ارتش در فاو
بخش نهم: تقويت تك اصلي(سپاه پاسداران) الف ـ اعزام يگانهاي مانوري (1) اعزام لشكر 30 تقويت شده نزاجا با احساس مسئوليت و توجه كامل به اهميت منطقه فاو، پس از به بنبست رسيدن تك پشتيباني و تثبيت خطوط پدافندي در منطقه شلمچه با اعزام لشكر 30 تقويت شده به منطقه فاو اقدام به تقويت تك اصلي نمود . جزئيات شركت لشكر 30 تقويت شده در نامه شماره 91/08/201/ج خ 2 ـ 24/11/64 قرارگاه خاتم2 به روشني ذكر گرديده است . (سند شماره10)

ستوانيكم رمضانعلي حكيمي جمعي گردان 188 پياده تيپ2 لشكر 30 جزئيات شركت گردان 188 پياده در عمليات والفجر8 را چنين بيان مي كند :

"من در اين مأموريت گروهبان دسته خمپاره انداز 120م.م بودم كه در منطقه شلمچه به اجراي آتش مشغول بوديم كه ناگهان دستور آتش بس و سپس جمع كردن دسته خمپاره انداز از طريق گردان داده شد. ما ابتدا فكركرديم شايد مشكلي براي يگانهاي در خط پيش آمده باشد. اما بزودي همه‌چيز روشن شد، بايستي تيپ2 به منطقه آبادان براي شركت در عمليات والفجر8 كه به وسيله سپاه پاسداران اجرا مي شد حركت كند. وقتي دسته ما به قرارگاه گردان رسيد، ملاحظه كرديم گروهانهاي گردان قبل از ما آماده حركت هستند و منتظر ما هستند. گردان يك پارچه در ساعت 12 شب از طريق خرمشهر ، آبادان ، چوئبده خود را به اروند كنار رساند و بدون معطلي با استفاده از قايقهاي بزرگي به نام دوبه از رودخانه گذشت و در منطقه فاو پياده شديم. با روشن شدن هوا ، هواپيماهاي دشمن سر رسيد و بدون اينكه اقدامي بكنند به طرف ايران پرواز كردند، پس از اندكي توقف بار ديگر دستور حركت به طرف شهر فاو داده شد و پس از پشت سر گذاشتن موانع زيادي مانند سيم خاردار ،موانع خورشيدي ، خاكريز به شهر فاو رسيديم، موقعي كه به شهر فاو رسيديم چند نقطه از شهر در حال سوختن بود و هنوز راديو اعلام نكرده بود كه فاو آزاد شده است، در فاو بوديم كه از راديو شنيديم كه فاو آزاد شده است.

عمليات توسط : سپاهيان ، بسيجيان با پشتيباني توپخانه ، هوانيروز و نيروي هوايي انجام گرفت. ما بدنبال همه وارد فاو شديم. وقتي در فاو بوديم مورد حمله هوايي دشمن قرار گرفتيم و زمين‌گير شديم. شايد تعداد هواپيماها 20 فروند بودند . پس از حمله هوايي ما به سرعت شهر را ترك كرديم و به يك سه راهي رسيديم كه روي تابلوها نوشته شده بود فاو ، بصره و فاو ، ام القصر، ما از جاده فاو، ام‌القصر به جلو رفتيم تا به يك خاكريز رسيديم و مستقر شديم و ديدبانهاي خود را به بالاي دكل بلندي كه ارتفاع آن 25 متر بود فرستاديم و به درخواست ديدبان تيراندازي شروع شد و ماموريت ادامه يافت، روزهاي بعد ما با استفاده از امكانات محلي مواضع خود را مستحكم كرديم تا در مقابل آتش توپخانه و حمله هوايي دشمن تامين باشيم ، من 45 روز ماندم و بعد به مرخصي رفتم وقتي برگشتم گردان جابجا شده بود و به ايستگاه حسينيه آمده بود. به طور كلي ماموريت تيپ2 لشكر 30 سه ماه ادامه داشت تا اين كه دوباره به منطقه غرب برگشتيم"1.

(2) ـ اعزام تيپ3 لشكر 21 حمزه

نزاجا براي بار دوم در حالي كه هنوز درگيري تك اصلي در منطقه فاو ادامه داشت و دشمن هنوز از دست دادن شهر و منطقه فاو را باور نكرده بود و با اعزام يگانهاي تازه نفس سعي در باز پس گيري منطقه از دست رفته داشت با اعزام يك تيپ از لشكر 21 حمزه خطوط پدافندي منطقه فاو را تقويت مي كند .

سرتيپ2 داود سنجري پور ، رئيس ركن دوم وقت لشكر در اين باره مي گويد :

پس از تثبيت خط پدافندي در شلمچه يك تيپ از لشكر 21 حمزه براي كمك به نگهداري خطوط تصرفي در فاو وارد فاو شد كه من به عنوان رئيس ركن دوم به همراه عناصري از ستاد لشكر براي بازديد از اين تيپ به فاو رفتم و دچار حادثه اي هم شدم كه بحمد الله برطرف شد .

و در جواب اين سؤال ، غير از تيپ3 لشكر 21 حمزه چه يگان ديگري اعزام شده بود؟ گفت :

تيـپ30 گـرگان (در آن‌ موقع لشكر شده بود) نيز در فاو بود كه در نگهداري خطوط پدافندي كمـك مي‌كرد1.

با توجه به اينكه چگونگي اعزام تيپ3 لشكر 21 حمزه در نامه شماره 50/11/201/ ج/ ع/ ق ـ 12/12/64 معاونت عمليات و اطلاعات نزاجا آمده است، هر گونه شرح و تفسير ديگر سبب اطاله كلام مي‌گردد و صرفاً به سند اين نامه اكتفا مي‌گردد . (سند شماره 11)

 

 

سند شماره 10

بسمه تعالي

از : قرارگاه خاتم 2                           شماره : 91/08/201/ج خ 2

به : قرارگاه كربلا (ركن 3)          تاريخ : 24/11/64

در اجراي اوامر قرارگاه خاتم الانبياء ( ص) دستور فرمائيد اقدامات مشروحه زير را اجرا و از نتيجه اين قرارگاه را مطلع نمائيد.

1ـ ل ع 30 را در كنترل عملياتي خاتم قرار دهيد .

2ـ با اعزام يك تيم رابط به قرارگاه خاتم هم آهنگي هاي لازم را برابر امكانات مشروحه زير  بعمل آوريد .

الف ـ تخصيص وسايل عبور

ب‌ ـ واگذاري آماد طبقه 4 به لشكر فوق ( وسايل تهيه سنگر )

پ ـ واگذاري وسايل سنگين مهندسي جهت تهيه سنگر

ت ـ زير امر گذاردن دو گروهان از نيروهاي بسيج مردمي

ث ـ تامين پدافند هوائي يگان اعزامي

3 ـ كليه يگانهاي توپخانه ايكه مازاد بر نياز عملياتي پدافند منطقه مي باشد دركنترل عملياتي قرارگاه خاتم قرار دهيد ( با مهمات مربوطه )

4 ـ يك گردان توپخانه 105 م‌م رها شده به شرح فوق را به‌ عنوان كمك مستقيم ل ع 30 در كنترل عملياتي لشكر مزبور قرار دهيد .

5 ـ با اجراي آتش با خط مسير منحني (خمپاره انداز) در صورت امكان مستقيم (تانك) روي جزيره‌ ام‌الرصاص كليه فعاليتهاي دشمن را در جزيره محدود كنيد .

6 ـ با استقرار يگانهائي از لشكر 21 در خط پدافندي نسبت به تعويض ل 77 و اعزام آن جهت بازسازي به منطقه هور ( كياندشت ) اقدام نمائيد .

7 ـ آماده باشيد ل ع 30 را با يك تيپ به استعداد 2 گردان از ل 21 بنا به دستور تقويت نمائيد .

8 ـ كليه نيروهاي بسيج مردمي بغير از نيروهاي مامور به ل 30 را با يك برنامه منظم به قرارگاه خاتم اعزام نمائيد

9 ـ يك گروهان تانك در كنترل عملياتي ل ع 30 قرار داده شود ( ترجيحاً از گردان 216 تانك )

10 ـ زمان اعزام ل ع 30 با يگانهاي دركنترل را به منطقه ق خاتم پس از انجام هماهنگي هاي توسط تيم رابط در نظر گرفته شود .

ف نزاجا سرهنگ توپخانه علي صياد شيرازي

 

گيرندگان :

1ـ قرارگاه خاتم الانبياء (ص) جهت استحضار و صدور اوامر لازم پيرامون موارد زير :

الف : منطقه واگذاري به ل ع 30 برابر اوامر شفاهي ابلاغي جنوب كارخانه نمك و جناح چپ يگانهاي خاتم در نظر گرفته شود .

ب : 5 گردان نيروهاي بسيج مردمي مامور به ل ع 30 كماكان در كنترل لشكر مزبور باقي مانده و با آن يگان به منطقه خاتم اعزام خواهد شد

پ ـ به منظور تقويت ل ع 30 در اجراي ماموريت 2 گردان بسيج از قرارگاه خاتم زير امر ل مزبور گذارده شود .

ت ـ خاتم2 هماهنگي هاي لازم با تيم اعزامي از قرارگاه عملياتي جنوب در مورد نكات مشروحه در بند 2 متن بعمل آورد .

ث ـ تعداد 4 قبضه توپ پدافند هوائي از منطقه عملياتي خاتم 2 برداشت و زير امر قرارگاه خاتم قرار داده شد .

2ـ قرارگاه خاتم جهت آگاهي

3ـ م ع ط نزاجا ( مد عمليات ) جهت آگاهي

سند شماره 11

ادامه سندشماره11

ب ـ اعزام رسد هاي ضد تانك

تجربه ميدان رزم به ويژه در عمليات هاي موفق نشان مي دهد كه ارتش عراق در شرايط بحراني در پاتك‌هاي خود از يگانهاي زرهي به طور گسترده و تا حد توان استفاده مي نمود ، با توجه به اين كه در عمليات والفجر8 در منطقه فاو يگان هاي مانوري سپاه پاسداران فاقد يگان زرهي بودند كه بتوان در مقابله با  پاتك هاي سنگين يگانهاي زرهي عراق موثر باشند، لذا استفاده از جنگ افزارهاي ضد تانك سبك كه به وسيله نفر حمل مي شوند خود به خود راه حل مناسبي بود كه فرا روي فرماندهان قرار داشت و البته نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران با اشراف به اين واقعيت و احساس مسئوليت اقدام به جمع آوري سلاح هاي ضد تانك كليه يگانها به شرح زير نمود و آنها را با خدمه مناسب و كافي به منطقه والفجر8 اعزام نمود .

تعداد 40 قبضه موشك انداز تاو با خودرو و خدمه (يگان هاي زير امر قرارگاه شمال غرب 15 قبضه ، يگان‌هاي زير امر قرارگاه غرب 15 قبضه و يگان هاي زير امر قرارگاه جنوب 10 قبضه)

  1. تعداد 15 دستگاه نفر بر حامل موشك انداز تاو (از قرارگاه جنوب)
  2. تعداد 60 قبضه موشك انداز ضد تانك ماليوتكا با خدمه (اين سلاح ها از يگانهاي مستقر در شمال غرب 20 قبضه و غرب 13 قبضـه و جنـوب 27 قبضه همـراه با يك دستگاه سميلاتور جهت اطمينان از بهبود كار اعزام گرديده اند)
  3.  اهميت سلاح‌هاي ضد تانك در مقابله با پاتك‌هاي متعدد دشمن مورد تاييد فرماندهان و ناظران خط مقـدم جبهه مي باشد چنانچـه در تحليلي كه نويسنده كـتاب خـرمشهر تا فاو زير عنوان عـلل مـوفقيت عـمليات والفجر8 به عمل آورده است :

بكارگيري سلاح هاي ضد زره به عنوان يكي از دلايل ذكر شده است1.

برابر آمارهاي منتشر شده از سوي سپاه پاسداران در عمليات والفجر8 بيش از 600 دستگاه تانك و نفر بر زرهي منهدم گرديده است كه حاصل تلاش رسد هاي موشك انداز ضد زره بوده است .

 

 

ج ـ اعزام يگانهاي مهندسي

ارتش متجاوز عراق با اطلاع كامل از جغرافياي منطقه خرمشهر و جزيره آبادان با توجه به آبي خاكي بودن منطقه و وجود خطوط تداركاتي بسيار محدود، به منظور قطع خطوط تداركاتي مستقر در جزيره آبادان با آماد راههاي اصلي در پشت جبهه و شرق رودخانه بهمنشير با استفاده از برتري هوايي و توپخانه دوربرد اقدام به بمباران پلهاي رودخانه بهمنشير نمود و اين پلها را در چند نوبت تخريب كرد خوشبختانه آمادگي جهاد سازندگي و پيش بيني نزاجا در اعزام تمام يگانهاي پل به منطقه سبب گرديد در تداركات يگانهاي توپخانه مستقر در جزيره آبادان و يگانهاي سپاه پاسداران مستقر در فاو مشكلات جدي بعمل نيايد و هر بار پلي تخريب مي‌گرديد. با نصب پلهـاي آمـاده (پي ام پي ، ام ـ 4 تي ـ 6) بلافاصله ارتباط برقرار مي شد به طوري كه نزاجا در نصب و روانه كردن پلهاي خود ركورد جديدي از نظر زمان و تعداد سطوح به كار گرفته شده به دست آورد .

گرچه براي كسب اطلاعات در خصوص چگونگي شركت يگانهاي پل در عمليات والفجر8 تلاش زيادي گرديداما به جـز نـامه شـماره 7811/81/18/3001 ـ 24/11/64 قرارگاه عمليـات جنـوب مـدارك ديـگري بدست نيامد ، (سند شماره 12) اين نامه به تنهايي مشخص مي كند كه نزاجا تا چه اندازه در اين رابطه خود را سهيم مي‌دانسته است و بي‌دريغ تمام امكانات خود را براي برقراري خطوط تداركاتي به كار گرفته است.

افزون بر يگانهاي قيد شده در نامه مورد بحث ، برابر سندي از معاونت پرسنلي نزاجا كه در آن آمار تلفات رزمي يگان هاي شركت كننده در عمليات والفجر8 قيد شده است ، از شركت گردانهاي 404و 436 و گروهان پل نام برده شده است. [1]  

جداي از يگانهايي كه نام برده شدند در يك جمع بندي كه معاونت عمليات اطلاعات نزاجا از يگانهاي‌ شركت كننده در منطقه عمليات والفجر8 بعمل آورده است، در بخش مهندسي قيد گرديده است كه 95 سطح پل پي. ام.پي (معادل سه گروهان پل شناور) با خودروهاي مربوطه و 20 دستگاه طراده جي اس بي اعزام گرديده است (ممكنست پاره‌اي از يگان‌هاي پل كه در جدول از آنها نام برده شده است جزء همين 95 سطح فوق باشند).

منبع: ارتش در فاو، اسدی، هیبت الله، 1389، ایران سبز، تهران


[1]– اين جدول از جدول تركيبي معاونت پرسنلي كه در آن آمار تلفات يگان‌هاي توپخانه و مهندسي شركت كننده در عمليات والفجر8 قيد شده است استخراج گرديده است.

 

 

 

 

 


1 . نوار مصاحبه ستوان‌يكم رمضان علي حكيمي.

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده