پیشتازان غرب کرخه
بخش سیزدهم: بررسي عمليات 9 آبان توسط استادان دانشگاه جنگ الف ـ در بررسي امور اطلاعات و عمليات منطقه جنوب كه توسط دانشكده فرماندهي و ستاد در تاريخ 2/5/60 تا 5/3/60 توسط استادان دانشگاه جنگ (سرهنگ توپخانه ستاد اقبال محمّد زاده و سرهنگ توپخانه ستاد مسعود بختياري) در رابطه با عمليات 9 آبان از افسران ستاد و فرماندهان لشكر21 به عمل آمد، در مورد روش سازمان آفندي دشمن با توجّه به سوابق حمله و ابعاد حمله و ميزان اشتباهات عمليات متجاوز افسران ركن دوّم و ركن سوّم لشكر21 و تيپ1چنين اظهار داشتند.

اظهارات ركن 2 لشكر21 :

لشكر 1و10 ( ابتدا نيروي مخصوص و بلافاصله تانك ها در پشت آنها حمله كردند) يكي از مواردي كه ما آن را اشتباه تاكتيكي دشمن به حساب مي آوريم، اين است كه هر گاه واحدهاي جلو با مقاومتي رو به رو شدند، بلافاصله فرار مي نمايند . در حالي كه اگر زمين گير شوند و سپس آن را تقويت نمايند، بهتر مي تواند نتيجه بگيرند. فرماندهان دشمن نيز به ندرت در خط مقدّم حمله قرار مي گيرند .

اظهارات ركن 3 لشكر21 :

1- در آفند روز 9/8/59 از روي قرايني مانند فعاليت هاي مخابراتي پست شنود ما برآورد كرديم كه دشمن حمله خواهد كرد. در روز 9/8/59 دشمن در ساعت 0415 آتش تهيه خود را به مدّت 105 دقيقه اجرا نمود . سپس پياده و مكانيزه و بعد تانك ها و سپس كماندو و چترباز وارد عمل شدند . پيشروي آنها تا حدّي بود كه به مرحله جنگ سرنيزه هم رسيد. 4 تا 5 مرحله حمله كردند و امواج حمله آنها پي در پي در هم شكست .

2- طرح حمله و ساعت حمله آنها دو روز قبل افشا شد . يكي از فرماندهان توپخانه متجاوز، اسير شده بود و دو روز قبل از عمليات طرح فوق را افشا نمود .

3- عدم اجراي آتش ضد آتشبار، موقعي كه امواج نيروهاي پياده آنان زير آتش سنگين نيروهاي ما قرار داشتند .

4- اتّكاي حمله آنها به جادّه ها به خصوص جادّه عين خوش به پاي پل .

 

ب ـ اظهارات تيپ1 لشكر21 در خصوص اقدامات دشمن

1- اجراي آتش سنگين توپخانه قبل از هر گونه عمليات

2- تركيب يگان هاي مكانيزه و تانك

3- استفاده از يگان هاي تانك به عنوان ضربت و استفاده كمتر از پياده

4- تلاش بي حد مهندسي در مورد ايجاد حفاظ در زمين هاي باز

5- استفاده از آتش تانك به عنوان توپخانه يا تقويت آتش پشتيباني در موقعي كه نياز به انبوه آتش بود .

6- تجربه نشان داد كه آتش تهيه روي مواضع مستحكم و آرايش يافته تأثير چنداني ندارد، زيرا 105 دقيقه آتش تهيه دشمن كه با كليه سلاح ها روي مواضع ما  اجرا كرد، جمعاً 18 نفر تلفات دربرداشت و با توجّه به حجم آتش سنگين تعداد شهيد و زخمي خوشبختانه وسيع نبوده است .

7- چنانچه بتوان بالگردهاي هوانيروز را توسط ديده بان هاي مقدّم توپخانه يا ناظرين مقدّمي كه از هوانيروز اعزام مي شوند، به سوي هدف هدايت نمود نتيجه با ارزشي به دست خواهد آمد .

8- عدم توانايي يگان هاي پياده در استفاده از تانك ها و عدم همكاري مقابل بين آنان به وضوح ديده مي شود .

 

پ ـ نكات برجسته عمليات مورخه9/8/59 تيپ1 (پدافند در مقابل تك ارتش عراق ) :

1- افسران ستاد تيپ1 لشكر21 هر كدام بدون توجّه به درجه و شغل سازماني به جاي چند نفر كار كردند و كمبود پرسنل را تا حدّي جبران كردند .

2- آمادرساني به خصوص مهمّات در كليه رده ها به خوبي انجام گرفت .

3- مديريت و وحدت فرماندهي خوب بود .

4- استقرار مناسب سلاح ضد تانك (در مواضع مناسب و سركوب)

5- حداكثر استفاده از آتش توپخانه و خمپاره انداز 

6- شهامت ـ شجاعت ـ از خود گذشتگي كليه پرسنل از سرباز گرفته تا افسر

7- نفود اعزام تيم هاي شكار تانك گردان ها به جلو كه مسلّح به آر پي جي7 بودند .

8- رعايت حفاظت و اطلاعات

 

ت ـ نقاط ضعف 9/8 آبان تيپ 1 لشكر (پدافند در مقابل تك ارتش عراق ) :

1- كمبود افسران جزء به ويژه پياده كه موجب گرديد افسران ستاد تيپ در نقش فرمانده دسته هم انجام وظيفه نمايند . 

2- استعداد تيپ براي پوشش منطقه واگذاري كافي نبود براي رفع اين مشكل پياپي پرسنل جابه جا مي شدند كه در زمان عمليات آسيب پذير بودند و به آنها تلفاتي وارد شد .

 

 

نحوه گسترش سرپل توسط يگان هاي لشكر در مناطق تحت مسئوليت

 

مقدّمه :

از ابتداي استقرار لشكر21 حمزه در خط پدافندي، فرماندهان در كليه رده هاي فرماندهي تصميم جدّي گرفتند به هر شكل ممكن خود را به دشمن نزديك نموده تا ضمن حفظ تماس ، خود را براي يك عمليات سرنوشت ساز و تعيين كننده آماده نمايند .

به همين منظور در كليه مناطق تحت مسئوليت لشكر فعاليت ها آغاز شد و به جز تيپ1 كه در منطقه سرپل نادري منطقه اي به عرض حداكثر پنج و عمق سه كيلومتر را در غرب كرخه اشغال كرده بود، بقيه يگان هاي لشكر در جبهه مياني و جنوبي جاپايي در غرب كرخه نداشتند . لذا از بدو استقرار يگان هايي كه در جبهه مياني و جنوبي مستقر بودند، با وسايل ابتدايي عبور از رودخانه خروشان كرخه مثل بستن كابل بالاي سر ـ بشكه ـ تيوپ ـ قايق (پايي و پارويي و موتوري) سپس دو به و پل      پي ام پي و پل ام4 تي6 و پل بيلي با عبور از كرخه ابتدا در حد تيم سپس گروه در نهايت به صورت يگان عمده در غرب كرخه مستقر گرديدند .

شش ماه اوّل جنگ كه بيش از 95 درصد سرتاسر غرب كرخه به اشغال دشمن در آمد، بدين منوال گذشت و نيروهاي لشكر21 حمزه در شرايط غير متعارف توانستند با عبور از كرخه جاي پاي كوچكي را در غرب كرخه در ساحل نزديك اشغال نمايند . با تثبيت ارتش عراق و شكل گرفتن تدريجي يگان ها و آشنايي پرسنل به وضعيّت منطقه و شناخت دشمن و توجيه فرماندهان به منظور گسترش سرپل در اواخر مهرماه سال59 دستورالعمل عمليات گشت زني شامل (گشتي شناسايي و رزمي) به منظور به ستوه آوردن و حفظ تماس و كنترل نقل و انتقالات و كسب آخرين اخبار و گرفتن اسير از دشمن توسط قرارگاه مقدّم نزاجا در جنوب به يگان ها ابلاغ شد و اين دستور نيز از همان تاريخ در كرانه غربي رودخانه كرخه در كليه مناطق استحفاظي لشكر از پاي پل نادري تا غرب شوش توسط يگان هاي لشكر21 به مرحله اجراء در آمد .

اوّلين دستورالعمل عمليات گشتي برابر دستور جزء به جزء شماره3 قرارگاه مقدّم نزاجا در جنوب با شماره اعلام صول ق خ 27 در تاريخ 27 مهرماه صادر و يگان هاي لشكر بر مبناي مأموريت ذاتي يگان پدافند كننده مأموريت يافتند در منطقه مربوطه عمليات دستبرد و كمين را حداقل در سه كيلومتري غرب رودخانه كرخه از مختصات (86-23) تا (26-48) تا كانال توانا به مرحله اجرا درآورند .   « مدرك 262 »

(پيوست7 دستور جزء به جزء شماره3 قرارگاه مقدّم نزاجا در جنوب)  

بر مبناي دستورالعمل نزاجا لشكر21 حمزه در تاريخ 26 آبان 59 دستور         جزء به جزء شماره7 خود را با اعلام وصول ت ـ ج 39 صادر و به يگان ها ابلاغ نمود كه با اعزام گروه هاي گشتي رزمي تلفات و خسارات مادي و رواني تدريجي به دشمن وارد نموده و به منظور تضعيف تدريجي عمليات ايذايي و ممانعتي را به نحوي اجرا نمايند كه با وارد كردن ضربت هاي محدود در نقاط مختلف امنيّت و آرامش را از دشمن سلب نماييد .   «‌ مدرك 263 »

(پيوست شماره 8 دستور جزء به جزء شماره 7 لشكر21 حمزه)

 

وظايف و مسئوليت يگان هاي لشكر

الف ـ تيپ1 پياده

مأموريت دارد با اعزام گشتي رزمي به سه راه قهوه خانه سرخه فليح و سرخه صالح از استعداد و گسترش و تركيبات دشمن كسب اطلاع و حتّي الامكان عناصر دشمن را اسير نمايد .

ب ـ تيپ2 پياده

با اعزام گروهاي گشتي به مناطق زغن ـ انگوش، از استعداد و گسترش دشمن كسب اطلاع نموده و با نفوذ به سنگرهاي متجاوز ضمن وارد آوردن ضرباتي نسبت به دستگيري آنها اقدام نمايد .

پ ـ تيپ 3 پياده

مأموريت دارد با اعزام گروه هاي گشتي به مناطق سرخه ملحه ـ كوت كاپن ضمن وارد آوردن ضربات شديد به متجاوز حتّي الامكان پرسنل متجاوز را براي شناسايي يگان هاي دشمن مستقر در منطقه و كسب اطلاع دستگير يا معدوم سازد . 

ت ـ گردان 247 سوارزرهي

ضمن اجراي مأموريت هاي محوّله نسبت به اعزام عناصر گشتي در منطقه اقدام نماييد .

تك هاي محدود اجرا شده در مناطق تحت كنترل لشكر و دست آورد اين تك ها

(الف) در منطقه تيپ 1

در اوّلين طرح توسعه سرپل، لشكر تصميم گرفت كه سرپل غرب نادري را كه تيپ1 پياده با گردان هاي 131 و 138 و 135 از تيپ هوابرد در آن مستقر بود، از قسمت غرب توسعه دهد تا ضمن تأمين جناح راست سرپل ارتباط نظري را با تيپ84 برقرار نمايد و در نهايت شكاف موجود را تأمين نمايد و ديد دشمن را از عقبه منطقه سرپل بردارد و خود درمنطقه ، ديده باني مطمئن و نزديكي داشته باشد . به همين منظور اوّلين تك محدود را در منطقه تپّه چشمه طرحريزي و اجرا نمود.

 

 منبع: پیشتازان غرب کرخه، سالار کیا، علیمحمد، 1380، ایران سبز، تهران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده