پدافند هوایی در دفاع مقدس
بخش ششم و پایانی:عملیات مرصاد صبح روز عملیات مرصاد با روشن شدن هوا، پشتیبانی هوائی صدام حسین از منافقین شروع شد و هواپیماهای رهگیر عراقی در دسته های 5 تا 15 فروندی پرواز روی ستون منافقین را جهت حمایت از منافقین شروع کردند و سایت هاگ مستقر شده در بهترین نقطه ممکن (روی ارتفاع چهارمله)با هواپیماهائی که قصد پوشش هوائی از منافقین را داشتند، درگیر شد. این نبرد سنگین از حدود 5 صبح تا 10صبح آنروز طول کشید و دراین پنج ساعت نبرد سرنوشت ساز 18 فروند هواپیمای دشمن سرنگون شد

از دو عملکرد اصلی پدافند هوایی در دوران دفاع مقدس صحبت شد؛ دفاع سراسری از فضای جمهوری اسلامی ایران و پشتیبانی از نیروهای شجاع و از خود گذشته درگیر در جبهه­های نبرد و با سیر تحول پدافند هوایی کشور در هشت سال دفاع مقدس آشنا شدید و مشاهده نمودید که قسمتی به عنوان واحد کوچک پشتیبانی کننده از سایر نیروها بود، چگونه به یک واحد عمده تأثیر گذار در حفظ و صیانت از این مرز و بوم و سرنوشت ساز در جبهه­های نبرد تبدیل شد.

در این بحث با چهره و مأموریت دیگری از پدافند هوائی آشنا خواهید شد. پدافند هوائی به عنوان نیروئی درگیر مستقیم با دشمن علاوه بر پوشش هوائی نیروهای درگیر و حفاظت از منابع و ثروتهای ملی کشور در نبرد­های آینده، پدافند هوایی باید در جلوی نوک تیز پیکان دشمن بایستد و اولین ضربات را به دشمن خواهد زد و باید منتظر فشار و حمله­های اصلی دشمن به خود باشد.

عملیات مرصاد اولین عملیات از این نوع بود، در تاریخ هشت سال­ دفاع­ مقدس. بیشترین شهدا را در این عملیات تقدیم انقلاب اسلامی نمودیم. حدود دو ماه قبل از عملیات مرصاد، تغییرات در  فعالیت­های نیروی هوایی عراق شروع شد و جابجایی­ها و تمرینات نیروی هوایی عراق حکایت از فعالیتی سنگین در نواحی کرند داشت. به همین علت، شهید ستاری فرمانده وقت نهاجا دستور آمادگی به قرارگاه فجر در منطقه کرند و اسلام‌آباد را ( قرارگاه رعد به دو قرارگاه فجر و کوثر توسط شهید بابایی قبل از شهادت ایشان تقسیم شده بود ) صادر نمود. با گذشت زمان، این آمادگی شدت می گرفت تا جایی که ایشان دستور ذخیره جیره اضطراری و سوخت و آب را نیز در مواضع صادر کرده بود. روش­ها همان تجربه های بدست آمده در والفجر 8  بود. تمام موارد مو به مو اجرا می‌شد. تفاوت اصلی در این عملیات (رادار ما در) پشتیبانی کننده ما بود رادار همدان روی منطقه عملیاتی تسلطی راکه رادار بندر امام روی منطقه والفجر8 داشت را نداشت، جهت رفع این نقص دو دستگاه PAR هاگ به عنوان کپ فیلر  در ارتفاعات قلاجه عملیاتی شد و در اختیار رادار همدان قرار گرفت ولی کنترل اصلی عملیات را رادار همدان به عهده داشت. عملیات و مهندسی رزمی و پشتیبانی رزمی قرارگاه در اسلام آباد غرب مستقر شده بودند و ارتباط تاکتیکی نزدیک به PAR های گردنه قلاجه مستقر بود. قرارگاه فجر دو سایت عملیاتی در منطقه داشت؛ یکی در دشت ایلام و دیگری نزدیک کرمانشاه. با بالا رفتن درجه آمادگی، همه پرسنل خبره به منطقه اعزام شدند (سرهنگ2 ابراهیم مرآتی)  مسئول عملیات و سرهنگ قشقائی رئیس مهندسی رزمی و حاج آقا شیبانی به عنوان فرمانده آماد رزمی به اسلام آباد اعزام شدند و سرهنگ فاجانی فرمانده­ ارتباط تاکتیکی­در قلاجه حضور داشت. همچنین با تجربه‌ترین فرمانده سایت هاگ سرهنگ ذبانی به اصلی‌ترین سایت منطقه در دشت ایلام اعزام شد.

این اعزام نیروی سنگین نشان از آمادگی بالای پدافند هوایی قبل از عملیات مرصاد داشت. یک هفته قبل از شروع عملیات مرصاد، سرهنگ دستنبو بهترین شاگرد آموزش دیده شهید ستاری، توسط قرارگاه فجر به منظور هدایت عملیات به سایت سوباشی اعزام شده بود.

یک روز قبل از عملیات مرصاد، تعدادی هواپیمای عراقی جهت شناسایی وارد منطقه شدند که دو فروند آنها مورد اصابت قرار گرفتند و برابر دستورالعمل قرارگاه پس از درگیری و احساس اینکه محل سایت توسط دشمن شناسایی شده، بلافاصله دستور جابجائی داده شد و سایت هاگ از ( چهار زبر ) به  (چهار مله) جابجا شد. پس از جابجایی، سرهنگ مرآتی عازم قرارگاه مستقر در نزدیکی اسلام آباد شدند. در زمان عبور از شهر اسلام آباد در نزدیکی غروب آفتاب متوجه آشوب و بهم ریختگی شهر اسلام آباد می شوند.

در ابتدا متوجه هجوم منافقین به شهر اسلام آباد نشدیم و تصور بر این بود که تعدادی اوباش نظم شهر را بهم ریخته اند.

هنوز کسی از شروع عملیات مرصاد اطلاع نداشت. سرهنگ مرآتی با زحمت خودش را از شهر نجات داد و به قرارگاه رساند. چگونگی شلوغی شهر به فرماندهی اطلاع داده شد و احتمال اینکه تعدادی اوباش و شرور شلوغ کرده باشند داده می‌شد. به شهید ستاری اطلاع داده شد. شهید دستور دادند؛ مجدداً با احتیاط برگردید و ببینید شهر چه خبر است. به سرهنگ مرآتی دستور داده شد؛ داخل شهر نشود، ولی از نزدیک بررسی نماید چه اتفاقی در شهر اسلام آباد رخ داده و گزارشی دقیقی از اتفاقات و شلوغی شهر اسلام آباد تهیه نماید که ایشان پس از­برگشت گزارش دادند که شهر به اشغال منافقین­ در آمده و ستون نظامی منافقین با نفربر و سلاح های سنگین وارد شهر شده اند. متأسفانه بجز پدافند هوایی همه غافلگیر شده بودند که متعاقب آن، شهر به آتش کشیده شدکه شعله­های آتش از فاصله‌های دور دیده می‌شد. تسلط­کامل به شهر حدود پنج ساعت طول کشید و نزدیکی‌های صبح ستون منافقین به طرف کرمانشاه حرکت کرد.

تجهیزات سنگین منافقین هم زمان از کرند به طرف اسلام آباد و از اسلام آباد به طرف کرمانشاه حرکت نمودند.

صبح روز عملیات مرصاد با روشن شدن هوا، پشتیبانی هوائی صدام حسین از منافقین شروع شد و هواپیما­های رهگیر عراقی در دسته­های 5 تا 15 فروندی پرواز روی ستون منافقین را جهت حمایت از منافقین شروع کردند و سایت هاگ مستقر شده در بهترین نقطه ممکن (روی ارتفاع چهارمله)با هواپیماهائی که قصد پوشش هوائی از منافقین را داشتند، درگیر شد. این نبرد سنگین از حدود 5 صبح تا 10صبح آن‌روز طول کشید و دراین  پنج ساعت نبرد سرنوشت ساز 18 فروند هواپیمای دشمن سرنگون شد و هواپیما­های اف-4 پایگاه همدان و اف-5 های پایگاه دزفول و بالگردهای هوانیروز زیر چتر پوشش سنگین پدافند هوائی آنچه را باید سر­منافقین بیاورند، آوردند و کل نیروهای متجاوز منافقین و تجهیزات سنگین آنها را منهدم نمودند.

دشمن بعثی وقتی از­حمایت ­منافقین نا­امید گردید، از راه منطقه کوری که در استان کردستان رادار همدان داشت به منطقه نفوذ کرد و رادار سوباشی و پایگاه همدان را بمباران کرد. متأسفانه رادار سوباشی مورد اصابت قرار گرفت و منهدم گردید و دو شیفت پرسنل عملیات آن به شهادت رسیدند. پس از اشغال شهر اسلام آباد توسط منافقین، باقیمانده پرسنل قرارگاه فجر در حال تخلیه هم در نزدیکی اسلام آباد بودند که توسط منافقین محاصره گردیده و پرسنل پشتیبانی قرارگاه توسط منافقین قتل عام شدند.

در این عملیات، ما تعداد 21 نفر از بهترین پرسنل پدافند هوایی را که سرمایه­ای ارزشمندی برای پدافند هوایی بودند،  در رادار سوباشی از دست دادیم.  همچنین تعداد حدود 34 نفر پرسنل مومن و فداکار و جان بر کف آمادرزمی را در مقر قرارگاه فجر در اسلام آباد. گرچه خسارتی سنگین و غیر قابل جبرانی برای پدافند هوائی بود و ما تعداد زیادی از با تجربه ترین و با ارزش ترین افسران عملیات خود را که سرمایه با ارزش برای پدافندهوائی بودند را از دست دادیم ولی در مقابل آنچه بدست آوردیم و خدمتی که به جمهوری اسلامی و مردم عزیزمان شد، ارزش داشت. روح تمام آن راد مردان شجاع پدافند هوائی قرین رحمت باد.

در این عملیات غرورآفرین، پدافند هوایی از نقطه یا مناطقی دفاع نمی‌کرد. عملیاتی هم که­ رزمندگان اسلام با­دشمن درگیر شوند، وجود نداشت. پدافند هوایی با هواپیماهایی که پوشش ستون منافقین برای رسیدن به کرمانشاه را به عهده داشتند، درگیر شد و دین خود را به جمهوری اسلامی ایران ادا نمود و باعث شکست بزرگ برای صدام و منافقین و پیروزی شیرینی برای جمهوری اسلامی ایران شد. پایان

 

منبع: پدافند هوایی در دفاع مقدس، سرتیپ غلامی، براتعلی، 1394، ایران سبز، تهران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده