نیروی هوایی در دفاع مقدس
ماموریتهای راهبردی نهاجا با آغاز جنگ ، نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران ناگزیر شد كه نیروهای خود را اعم از خلبان و هواپیما به چند مأموریت تفكیك شده اختصاص دهد كه یكی از آن مأموریتها بمباران استراتژیك هوایی و انهدام پالایشگاههای تولید انواع سوخت و روغن برای استفاده هواپیماها، تانكها و خودروهای ارتش عراق بود.

-انهدام پل های استراتژیک عراق

2-قطع استراتژیک صدور نفت خام عراق ( انهدام مراکز استخراج نفت، تلمبه خانه ها، پالایشگاه ها مراکز تولید فراورده های نفتی ، مخازن سوخت، پایانه های صدور نفت خام

3-انهدام نیروگاههای تولید برق

4-عملیات عکسبرداری و شناسایی هوایی از تأسیسات نظامی و صنعتی دشمن

5-انهدام بنادر استراتژیک و باراندازهای ساحلی عراق

6-انهدام پادگانهای ارتش عراق

7-پشتیبانی از عملیات های نزاجا و از کار انداختن ماشین جنگی عراق

8-پشتیبانی و همکاری با نداجا در باز نگه داشتن راههای مواصلاتی خلیج فارس(صادرات و واردات کالا و مواد نفتی)

9-پدافند هوایی از تأسیسات استراتژیک کشور

عملیات استراتژیك هوایی؛ انهدام پلهای استراتژیك عراق

شروع عملیات 2/7/59 و میزان مهمات مصرف شده 71668 پوند و تعداد سورتی پرواز انجام شده 30 سورتی. در این عملیات دو فروند هواپیمای فانتوم از دست رفت و سروان خلبان هوشنگ كیان آرا و ستوانیكم خلبان علی اكبر سامانی به شهادت رسیدند. سرگرد خلبان ارسلان مرادی و ستواندوم خلبان مجید علیدادی نیز از مرگ حتمی نجات یافتند.

قطع استراتژیک صدور نفت عراق

 

انهدام مراكز استخراج نفت، تلمبه خانه های نفتی، پالایشگاههای نفت  و مراکز تولید فراورده های نفتی

با آغاز جنگ ، نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران(1) ناگزیر شد كه نیروهای خود را اعم از خلبان و هواپیما به چند مأموریت تفكیك شده اختصاص دهد كه یكی از آن مأموریتها بمباران استراتژیك هوایی و انهدام پالایشگاههای تولید انواع سوخت و روغن برای استفاده هواپیماها، تانكها و خودروهای ارتش عراق بود. از سوی دیگر در آن حال و هوای جنگ تمام عیار، كاستن توان مالی و ذخیره‌های ارزی و اعتباری كشور عراق نیز كه می‌توانست هرلحظه میدان مانور سیاستمداران را بیشتر و تنور سیری ناپذیر جنگ را داغتر نماید از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود.

تصور استراتژیست‌های هوایی این بود كه پشتوانه ادامه جنگ توسط زمامدار جوان و خام اندیش عراق، صدور نفت و كسب درآمدها و دلارهای نفتی مــی‌باشد، و تنها راه كاستن از توان مالی این كشور انهدام مراكز استخراج و تلمبه خانه های نفتی عراق است. اگر چه انهدام پالایشگاهها و مراكز تولید فرآورده های نفت و پترو شیمی نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بودند،پالایشگاههای نفت می توانستند با افزایش تولیدات خود سوخت هواپیماها، تانكها و خودرو های ارتش عراق را فراهم ساخته و ماشین جنگی ارتش عراق را فعال و پویایی سیستم نظامی این كشور را تضمین نمایند. رهبر خودكامة عراق نیز به تصور خود می‌توانست استراتژی بزرگ خود را كه تحت عنوان قادسیه صدام برای سرنگونی حكومت نوپای انقلابی ایران تدارك دیده بود محقق سازد.

عنوان قادسیه كه یاد آور شكست ساسانیان در برابر سپاه اسلام  در زمان یزدگرد سوم و فروپاشی حكومت ساسانیان بر ایران بود، غرور ایرانیان را جریحه دار می‌ساخت و از این بابت نفرت زیادی علیه زمامدار مغرور عراق كه اكنون خود را سردار قادسیه دوم و پیرو سعدبن ابی وقاص  مـی‌دانست از خود نشان می‌دادند. از سوی دیگر مخالفین سیاسی زمامدار عراق، امضای قرار داد 1975 الجزیره  را توسط دومین شخصیت سیــاسی عراق پس از احمد حسن البكر یعنی صدام حسین جوان را یك ننگ بـرای او و شخصیت سیاسیش به حساب می آوردند. صدام حسین نیزچنین پنداری را در سر داشت كه از وسوسه های این ننگ به گونه‌ای رهایی یابد و با همین نگاه، احمد حسن البكر را با یك ترفند سیاسی بركنار نمود و خود زمام امور را در دست گرفت. علاوه بر استقراض خارجی و حمایت كشورهای امپریالیستی و عرب منطقه ، محاسبات دقیقی روی بودجه کشور عراق انجام داد.

در این راستا به منظور کاهش بودجه عراق تلمبه خانه‌های نفتی آن کشور كه نفت خام را به تركیه و سواحل دریای مدیترانه بندر “ یوموتالیك” و از آنجا به اروپا انتقال می‌داد همچنین پالایشگاههای بصره، الدوره، خانقین، كركوك، موصل و مراكز نفتی الحلفائیه رمیله، بصره، نفت‌خانه، خانقین و سكوهای بارگیری نفت در شمال غرب خلیج فارس بنامهای  البكر و الأمیه و تلمبه خانه های K-1، K-2، K-3  و مخازن نفتی در سراسر خاك عراق مورد توجه طراحان عملیاتی هوایی قرار گرفت .

لازم به ذكر است قبل از عملیات، توسط خلبانان اسكادران شكاری شناسایی عكسبرداری هوایی “ آراف-4یی” ( بنام گردان 11 شكاری شناسایی ) از تمامی اهداف گرفته شد و پس از پردازش اطلاعات، برنامه‌ریزی حملات هوایی آغاز گردید.

اغلب عملیات استراتژیك هوایی برای عكسبرداری در آسمان عراق( از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب) بویژه تصاویر مراكز نفتی و پالایشگاه‌ها توسط این قهرمان بزرگ گرفته شده او خلبان هواپیمای شكاری شناسایی“ آراف-4یی” بود و در هنگام انجام عملیات عكسبرداری و شناسایی هوایی بر فراز جبهه‌های زمینی به شهادت رسید

یك تصویر هوایی از پالایشگاهی در خاك عراق

*****

 طراحان عملیات هوایی بر این عقیده بودند كه با قطع تولید فرآورده های نفتی، نیروهای زرهی ارتش عراق در خاك ایران زمین‌گیر خواهند شد و از پیشروی بیشتر باز خواهند ماند.

زمان عملیات

 بنا به پیشنهاد معاون عملیاتی نیرو سرهنگ خلبان محمود قیدیان و پذیرش فرمانده نیروی هوایی سرهنگ خلبان جواد فكوری ، روز دوم جنگ یعنی یكم مهرماه تعیین گردید. عملیات تهاجم ارتش عراق در داخل خاك كشور ایران ظرف چند روز متوقف گردید. در طول جنگ نیز بارها پالایشگاههای نفت عراق هدف بمبارانهای هوایی قرار گرفت، اما هر بار با دید متفاوتی نسبت به نخستین طرحی كه در این نوشتار آمده است.


1- در آن روزها نام نیروی هوایی چنین بود و چندی بعد تصویب شد كه نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران باشد

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده