوع بالگرد

تعداد

تعداد خلبان

پرسنل فني و ستادي

1

گردان شنوك

شنوك

12 فروند

66 نفر

60 نفر

2

گردان هجومي

214

15 فروند

36 نفر

85 نفر

3

گردان تك

كبرا

9 فروند

21 نفر

70 نفر

4

گردان تك

206

5 فروند

15 نفر

50 نفر

5

يگان فسك1

ـ

ـ

ـ

25 نفر

6

گردان ـــــ

ـ

ـ

ـ

90 نفر

7

يگان قرارگاه

ـ

ـ

ـ

25 نفر

 

 

جدول فعاليت‌هاي پايگاه اصفهان1

رديف

شرح

تعداد

1

ساعت پرواز انجام شده

434 ساعت پرواز در644 نوبت

2

ترابري نيرو ( هلي برن)

1058 نفر

3

حمل باز ( داخلي و خارجي )

34 تن

4

تخليه مجروح

1400 نفر

 

 

مهمات استفاده شده

رديف

شرح

تعداد

1

موشك تاو

67 فروند

2

موشك ماوريك

4 فروند

3

راكت

841 عدد

4

گلوله 20 ميليمتري

5280 عدد

 

 

منبع: ارتش در فاو، اسدی، هیبت الله، 1389، ایران سبز، تهران

 


1. نداف، مجيد؛ نبرد فاو؛ مرکز تحقیقات ومطالعات جنگ، ص125.

1 . كليه اقداماتي است كه باعث گمراهي و اشتباه دشمن مي‌شود.

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده