عملیات والفجر3
با توجه به اين كه درنيمه اول مرداد ماه 1362 علاوه بر نبرد والفجر3 درمنطقه مهران، نبرد والفجر2 نيز در منطقه پيرانشهر حاج عمران در جريان بود و نبرد حاج عمران با پيروزي رزمندگان ما پايان يافت، درنتيجه تدبير جديد فرماندهي هدايت جنگ نيروهاي مسلح جمهوري اسلاامي ايران براي طرحريزي و اجراي عمليات آفندي نيمه گسترده به نتيجه كمال مطلوب رسيد . هر دو نبرد اوليه كه در مرداد ماه 1362 بر اساس اين تدبير اجرا شد، با موفقيت بسيار خوب به نتيجه نهايي رسيد .

بخش هشتم:

 

شكست قطعي نيروهاي عراق در ارتفاع زالوآب همان‌گونه كه انتظار مي‌رفت، سبب شكست قطعي اراده فرماندهي دشمن در تمام منطقه نبرد مهران گرديد. بدين سبب با وجود اين‌كه نيروهاي عراق تا حاشيه شهر مهران رسيده بودند و با يك يورش چند دقيقه‌اي مي‌توانستند آن شهر را تصرف كنند، با سقوط ارتفاع زالوآب كه كليد نظامي اين نبرد بود مصلحت بر آن ديدند از قبول تلفات و خسارات بيشتر اجتناب كنند و نه تنها شهر مهران را رها سازند، بلكه حتي تا مواضع پدافندي كم‌خطر از آن شهر فاصله بگيرند.

بر اساس اين تدبير، نيروهاي دشمن قسمتي از مواضع اشغالي در نبرد روزهاي قبل بويژه روز 17 مرداد را تخليه كردند و به مواضع بعدي عقب‌نشيني نمودند . طبق اسناد موجود راديو عراق در ساعت 1105 رسماً عقب‌نشيني نيروهاي عراقي را از حوالي شهر مهران اعلام كرد. با دريافت اين خبر به رزمندگان ايران، در آن منطقه دستور داده شد؛ اجازه ندهند دشمن به سلامت از اين مهلكه فرار كند . تا آن‌جا كه بتوانند ضرباتي به دشمن وارد سازند . براي اين منظور به تيم هوانيروز نيز دستوراتي داده شد. از ساعت 1115 عقب‌نشيني نيروهاي عراق از حوالي شهر مهران كاملاً مشخص گرديد و نيروهاي دشمن تلاش كردند هرچه سريع‌تر از برد جنگ‌افزارهاي ضد تانك ايران خارج شوند . اين حركات به عقب دشمن تا حدود ساعت 12 روز 18 مرداد ادامه داشت.

بدين ترتيب نبرد والفجر3 در منطقه مهران كه از ساعت 23 روز 7 مرداد ماه شروع شده بود، در حدود ساعت 12 روز 18 مرداد ماه و بعد از 10 روز مبارزه بسيار سخت بين نيروهاي ايران و عراق، به نفع نيروهاي ايران پايان يافت. ولي در قسمت غرب و جنوب‌شرقي مهران نيروهاي ايران قسمتي از مواضع قبلي خود را از دست داده بودند و خط دفاعي نيروهاي ايران در اين منطقه در غرب به جاده فرخ‌آباد رستم‌آباد و در جنوب‌شرقي به حوالي جاده دهلران مهران تغيير محل داده بودند. بنابراين نيروهاي ايران هنوز حداقل يك مأموريت ديگر را بايد اجرا مي‌كردند و آن اشغال مجدد مواضع پدافندي در خطوط دفاعي قبل از 15 مرداد ماه بود.

در ساعات بعدازظهر روز 18 مرداد گردان‌هاي1 پياده تيپ58 و گردان 243 تانك لشكر21 پياده به تدريج وارد منطقه نبرد مهران شدند و از نظر نيروي تقويتي وضعيت نيروهاي ايران تا حدودي بهتر شد.

با شروع تاريكي شب و تثبيت كامل منطقه نبرد شوراي فرماندهان براي بررسي وضعيت و اتخاذ تصميم جهت تكميل مأموريت در قرارگاه نجف تشكيل شد . در ساعت 2200 فرماندهان نظامي و سپاهي از جمله سرهنگ ستاد جمالي جانشين فرمانده نيروي زميني، سرهنگ جاوداني فرمانده نظامي و برادر شريعتي فرمانده سپاهي قرارگاه نجف و تعدادي ديگر از افسران و برادران سپاهي در قرارگاه نجف گرد آمدند . بعد از مذاكرات و مشاورات تصميم گرفته شد، در قسمت شمالي منطقه بررسي‌هايي براي امكان ادامه حمله به عمل آيد . در قسمت غرب و جنوب‌شرقي مهران يگان‌هاي مستقر شده در آن منطقه پيشروي كنند و مواضع از دست داده خود را در نبرد سه روزه مجدداً اشغال نمايند. اين دستور در روز19 مرداد ماه قابل اجرا نشد بنابراين در اين روز تلاشی از طرف نيروهاي خودي ودشمن انجام نگرفت و تغييراتي در منطقه به وجود نيامد.

براي اين‌كه وضعيت توان رزمي نيروهاي ارتشي ايران روشن‌تر شود، يادآوي اين نكته مي‌تواند به اين موضوع كمك نمايد. در مطالب قبل گفتيم كه براي تقويت يگان‌هاي درگير شده در منطقه مهران تعدادي جنگ‌افزار ضد تانك از لشكر21، 28 و 81 دريافت شد. در منطقه مهران كاملاً پايان نيافته بود. در روز 19 مرداد به يگان‌ها دستور داده شد؛ سريعاً جنگ‌افزارهاي ارسالي از لشكر81 زرهي را جمع‌آوري كنند تا مجدداً به آن لشكر عودت داده شود.

لازم به يادآوري است كه شايد تعداد اين جنگ‌افزارها از حدود 15 يا حداكثر 20 قبضه تجاوز نمي‌كرد، اما توان رزمي يگان‌هاي ارتشي آن‌قدر ضعيف بود كه براي يك لشكر زرهي حتي همين مقدار جنگ‌افزار نيز جنبه حساس و شايد هم حياتي پيدا كرده بود. نمونه ديگر آن‌كه براي جابجايي گردان808 پياده اعزامي از مركز آموزش كرمان تعداد هشت دستگاه خودرو از تيپ84 پياده دريافت و در اختيار گردان808 پياده قرار داده شده بود. در همان روز 19 مرداد دستور داده شد، اين خودروها به تيپ84 برگردانده شود. لازم به يادآوري است كه خود اين تيپ نيز در اين منطقه نبرد به شدت در‌گير بود .

 علاوه بر آن در منطقه كاني‌سخت واقع در شمال منطقه نبرد مهران كه جزو منطقه مسئوليت تيپ84 پياده بود، تهديدي ايجاد شده بود. در روز 20 مرداد يگان‌هاي ايران موفق شدند؛ در جنوب‌شرقي و غرب مهران مواضع از دست داده را دوباره و بدون درگيري با دشمن اشغال كنند. در ساعت 0930 فرماندهي فتح2 گزارش داد يگان‌هاي آن قرارگاه در خط پدافندي قوسي‌شكل از شمال فرخ‌آباد تا خسروآباد و منصورآباد مستقر گرديدند. براي ارائه پيروزي رزمندگان ايران اسلامي، خبرنگاران رسانه‌هاي گروهي خارجي به آن منطقه نبرد برده شدند. در اين بازديد، يك مين در يكي از ارتفاعات مورد بازديد منفجر شد. يك نفر مترجم ايراني شهيد و 4 خبرنگار خارجي مجروح گرديدند . بعداً يكي از مجروحين كه خبرنگار هندي بود فوت كرد. بدين ترتيب عمليات والفجر3 كاملاً خاتمه يافت ونيروهاي هر دو طرف در طرفين خط تماس به حالت پدافندي درآمدند .

 آخرين دستور عملياتي مربوط به اين منطقه كه يك دستور پدافندي بود در21 مرداد ماه به يگان‌ها ابلاغ شد. طبق اين دستور پدافندي به شماره 12 به لشكر علي‌ابن ابي‌طالب(ع) از عناصر سپاه پاسداران كه وارد منطقه مهران شده بود، دستور داده شد؛ عناصر لشكر ثارالله را تعويض كند و مسئوليت پدافندي غرب و جنوب شرقي را بر عهده بگيرد . در سازمان و گسترش يگانهاي ارتشي نيز تغييراتي جزئي داده شود.

در 24 مرداد ماه عمليات والفجر3 خاتمه يافته اعلام گرديد و طي دستور شماره 13 قرارگاه عملياتي نجف، قرارگاه عملياتي فتح كه مسئوليت طرحريزي و هدايت عمليات والفجر3 را بر عهده داشت منحل گرديد . عناصر زير امر آن  در دو قرارگاه به نام نصرت و وحدت سازماندهي شدند و مستقيماً زير امر قرارگاه نجف قرار گرفتند. ازجمله تغييراتي  كه در گسترش و ماموريت يگانهاي ارتشي داده شد، وضعيت تيپ84  پياده بود . اين تيپ از مسئوليت منطقه مهران رها، فقط مسئوليت پدافندي منطقه كاني سخت و شور شيرين عهده دار گرديد پدافند منطقه مهران به عناصر سپاه پاسداران و تيپ 4 زرهي لشكر21 پياده ارتش محول گرديد.

 با توجه به اين كه درنيمه اول مرداد ماه 1362 علاوه بر نبرد والفجر3 درمنطقه مهران، نبرد والفجر2 نيز در منطقه پيرانشهر حاج عمران در جريان بود و نبرد حاج عمران با پيروزي رزمندگان ما پايان يافت، درنتيجه تدبير جديد فرماندهي هدايت جنگ نيروهاي مسلح جمهوري اسلاامي ايران براي طرحريزي و اجراي عمليات آفندي نيمه گسترده به نتيجه كمال مطلوب رسيد . هر دو نبرد اوليه كه در مرداد ماه 1362 بر اساس اين تدبير  اجرا شد، با موفقيت بسيار خوب به نتيجه نهايي رسيد . علاوه بر آن كه قسمتهايي از سرزمين اشغال شده ما در منطقه  مرزي پيرانشهر و مهران آزاد شد، در اين دو منطقه نبرد نيروهاي ايران وارد خاك عراق شدند و نبرد را به داخل خاك عراق كشاندند . اين پيروزي ها مي توانست سرآغاز پيشروي بيشتر نيروهاي ايران در داخل خاك عراق و دور كردن تهديد آتش توپخانه دشمن از مناطق مرزي ايران باشد.

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده