پیشتازان غرب کرخه
بخش یکم: تعريف تجاوز اصطلاح «تجاوز»(Aggression) علاوه بر معاني و مفاهيمي كه در نوشتار و گفتارهاي روزمره افاده مي كند در علم حقوق به طور اعمّ و حقوق بين المللي عمومي بالاخص متوجّه وضعيّت خاصي در روابط بين دول است كه در آن امنيّت و صلح بين المللي مورد تهديد و مخاطره قرار مي گيرد .

« جنگ تجاوزكارانه » (War of Aggression) نيز حالتي از تجاوز مسلّحانه است كه در آن موزاين و قواعد و عرف متداول بين المللي در باب جنگ نقض و ناديده انگاشته مي شود . قرن ها قبل از آنكه جوامع غربي در انديشه تدوين و تبيين قواعد و مقرراتي دربارة منع توسّل به تجاوز و جنگ مسلّحانه براي دستيابي به اهداف و مقاصد سياسي ـ اقتصادي باشند قرآن كريم ترتيب و تكليف آن را به نحوي صريح و روشن معيّن كرده است . آيات متعدّد و جامعي درباره جنگ مشروع و جهاد در قرآن آمده است و حدود و ثغور اهداف و مشروعيّت اعمال و رفتاري كه در جنگ مجاز مي باشد تصريح گرديده است . در اسلام جنگ به طور مطلق نه خوب است نه بد ، بلكه هدفي را كه دنبال مي كند ، ابزار و روش هايي كه در آن به كار گرفته مي شود صفت جنگ را معيّن مي كند . اصولاً تهاجم ، تعدّي و تجاوز در اسلام منع گرديده است . در سوره بقره (آيه190) چنين آمده است :

«وَقاتِلوُا فِي سَبيلِ اللهِ الّذينَ يُقاتِلُونَكُم وَ لاتَعتَدّوُا اِنَّ اللهَ لا يُحِبُّ المُعتَدين»

اي مؤمنان با كساني كه با شما مي جنگند در راه خدا جنگ كنيد و لكن تجاوز نكنيد زيرا خداوند تجاوزكاران را دوست نمي دارد . يعني نجنگيد مگر آنكه دشمن جنگ را به شما تحميل كند . اين تحميل ممكن است تجاوز مسلّحانه براي غصب حقوق ، سلب آزادي ، تفوّق طلبي و برتري جويي يا تحميل عقيده و اراده و يا تصاحب خاك ، ثروت و از اين قبيل باشد . (استاد شهيد آيت الله مرتضي مطهري)

در واقع آنچه كه از اين آيه مستفاد مي گردد تجويز دفاع در مقابل متجاوز و مهاجم است . بديهي است كه در مقام دفاع نيز اصول الهي و انساني را همواره بايستي هم در انديشه و هم در عمل مورد توجّه قرار داد .

 

 

تعريف تجاوز به موجب قطعنامه 1974 سازمان ملل متّحد :

مادّه يك قطعنامه مزبور چنين مقرّر مي دارد :

« تجاوز عبارت است از كاربرد نيروي مسلّح به وسيله يك دولت عليه حاكميّت ، تماميّت ارضي يا استقلال سياسي دولت ديگري يا به هر طريق ديگري كه منافات با منشور ملل متحد به نحوي كه از تعريف حاضر استنباط  مي گردد ، داشته باشد . » 

مادّه 2- « در نظر اوّل ، نقص منشور به وسيله مبادرت به به كار بردن نيروي مسلّح به وسيله دولتي براي تحقّق عمل متجاوزانه كافي است . » 

مادّه 3-  « هر يك از اعمال مذكور در ذيل اعم از اينكه اعلان جنگ شده باشد يا نه در صورتي كه منطبق با مقرّرات پيش بيني شده در مادّه2 باشند موجب تحقق شرايط يك عمل متجاوزانه مي گردند .

الف ـ تهاجم يا حمله به سرزمين دولتي به وسيله نيروهاي مسلّح دولت ديگر يا هر نوع اشغال نظامي ولو موقّت كه ناشي از يك چنين تهاجم يا يك چنين حمله اي باشد .

ب ـ بمباران سرزمين يك دولت به وسيله نيروهاي مسلّح دولت ديگر ، يا كاربرد  هر سلاحي به وسيله يك دولت عليه سرزمين دولت ديگر .

ج ـ محاصره بنادر يا سواحل يك دولت به وسيله نيروهاي مسلّح دولت ديگر .

د ـ حمله نيروهاي مسلّح يك دولت عليه نيروهاي مسلّح زميني ، دريايي يا هوايي و يا دريانوردي هواپيمايي كشوري دولت ديگر .

بر اساس تعاريف فوق و با عنايت به نكات زير مبني بر تمهيد مقدّمات تجاوز عليه ايران جاي ترديد باقي نيست كه تجاوز برنامه ريزي شده عراق عليه حاكميت ، تماميّت ارضي و استقلال سياسي جمهوري اسلامي ايران ، نقض آشكار اصول و قواعد حقوق عرفي و مثبته بين المللي مي باشد . به منظور شناخت كامل عمليات تجاوزگرانه رژيم بعثي عراق بخشي از اقدامات آن رژيم كه كاملاً مترادف با تعريفات فوق الذّكر و ناقص حقوق بين الملل و همچنين اصول اعلام شده از طرف عراق   مي باشد . ( در تاريخ هشتم فوريه 1980 عراق اعلاميه اي تحت عنوان منشور عرب «THE PAN ARAB CHARTER» صادر نمود اين اعلاميه كه هماهنگ با اصول نهضت غير متعهّد ها مي باشد ، از جمله رعايت اصل عدم توسّل به نيروهاي مسلّح عليه ملّت ها و كشورهاي همسايه سرزمين عربي را پيش بيني مي نمايد . قابل توجّه است كه احترام به تماميّت ارضي و حاكميّت كليه دول عضو ، عدم تجاوز بين دولت هاي عضو و حل و فصل اختلافات از طرق مسالمت آميز ، يكي از اصول قابل توجّه نهضت غير متعهّد ها مي باشد .) نقل مي گردد .

الف ـ بمباران دهات مناطق كردنشين ايران توسط 4 فرزند هواپيماي سخو عراقي در 14 خرداد 1358 (4 ژوئن 1980) بمباران قراء فوراني و امامي از بخش نوسود توسط يك فروند ميگ عراقي در 18/3/58 (8 ژوئن1980) .

ب ـ حمله سراسري31 شهريورماه 1359 (22 سپتامبر1981) عراق به خاك دولت جمهوري اسلامي ايران با دوازده لشكر رزمي و اشغال اراضي و دهات و شهرهاي ايران .

ج ـ بمباران فرودگاه ها و تأسيسات نظامي اقتصادي ايران در شهرهاي تهران ـ اصفهان ـ كرمانشاه ـ تبريز ـ همدان ـ بوشهر ـ شيراز ـ دزفول ـ آبادان ـ اهواز در 31 شهريورماه 1359 (22سپتامبر1981)

د ـ محاصره بندر و شهر آبادان و محاصره و اشغال بندر و شهر خرمشهر ايران به وسيله نيروهاي مسلّح زميني و دريايي عراق .

هـ ـ حمله نيروهاي مسلّح رژيم بعثي عراق (دريايي ـ هوايي و زميني) به   پايگاه ها و تأسيسات نظامي ايران و كشتي هاي تجاري و ناوها و هواپيماهاي نظامي و هواپيماهاي مسافري و تجاري (كشوري) ايران كه در نتيجه منجر به تغيير مسير كريدور پروازهاي بين المللي شد . از آن جمله مي توان حمله هواپيماهاي عراق به هواپيماي وزير خارجه الجزيره شهيد بن يحيي و همراهان ايشان را نام برد .

 

استعداد يگان هاي متجاوز در شروع حمله به غرب دزفول و شوش

1ـ لشكر1 پياده مكانيزه شامل2 تيپ مكانيزه يك تيپ زرهي جمعاً 7 گردان مكانيزه و 5 گردان تانك يك گردان شناسايي ، 4 گردان توپخانه صحرايي (هر كدام 3 آتشبار) ، يك گردان پدافند هوايي و عناصر پشتيباني رزمي و خدمات رزمي

(الف) تيپ1 پياده مكانيزه قدس شامل 3 گردان پياده مكانيزه و يك گردان تانك

(ب) تيپ27 پياده مكانيزه با 3 گردان پياده مكانيزه و يك گردان تانك

(پ) تيپ34 زرهي با 3 گردان تانك و يك گردان پياده مكانيزه

(ت) گردان شناسايي قدس

(ث) توپخانه لشكري با 4 گردان توپخانه صحرايي و يك گردان پدافند

2ـ لشكر10 زرهي شامل2 تيپ زرهي يك تيپ مكانيزه جمعاً 7 گردان تانك    5 گردان پياده مكانيزه ، 5 گردان توپخانه صحرايي ، يك گردان پدافند هوايي و يك گردان شناسايي و عناصر پشتيباني رزمي و خدمات رزمي

(الف) تيپ 17 زرهي با                3 گردان تانك و يك گردان پياده مكانيزه

(ب) تيپ42 زرهي با                   3 گردان تانك و يك گردان پياده مكانيزه

(پ) تيپ24 پياده مكانيزه با  3 گردان تانك و يك گردان پياده مكانيزه

(ت) توپخانه لشكري با                  5 گردان توپخانه صحرايي و يك گردان پدافندي هوايي

 

سازمان لشكر يك پياده مكانيزه ارتش عراق در شروع تجاوز به منطقه غرب دزفول و شوش

1- تيپ 34 زرهي                                                  6- عده هاي لشكر

(الف) گردان تانك قرطبه                                                (الف) گردان مهندسي

(ب) گردان تانك آندلس                                       (ب) گردان مخابرات لشكر

(پ) گردان تانك اشپيله                                       (پ) گردان پدافند هوايي

(ت) گردان8 پياده مكانيزه                                              (ت) گردان شيميايي

2- تيپ1 پياده مكانيزه قدس                   7- پشتيباني لشكر

(الف) گردان1 پياده مكانيزه                                   (الف) فرماندهي و نگهداري

(ب) گردان2 پياده مكانيزه                                              (ب) فرماندهي بهداري

(پ) گردان3 پياده مكانيزه                                              (پ) فرماندهي اردنانس

(ت) گردان1 تانك                                                       (ت) فرماندهي ترابري

3 تيپ27 پياده مكانيزه

(الف) گردان 1 پياده مكانيزه

(ب) گردان 2 پياده مكانيزه

(پ) گردان 3 پياده مكانيزه

(ت) گردان 8 تانك

4- گردان شناسايي قدس

5-  توپخانه لشكر

(الف) گردان 8 توپخانه 122 م م

(ب) گردان 28 توپخانه 152 م م

(پ) گردان 26 توپخانه 130 م م

(ت) گردان 1 توپخانه 122 م م

(ث) يك گردان پدافند هوايي

سازمان لشكر 10 زرهي ارتش عراق در شروع تجاوز به منطقه غرب دزفول و شوش

1ـ تيپ 17 زرهي                                                  6- عده هاي لشكر

(الف) گردان تانك حماد شهاب                      (الف) گردان مهندسي لشكر

(ب) گردان تانك30 تموز                                      (ب) گردان مخابرات لشكر

(پ) گردان تانك14 تموز                                      (پ) گردان پدافند هوايي

(ت) گردان تانك6 پياده مكانيزه                     (ت) گروهان شيميايي

2ـ تيپ42 زرهي                                                   7- پشتيباني لشكر

(الف) گردان تانك صدام                                       (الف) فرماندهي نگهداري

(ب) گردان تانك البعث                                        (ب) فرماندهي بهداري

(پ) گردان تانك يافا                                           (پ) فرماندهي اردنانس

(ت) گردان 9 پياده مكانيزه                                    (ت) فرماندهي ترابري

3ـ تيپ24 پياده مكانيزه

(الف) گردان يك پياده مكانيزه

(ب) گردان دو پياده مكانيزه

(پ) گردان سه پياده مكانيزه

(ت) گردان تانك حزيران

4ـ گردان شناسايي النصر

5ـ توپخانه لشكر

(الف) گردان49 توپخانه 130 م م

(ب) گردان51 توپخانه 130 م م

(پ) گردان19 توپخانه 122 م م

(ت) گردان39 مختلط توپخانه130 و122 م م

(ث) گردان142 توپخانه122 م م 

                   (ج) يك گردان پدافند هوايي

معبرهاي پيشروي ارتش عراق

1ـ معبر شمالي :  كه براي لشكر10 زرهي در نظر گرفته شده بود شروع معبر از علي غربي ـ پل رميله روي رودخانه طيب شرهاني ـ چم سري ربوط ـ رودخانه ميمه ـ موسيان ـ عين خوش ـ دشت عبّاس و به پل نادري ختم مي گرديد .     

2ـ معبر جنوبي : كه براي لشكر1 پياده مكانيزه در نظر گرفته شده بود شروع معبر از حلفائيه ـ فكه ـ ارتفاعات برقازه و دوسلك و تپّه هاي ابوصليبي خات به شوش منتهي مي شد .

3 ـ نحوه پيشروي ارتش عراق از مرز تا رودخانه كرخه : گزارش فرمانده لشكر10 زرهي ارتش عراق سرتيپ حشام فخري كه به هنگام تجاوز و شركت در عمليات آفندي تهيه شده بود در بازگشت به امريه به كلّي سرّي سپاه سوّم نشان   مي دهد كه چگونه ارتش عراق با آمادگي كامل و با طرح اشغال ايران (مرحله يكم خوزستان) عمليات تعرّضي خود را در منطقه عمومي دزفول و شوش با قصد اشغال مناطق فوق و بستن گلوگاه استان خوزستان در منطقه دو كوهه و تنگ فني آغاز نمود و فرمانده لشكر10 زرهي به شرح زير براي تهاجم آماده گرديد .

روز 31 شهريورماه تيپ هاي17 زرهي و تيپ42 زرهي و تيپ24 پياده مكانيزه و گردان شناسايي النصر آماده اجراي عمليات شدند و فرمانده لشكر در منطقه تلويزيون عماره با فرمانده سپاه سوّم ملاقات مي كند و فرمانده سپاه ساعت شروع حمله را اين چنين بيان مي كند : ساعت1200 روز 31/6/59 شروع حمله هوايي و ساعت 0030 روز 1/7/59 زمان شروع حمله زميني و ادامه پيشروي يگان ها در زير نور ماه خواهد بود . برابر دستور يگان هاي سپاه3 دستور فوق را در ساعت تعيين شده به مرحله اجرا درمي آورند . در محور جنوبي لشكر يك پياده مكانيزه موفّق مي شود ساعت 1000 روز 31 شهريور ماه پاسگاه دويرج را به اشغال خود درآورد و در ساعت 530 روز 1/7 پاسگاه چم سري نيز سقوط مي كند و با ادامه فشار به يگان هاي مدافع با استفاده از تيپ ابن وليد موفّق مي شود تا پايان روز ششم مهرماه تمامي قسمت غرب كرخه را به اشغال خود درآورد .

– كتاب تحليلي بر جنگ رژيم عراق عليه جمهوري اسلامي ايران از انتشارات دفتر حقوقي وزارت امور خارجه    بهمن  1361 

– كتاب تحليلي بر جنگ رژيم عراق عليه جمهوري اسلامي ايران

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده