نیروی هوایی در دفاع مقدس
شبح-3: عملیات بیتالمقدس سرهنگ صیاد شیرازی فرمانده نیروی زمینی ارتش در پیامی كه برای انتشار دستور عملیاتی این طرح صادر نمود چنین نوشت: این عملیات از قرارگاه كربلا در جنوب هدایت میگردد و با توجه به اینكه: 1- رهبری این عملیات سرنوشتساز همچنان بر عهده ولی عصر(عج) میباشد برای حفظ وحدت فرماندهی مسئولیت فرماندهی و هدایت این عملیات را شخصاً و با توكل به خدا بر عهده میگیرم. 2- چون جنگ و رزم در راه الله است پیروزی آن به نام الله و رزمندگان به ثبت میرسد. انشاالله.

مقدمه

با پیروزی‌های پی در پی در عملیات ثامن‌الائمه و طریق‌القدس و آزاد سازی جزیره آبادان، سوسنگرد و بستان از محاصره دشمن و ایجاد شكاف بین لشكرهای یكم پیاده مكانیزه و لشكر نهم زرهی از یكسو و لشكر پنجم پیاده مكانیزه و لشكر نهم زرهی عراق از سوی دیگر، توان دفاعی دشمن در خوزستان گسسته و موجب گردید كه عملیات فتح‌المبین در شمال خوزستان با موفقیت به‌انجام رسد، تا تنها دغدغه بزرگ ارتش، آزادسازی جنوب‌غربی خوزستان از سلطه ارتش عراق باشد.

به فرمان فرماندهی كل قوا، قرارگاه كربلا به صورت قرارگاه فرماندهی مشترك ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در31/1/61 تشكیل گردید و نخستین طرح پذیرفته شده این قرارگاه برای آزادسازی خرمشهر با نام كربلای 3 انتشار یافت.

سرهنگ صیاد شیرازی فرمانده نیروی زمینی ارتش در پیامی كه برای انتشار دستور عملیاتی این طرح صادر نمود چنین نوشت:

این عملیات از قرارگاه كربلا در جنوب هدایت می‌گردد و با توجه به این‌كه:

1- رهبری این عملیات سرنوشت‌ساز همچنان بر عهده ولی عصر(عج) می‌باشد برای حفظ وحدت فرماندهی مسئولیت فرماندهی و هدایت این عملیات را شخصاً و با توكل به خدا بر عهده می‌گیرم.

2- چون جنگ و رزم در راه الله است پیروزی آن به نام الله و رزمندگان به ثبت می‌رسد. ان‌شاالله.

دستور عملیاتی كربلای 3 با امضای سرهنگ صیاد شیرازی وبرادر محسن رضایی انتشار یافت. دستورات رزمی نیز یكی پس از دیگری با امضای او و برادر محسن رضایی فرمانده سپاه پاسداران انتشار یافتند.

سه قرارگاه عملیاتی زمینی زیر امر فرماندهی قرارگاه كربلا با نام‌های نصر، فتح و قدس هر یك با دو فرمانده یكی از ارتش و دیگری از سپاه تشكیل گردیدند و قرارگاه چهارم با نام ستاد ویژه عملیات هوایی(جنوب) و با دستور رزمی «شبح-3» در پایگاه هوایی دزفول آغاز به‌كار نمود.

فرماندهان قرارگاه نصر سرهنگ پیاده حسین حسنی‌سعدی و برادر حسن باقری افشردی.

فرماندهان قرارگاه فتح سرهنگ زرهی مسعود نیاكی و برادر رشید علینور.

فرماندهان قرارگاه قدس سرهنگ زرهی سیروس لطفی و برادر احمد غلامپور بودند. هر قرارگاه یك فرمانده نظامی با سابقه ارتشی و یك فرمانده سپاهی در حالی كه قرارگاه چهارم یعنی قرارگاه عملیات هوایی جنوب تنها یك فرمانده داشت به‌نام سرهنگ خلبان بهرام هشیار.

سازمان رزمی

الف. قرارگاه قدس.

 

این قرارگاه در جنوب غرب سوسنگرد برپا شد و تیپ یكم از لشكر 16 زرهی و تیپ‌های دوم و سوم از همین لشكر را در اختیار داشت. سرهنگ لطفی فرمانده این قرارگاه، خود فرمانده لشكر 16 زرهی بود كه تیپ 58 تكاور نیز زیر امر این فرمانده برای عملیات قرار گرفت و در كنار این لشكر  (16زرهی) لشكریكم پیاده سپاه پاسداران به فرماندهی برادر احمد غلامپور قرار داشت.

ب. قرارگاه فتح.

این قرارگاه در منطقه میانی جبهه نبـرد خوزستان یعنی در جنوب فارسیاب قرار داشت كه شامل تیپ یكم ، تیپ دوم و تیپ3 از لشكر 92 زرهی اهواز بوده و تیپ 55 هوابرد و تیپ 37 زرهی نیز زیر امر آن گذاشته بود و در كنار آن لشكر 3 فتح سپاه قرار داشت.

ج. قرارگاه نصر.

این قرارگاه در منطقه دارخوین و مارد تشكیل گردید و لشكر21 پیاده شامل تیپ یكم پیاده، تیپ دوم پیاده و تیپ 3 پیاده، تیپ 4 زرهی بوده و تیپ 23 نوهد زیر امر آن قرار گرفته و در كنار آن لشكر 5 نصر سپاه پاسداران قرار داشت .

 احتیاط قرارگاه كربلا تیپ 30 زرهی سپاه پاسداران.

د. قرارگاه هوایی.

این قرارگاه كه با دستور عملیاتی «شبح-3» با نام “قرارگاه ویژه عملیات هوایی” همطراز سایر قرارگاههای سه گانه پیش گفته وارد كارزار شد و یگانهای هوایی زیر را تحت امر خود داشت.

 

 

(1) یگانهای آتش پشتیبانی

‹الف› گردان 31 جنگنده بمب‌افكن «اف-4یی» پایگاه سوم شكاری همدان.

‹ب› گردان 41 شكاری (بمب‌افكن و رهگیر «اف-5یی» پایگاه چهارم شكاری دزفول.

‹ج› گردان 61 شكاری (جنگنده بمب‌افكن و رهگیر «اف-4یی») پایگاه ششم شكاری بوشهر.

‹د› گردان 11 شكاری (جنگنده بمب‌افكن) پایگاه یكم شكاری مهرآباد تهران.

(2) یگانهای پدافند هوایی

‹الف› گروه یكم از گردان 31 شكاری اف-4 همدان گسترش یافته به پایگاه هوایی دزفول.

‹ب› گردان 81 جنگنده رهگیر «اف-14» از پایگاه هشتم شكاری اصفهان.

‹ج› گردان 71 جنگنده رهگیر «اف-14» از پایگاه هفتم شكاری شیراز.

‹د› گروه پدافند هوایی دزفول شامل گردان موشكی زمین به هوای هاگ و گردان رادار، گردان توپخانه زمین به‌هوای راداری اورلیكن و گردان توپخانه زمین به‌هوای 23 میلی‌متری.

‹هـ› گروه پدافند هوایی اهواز شامل گردان توپخانه زمین به‌هوای راداری اورلیكن، گردان توپخانه زمین به‌هوای 23 میلی‌متری گردان رادار.

(3) یگانهای اطلاعات عملیاتی

‹الف› گردان 11 شكاری شناسایی «آر اف-4یی» مهرآباد تهران.

‹ب› گردان اطلاعات و شناسایی الكترونیكی «گروه شناسایی ایلام، سربندر، بهبهان و هواپیمای خفاش».

(4) یگانهای پشتیبانی رزمی

‹الف› گروه پدافند هوایی مهرآباد.

‹ب› گروه پدافند هوایی همدان.

‹ج› گروه پدافند هوایی بوشهر.

(5) یگانهای خدمات پشتیبانی رزمی

‹الف› گردان 11 ترابری هوایی هركولس«C-130» پایگاه یكم ترابری هوایی مهرآباد.

‹ب› گردان 12 ترابری هوایی بوئینگ سوخترسان هوایی(بوئینگ-707 و بوئینگ-747) پایگاه یكم ترابری هوایی مهرآباد تهران.

‹ج› گردان 71 ترابری هوایی هركولس(C-130) پایگاه هفتم ترابری شیراز.

‹د› گردان ترابری سبك فرندشیپ(F-27) پایگاه یكم ترابری هوایی مهرآباد تهران.

نیروهای دشمن

الف. نیروی هوایی

(1) پایگاه هوایی كوت در استان «میسان»([1]) شامل:

‹الف› گردان میراژ«F-1» جنگنده رهگیر (با موشك‌های هوا به هوای ماجیك و سوپر ماترا).

‹ب› گردان«سوخوی-22»جنگنده بمب‌افكن با موشك‌های ضد رادار خ-28.

‹ج› گردان«میگ-23» جنگنده بمب‌افكن.

‹د› گردان«میگ-21» جنگنده رهگیر.

(2) پایگاه هوایی شعیبیه در استان«بصره» شامل:

‹الف› گردان میراژ«F-1» جنگنده بمب‌افكن و رهگیر.

‹ب› گردان«میگ-23» جنگنده بمب‌افكن و رهگیر

‹ج› گردان«میگ-21» شكاری رهگیر.

(3) پایگاه هوایی ناصریه در استان«الانبار» شامل:

‹الف› گردان«میگ-23» جنگنده بمب‌افكن و رهگیر.

‹ب› گردان«میگ-21» جنگنده رهگیر.

 

 

ب- گسترش نیروهای دشمن قبل از عملیات بیت المقدس.([2] )

1- نیروهای مستقر در جنوب رودخانه كرخه كور و نیسان

– لشگرهای6 زرهی و 5 مكانیزه و تعدادی تیپ پیاده در امتداد رودخانه های نیسان و كرخه كور و همین در جنوب غربی اهواز تا حوالی  ایستگاه آهو .

2- نیروهای مستقر در جنوب مناطق آب گرفته تا سلیمانیه

– نیرویی به استعداد یك تیپ به صورت پرده پوشش به فاصله 6-7 كیلومتری از كرانه غربی كاروان گسترش داشت .

3- نیروی مستقر در خرمشهر و محدوده اطراف آن

– لشگر11 پیاده تقویت شده با یگان های پیاده و رزمی.

4- نیروهای مستقر در جنوب جفیر و غرب جاده اهواز خرمشهر 

یگانهای زرهی و مكانیزه تقویتی و احتیاط متجاوز از لشگرهای 9 و3 زرهی به صورت مجزا در این منطقه گسترش یافته بودند .

به طور كلی نیروهای متجاوز در منطقه بیت‌المقدس شامل لشكرهای 3 و 6 و 9 زرهی، 5 مكانیزه، 11 و 15 پیاده جدیدالتأسیس و تعدادی تیپ های زرهی و مستقل یا مأمور از سایر لشكرها و یگانهای جیش‌الشعبی بودند. می‌توان گفت كه متجاوز در این عملیات حداقل 10 تیپ زرهی ، 5 تیپ مكانیزه، 17 تیپ پیاده، یگانهای جیش‌‌الشعبی و 7 گردان كماندویی و حداقل 30 گردان توپخانه وارد عمل نمود.

اوضاع تاكتیكی منطقه نبرد

با ایجاد فرماندهی مشترك نخستین پیروزی بزرگ ثامن‌الائمه در منطقه سلمانیه و دارخوین بدست آمد. در پی آن پیروزی بزرگ دیگری در عملیات طریق‌القدس حاصل گردید كه منجر به آزادسازی شهر بستان و عقب راندن لشكر نهم زرهی ارتش عراق و ایجاد فاصله (تجزیه دشمن در میدان بزرگ نبرد خوزستان) بین نیروهای لشكر پنجم پیاده مكانیزه در جنوب و لشكر نهم زرهی و لشكر یكم پیاده مكانیزه در شمال منطقه نبرد بود.

این تجزیه و پراكندگی نیروهای دشمن از نظر كارشناسان نظامی بین‌المللی نتیجه‌ای جز عقب‌نشینی و یا شكست برای ارتش عراق در بر نداشت.

تنها راه كار دشمن در جلوگیری از شكست و فرار نیروهای خود این بود كه و با بمباران‌های بی‌وقفه و پی در پی، نیروهای ایرانی را عاصی و ناامید سازد.

فرماندهی جنگ در عملیات ثامن‌الأئمه متوجه این نقص شد و نیروی هوایی بی‌درنگ یگانهای پروازی اصفهان و شیراز را چنان سازماندهی نمود كه همواره در میدان نبرد زمینی نقش دفاع موشكی صحنه نبردTHEATER MISSILE DEFENSE را اجرا نمایند.

درعملیات طریق‌القدس و عملیات فتح‌المبین هواپیماهای‌اف-14 نیروی هوایی دشمن را در یك شرایط نابرابری از نظر بمباران هوایی قرار دادند. [3] AIR PARALYSIS نتیجه كار بسیار درخشان بود. بطوری كه 19 فروند هواپیمای دشمن سرنگون شده و بمباران هوایی علیه نیروهای خودی به ندرت اتفاق افتاد.

اكنون در عملیات «بیت‌المقدس» نیروی هوایی قصد داشت به‌همان شیوه‌ای قبلی كه نیروی هوایی دشمن را فلج كرده بود عمل كند.

 تنها راه تقویت و ورود نیروی احتیاط به میدان نبرد از طریق  تنومه و پلهای نشوه و دویجی و شلمچه امكانپذیر بود. این محدودیت كار را برای دشمن دشوار و زمانگیر ساخته و برای دفاع باید به نیروی هوایی خود متكی می‌شد.

تدبیر عملیاتی نهاجا

الف. آتش پشتیبانی

دستور عملیاتی«شبح-3» تعداد20 سورتی بمباران هوایی در طول روز پیش‌بینی كرده بود و این در صورتـی بود كه نیروی زمینی ارتـش ج.ا.ا اعلام  نماید كه لشكرهای 16 ، 92 زرهی ، 21 پیاده و لشگرهای 1 قدس ،3 فتح و 5نصر از سپاه پاسداران از سنگرهای خود خارج شده و درحال پیشروی( آفند)می‌باشند. اگر چنانچه واحد‌ها در وضعیت پدافندی و در سنگرها قرار می‌گرفتند، برای شكستن محاصره دشمن و قطع خطوط مواصلاتی تنها تعداد 8 سورتی پرواز در طول روز كافی بود.

ب. دفاع هوایی

در بخش دفاع هوایی قرار بر این بود كه هواپیماهای«اف-14» از طلوع تا غروب آفتاب با احتساب سوختگیری در هوا برفراز قرارگاه‌های كربلا، قرارگاه‌های قدس، فتح و نصر پرواز كنند و از نزدیك شدن هواپیماهای دشمن‌به فضـای منطقـه عملیـات جلوگیری به عمل آورند. هواپیماهای‌اف-4 و «اف-5یی» نیز فاصله‌های خالی خط دفاعی را پر می‌ساختند.

ج. اطلاعات عملیاتی و هشدار اولیه

در این بخش(پانزده روز پیش از آغاز عملیات)عكس‌های‌ هوایی بنا به‌درخواست قرارگاه كربلا باید تهیه می‌شد.

هواپیمای خفاش نیز كه به جمع‌آوری اطلاعات رادیویی ، راداری و شناسایی الكترونیكی می‌پرداخت از یك هفته پیش از «روز- ر» در این عملیات كار خود را شروع كرده بود.

د. پشتیبانی رزمی

در این بخش گروه‌های پدافند هوایی در پایگاه‌های سوم، چهارم، پنجم، ششم شكاری به‌صورت فعال كار می‌كردند تا مبادا دشمن به شكل غافلگیرانه باندهای پروازی، راههای خزش هواپیماها و پناهگاههای هواپیماها را بمباران كند و مانع انجام عملیات هوایی شود.

هـ . خدمات پشتیبانی رزمی

خلبانان هواپیماهای هركولس(C-130) و فرندشیپ(F-27) باید نیروهای نظامی و مردمی را از اقصی نقاط كشور سوار می‌كردند و به فرودگاههای اهواز، امیدیه و دزفول می‌رساندند تا به قرارگاه‌ها و خطوط مقدم اعزام گردند. این كار شبانه‌روزی انجام می‌شد. خلبانان هواپیماهای سوخترسان«بوئینگ-707» و «بوئینگ-747» نیز در تمام طول روز در شمال‌غرب دزفول و در شمال امیدیه پرواز می‌كردند تا هواپیماهای جنگنده رهگیر«اف-14» و «اف-4» و جنگنده بمب‌افكن‌های«اف-4یی» از آنها سوخت دریافت دارند تا سرعت در كار زیاد شده واززمان تاكسی، برخاستن و آماده‌سازی هواپیماها و طول مسیر كاسته شود.

اجرای عملیات

«روز-ر» روز جمعه دهم اردیبهشت سال 1361 تعیین گردید و 30 دقیقه بامدادان همین روز «ساعت-س» اعلام شد كه عملیات زمینی با رمز (بسم الله الرحمن الرحیم، بسم‌الله القاصم‌الجبارین یا علی ابن ابی‌طالب) آغاز گردید.

گردان 11 شناسایی مهرآباد در روز بیست و چهارم فروردین عكس سرنوشت‌ساز و قابل تفسیری از منطقه عملیات شامل سوسنگرد تا آبادان در طول و رود كارون تا اروندرود در عرض را با موفقیت گرفت. این عملیات با دستور رزمی“ ناصر” انجام شد كه گردانهای سوخترسان و شناسایی الكترونیكی و گردانهای 81 و 71 شكاری رهگیر در آن شركت داشتند. تلاش هواپیماهای میراژ“F-1 ” نیروی هوایی ارتش عراق برای جلوگیری از این عملیات به نتیجه نرسید و اتفاقاً تصاویر خود آنها (هواپیماهای میراژ) نیز در تصویر هوایی مشاهده می‌شد.

آنچه در این عكس هویدا بود دشمن از یگانهای موشكی«سام-6» به‌عنوان دفاع موشكی صحنه نبرد بهره می‌جست و سایتهای موشكی«سام-3» لایه بعدی دفاع موشكی را می‌ساختند. در نهایت سایتهای موشكی«سام-2» به عنوان آخرین لایه دفاع هوایی در میدان حضور داشتند.

توپهای ضد هوایی شلیكا و 57 نیز به تعداد فراوان عرصه جنگ در ارتفاع پست را به خود اختصاص داده بودند.

سرهنگ هشیار برنامه را چنین تدبیر كرد كه تا پایان فروردین‌ماه 61 برنامه پروازی هواپیماهای«اف-14» و «اف-4» در مناطق 3 و 10 كه اهواز و ماهشهر را شامل می‌شد با استعداد 7 الی 8 سورتی در روز با احتساب سوختگیری و سوخترسانی در هوا انجام شود. اما از روز یكم اردیبهشت كه گسترش‌ نیروی زمینی آشكارا انجام می‌شد، پوشش هوایی برای لشگر 16 زرهی قرارگاه قدس و یگانهای پیاده سپاه در جوار این لشكر و پوشش هوایی قرارگاههای نصر و فتح و یگانهای سپاه در این دو قرارگاه در شرق كارون در منطقه سلیمانیه و جنوب فارسیاب روزانه بی‌وقفه با هواپیماهای «اف-14» مجهز به موشكهای فنیكس برقرار گردد. خلبانان هواپیماهای «اف-4» پایگاه همدان مأمور به پایگاه دزفول نیز لحظاتی را كه منطقه 3 خالی می‌شود با پرواز اسكرامبل منطقه را پر كنند و خلبانان پایگاه هوایی بوشهر نیز منطقه 10 شمال ماهشهر را در مواقع خالی شدن منطقه و رفتن هواپیمای اف-14 برای سوختگیری این منطقه را پوشش دهند.

تدبیر مرحوم هشیار این بود كه با انتقال سایت «هاوك» فولی‌آباد به سمت غرب و نامگذاری آن به نام «خیبر» و با استفاده از سایت «هاوك» آبادان به‌نام «تبوك» شمال و جنوب منطقه عملیات را پوشش داده و با استقرار و فعال نمودن هواپیماهای «اف-14» یك سامانه بسیار قدرتمند دفاع موشكی صحنه نبرد را برای رزمندگان زمینی فراهم آورد. او تا آخرین روزهای تهیه و تدوین دستور عملیاتی“ شبح-3 ” مطمئن نبود كه چنین اجازه‌ای را به او خواهند داد تا سایتهای موشكی زمین به هوای“هاوك” را در منطقه نبرد اضافه كند.

در تاریخ 31/1/61 سایت تبوك (سایت هاوك آبادان) توسط توپخانه تیپ 6 زرهی ارتش عراق بشدت گلوله‌باران و خسارات زیادی به سایت وارد شد، اما سیستم موشكی كماكان عملیاتی باقی ماند.

در روز 2/2/61 سایت هاوك“ خیبر-1 ” در جنوب«دُب حَردان» آماده برای عملیات شد.

در ساعت 09:25 همین روز هواپیمای «اف-4» مأمور همدان به دزفول در یك درگیری هوایی در جنوب سوسنگرد موفق شد با شلیك 3 تیر موشك هوا به هوای“اسپارو” هواپیمای دشمن را منهدم نماید.

در روز سوم اردیبهشت‌سرهنگ هشیار دستور داد تا 2 فروند هواپیمای اف-5 از پایگاه هوایی تبریز و 4 فروند هواپیمای «اف-4یی» از پایگاه هوایی بندرعباس به پایگاه هوایی دزفول و پایگاه هوایی بوشهر گسترش داده شده تا جریان پروازهای بمباران هوایی را در دستور عملیاتی «شبح-3» یعنی همان عملیات بیت‌المقدس تقویت نماید.

همزمان 2 فروند هواپیمای «اف-14» نیز از پایگاه هشتم شكاری اصفهان به پایگاه هفتم شكاری در شیراز گسترش داده شده تا پروازهای منطقه 10 تقویت شود.

در روز پنجـم اردیبهشت تعداد 15 نفر افسر خلبان جوان  از پایگاه یكم شكاری و 5 نفر از پایگاه یكم ترابری در مهرآباد تهران به ستاد عملیات جنوب در اهواز مأمور شده تا به تیپهای یكم و دوم و سوم لشگر 16 و تیپ‌های یكم و دوم و سوم لشگر 92 زرهی و تیپهای لشگر 21 حمزه اعزام شوند و درخواستهای پشتیبانی هوایی و آتش پشتیبانی هوایی را تنظیم نمایند. یك فروند هلی‌كوپتر 214 نیز از پایگاه یكم برای عملیات جستجو و نجات خلبانانی كه هواپیمای آسیب‌دیده را ترك می‌نمایند ارسال شد. همچنین یك فروند دیگر از همین نوع هلی‌كوپتر از پایگاه چهارم شكاری دزفول به اهواز فرستاده شد.

روز ششم اردیبهشت هواپیمای«آر اف-4یی»‌ از مهرآباد برخاسته و در منطقه جفیر، شلمچه و بصره از گسترش نیروهای دشمن عكس هوایی تهیه نمود.

درست در شرایطی كه قرار بود عملیات كربلای 3 (بیت‌المقدس) انجام شود هواپیماهای افغانی نقطه‌ای را در داخل خاك ایران در مرز زابل بمباران كرده و عده‌ای از هموطنان ما شهید و مجروح شدند. به‌همین لحاظ قرار شد تعداد 4 فروند هواپیما و یك دستگاه رادار تعدادی عراده توپ ضد هوایی و عده‌ای از رزمندگان و تجهیزات به شرق كشور گسترش داده شوند و این نوعی هماهنگی بین ارتش افغانستان و ارتش عراق بود تا نیروی هوایی ایران را در منطقه خوزستان تجزیه كنند. در حقیقت بخش عمده‌ای از توان رزمی نیروی هوایی باید به شرق كشور منتقل می‌شد.

در روز هفتم اردیبهشت  8 فروند هواپیمای «اف-4یی» از پایگاه هوایی بوشهر بنابر درخواست فرمانده قرارگاه نصر نیروهای دشمن را در جنوب ایستگاه حسینیه در نقطه‌ای به مختصات 3047 شمالی و 4807 شرقی بمباران كردند و 39360 پوند بمب بر قرارگاه تیپ مكانیزه 44 فرو ریختند.

هواپیماهای دشمن خیلی تلاش داشتند كه قرارگاه نصر را با هواپیمای SU-22 از پایگاه هوایی شعیبیه و در مسیر آبادان به دارخوین بمباران كنند، اما این‌بار سایت «هاوك» موشك زمین به‌هوا به نام «تبوك» كه در آبادان گسترش یافته ، اجازه نزدیك شدن به جزیره آبادان را به خلبانان دشمن نمی‌داد. هواپیماهای «اف‌-14» كه برفراز قرارگاه‌های نصر و فتح پرواز می‌كردند نیز باهر هواپیمایی كه از سد محكم سایت هاوك «تبوك» می‌گذشت بی‌درنگ درگیر می‌شدند. با این ابتكار یعنی تلفیق موشكهای زمین به هوا در صحنه نبرد با هواپیماهای رهگیر و موشكهای هوا به هوا در حقیقت دفاع موشكی صحنه نبرد«THEATER MISSILE DEFENSE» به شكل بسیار نو و دقیق و كارآمد برقرار شده بود. در این شیوه دفاع هوایی هیچ یك از هواپیماهای نیروی هوایی عراق در هیچ ارتفاعی برفراز منطقه نبرد ایمن نبودند و اگر دفاع موشكی صحنه نبرد دشمن با“سام-6” نمی‌توانست در همه‌ی موارد هواپیماهای نهاجا را هدف قرار دهد، این سـامانه جدید و ابتكاری و ابداعی نهاجا به خوبی ارتفاع بالا و پایین را پوشش می‌داد. اگر هواپیمایی از چنگ سایت موشكی‌هاوك می‌گـریخت بی درنگ با هواپیمای  اف-14روبرو بود.  بدین‌ترتیب حضور سایت موشكی“ هاوك” بعنوان صحنه نبرد زمینی موجب گردید تا موشكهای ارزشمند فنیكس به تعداد كمتری شلیك شده و تنها در شرایط بسیار استثنایی این موشكها به كار آیند.

اما دفاع موشكی صحنه نبرد نیروی زمینی ارتش عراق متشكل از موشكهای«سام-6» در ارتفاع 00/40  تا 000/50 پا نمی‌توانست آسیبی به هواپیماهای «اف-4یی» برساند. از سوی دیگر اگـر دشمن هواپیماهای میراژ را با موشكهای “ماژیك” و “سوپرماترا” وارد كارزار می‌كرد، بی‌درنگ رو در روی هواپیماهای «اف-14» با موشكهای فنیكس قرار می‌گـرفتند كه در این شـرایط برتری با هـواپیمـای“ اف-14” بود.

فرمانده قرارگاه ویژه عملیات هوایی جنوب از فرمانده قرارگاه كربلا و نصر خواست كه آتش توپخانه دشمن را كه سایت موشكی زمین به‌هوای «تبوك» در آبادان را مدام زیر آتش گرفته خاموش سازد.

در این روز (7/2/61) فرماندهی پدافند هوایی با همكاری سایت موشكی «خیبر» یكدستگاه هواپیمای بدون سرنشین كنترل از راه دور را برای تعیین محل‌ موشكهای زمین به‌هوای دشمن در صحنه نبرد به‌پرواز درآوردند.

روز هشتم اردیبهشت گردان 11 شناسایی شكاری مهرآباد یك فروند هواپیمای شناسایی«آر اف‌-4» را در قالب دستور رزمی«ناصر» به‌پرواز درآوردند و با همكاری هواپیماهای سوخترسان بوئینگ و «اف-14» و خفاش سرانجام از چزابه تا جنوب‌غربی دهلران عكس هوایی تهیه شد، تا فعالیت نیروهای دشمن در حد فاصل دو روز مانده به آغاز عملیات سرنوشت ساز بیت‌المقدس» را به قرارگاههای عملیاتی جنوب برساند.

در ساعت 09:35 رادار«HIPAR» سایت تبوك و در ساعت 13:35 رادار سایت خیبر با موشك ضد رادار منهدم گردید.

در روز نهم اردیبهشت گردان 11 شكاری پایگاه یكم شكاری با یك فروند هواپیمای شناسایی«آراف-4» از منطقه جفیر تا آبادان عكس هوایی تهیه كرده و نتایج آنرا پس از تفسیر در همین روز به قرارگاه‌های كربلا، نصر،‌ فتح، قدس و قرارگاه هوایی عملیات جنوب ارسال نمود.

 شب آغاز عملیات «بیت‌المقدس»، سایتهای موشكی زمین به‌هوای«هاوك» پایگاه چهارم شكاری، سایت 3 «هاوك» دزفول، سایت هاوك تبوك، سایت هاوك «خیبر»، سایت هاوك «سربندر» و سایت هاوك امیدیه همگی اعلام آمادگی عملیاتی كرده زیرا قطعات یدكی رزرو برای راه‌اندازی این سایتها تأمین گردیده بود.

سایت «هاوك» «تبوك» كه به نام سایت آبادان معروف شده بود، درست در كنار قرارگاه «نصر» بر پا شده بود. آتش توپخانه دشمن به یكدستگاه «HIPAR» رادار در این سایت صدمه زد كه تعویض شد. اتفاقاً سایت هاوك خیبر در اهواز نیز چنین سرنوشتی را داشت. رادار مذكور از سایت هاوك دزفول و امیدیه تأمین شد.

روز دهم اردیبهشت پایگاه یكم شكاری گردان 11 شكاری شناسایی با دو فروند هواپیمای «آر اف-4یی» تحت دستور رزمی «ناصر» از غرب اهواز تا غرب خرمشهر و از تنگ چزابه تا شهرك“ تیب” در داخل خاك عراق عكس هوایی تهیه كرد.

در ساعت 06:55 تعداد 4 فروند هواپیمای «اف-4یی» از پایگاه سوم شكاری نیروهای دشمن را در جنوب غربی هویزه با 19680پوند مهمات بمباران كردند. 4 فروند هواپیمای«اف-5یی» از پایگاه چهارم شكاری نیز در ساعت 07:20 محل تجمع تیپ 33 نیروی مخصوص ارتش عراق را با 12000 پوند مهمات جنگی ویران ساختند.

 8 فروند هواپیمای «اف-4یی» از پایگاه ششم شكاری در ساعت 06:15 نیروهای دشمن را  در جفیر با 39360 پوند مهمات جنگی بمباران كردند.

عملیات در ساعت 30 دقیقه بامداد روز دهم شروع كه تهیه آتش پشتیبانی سنگین برعهده جنگنده بمب‌افكن‌های نهاجا قرار داده شده بود.

سایت «هاوك» تبوك از ساعت07:50 به ترتیب در ساعات 10:23، 11:09، 12:35، 13:30 و 14:35 تعداد 6 فروند هواپیمای دشمن را سرنگون نمود. دفاع هوایی و دفاع موشكی صحنه نبرد در دستور عملیاتی بیت المقدس نیز برعهده نهاجا قرار داشت.

در ساعت 13:05 دوباره 2 فروند هواپیمای «اف‌-4» از پایگاه هوایی همدان مأمور به پایگاه هوایی دزفول، نیروهای ارتش عراق را در ایستگاه حمید زیر آتش بمبهای خود قرار دادند و 9768 پوند مهمات جنگی بر دشمن فرو ریختند. در این روز 10/2/61 تعداد 1698 نفر مجروح و643 نفر مأمور 175000 پوند بار شامل مهمات ، خون و دارو به منطقه عملیاتی بیت‌المقدس ترابری هوایی انجام گرفت.

روز یازدهم اردیبهشت فرا رسید و قرارگاه نصر با لشگر 21 حمزه از كارون عبور كرد و نیاز بمباران یگانهای دشمن در برابر این لشكر افزون گردید.

6 فروند هواپیمای «اف-4یی»از پایگاه سوم شكاری همدان مأمور در پایگاه چهارم شكاری دزفول  نیروهای دشمن را در شمال جفیر به سختی بمباران كردند و 29304 پوند مهمات جنگی بر دشمن فرو ریختند.

6 فروند هواپیمای «اف-5یی» از پایگاه چهارم شكاری دزفول به نیروهای دشمن در محور پادگان حمید و جفیر حمله و 19800 پوند مهمات جنگی بر دشمن فرو ریختند.

گردان 11 شناسایی پایگاه یكم شكاری نیز عملیات عكسبرداری هوایی را در غرب اهواز با اجرای دستور رزمی ناصر انجام داد.

در ساعت 08:45 هواپیمای «اف-14» با معرف «غرب-1»‌ با هواپیماهای جنگنده بمب‌افكن دشمن درگیر و سرانجام در این نبرد یك فروند هواپیمای دشمن سرنگون گردید.

در ساعت 12:10 نیز یك فروند دیگر از هواپیماهای جنگنده بمب‌افكن دشمن توسط هواپیمای «اف-14» با معرف «غرب-5» سرنگون گردید.

سایت هاوك تبوك نیز در ساعت‌های 10:48 و 15:05 دو فروند از هواپیماهای دشمن را برفراز منطقه نبرد سرنگون ساخت.

در ساعت 17:30 یك فروند هواپیمای «اف-4» پایگاه سوم به‌خلبانی سروان فریدون خطیبی و ستوانیكم منصور شورچه با موشك «سام-6» دشمن مورد اصابت قرار می‌گیرد و در نزدیكی امیدیه خلبانان، هواپیمای آسیب‌دیده را ترك و با چتر نجات سالم فرود می‌آیند و توسط تیم جستجو و نجات به پایگاه دزفول برده شدند.

در این روز 2844 نفر مجروح، 412 نفر مأمور از منطقه عملیاتی تخلیه شدند و 32000 پوند مهمات و 6 پالت بار و پنج واحد خون به منطقه عملیاتی بیت‌المقدس ترابری هوایی شد.

در ساعت 07:00 روز 12/2/61 تعداد 7 فروند هواپیمای «اف-5» پایگاه چهارم شكاری دزفول  نیروهای دشمن را در شلمچه بمباران و 23100 پوند مهمات جنگی بر دشمن فرو ریختند.

در ساعت 06:15 تعداد 8 فروند هواپیمای «اف-4»پایگاه ششم شكاری 39360 پوند مهمات جنگی را بر نیروهای دشمن در منطقه جفیر فرو ریختند.

در ساعت 07:25  3 فروند هواپیمای «اف-4 » پایگاه ششم شكاری بوشهر میزان 14652 پوند مهمات جنگی را بر نیروهای دشمن در منطقه كوشك فرو ریختند. در این عملیات سنگین هوایی سرانجام یك فروند هواپیمای «اف-4یی» به خلبانی سروان منوچهر دوادگر و ستوانیكم جهانگیر انقطاع هدف موشك هواپیمای میراژ قرار گرفت و سرنگون شد. روادگر اسیر و انقطاع شهید شد.

روز سیزدهم اردیبهشت هواپیمای مسافربری الجزایر در ساعت 1720 به‌شماره          «7  TVHBO»‌ كه حامل وزیر امور خارجه الجزایر بود، توسط جنگنده‌های نیروی هوایی عراق برفراز مرز ایران و تركیه سرنگون گردید و مسافران و وزیر الجزایری كشته شدند.

در روز سیزدهم اتفاق قابل توجهی روی نداد. تنها 926 مجروح و 75 پالت خالی از منطقه عملیاتی تخلیه شد و 2939 نفر مأمور و 26 پالت بار شامل مهمات و دارو و خون به منطقه عملیاتی ترابری شدند.

در روز چهاردهم اردیبهشت 8 فروند هواپیمای «اف-4» پایگاه هوایی بوشهر نیروهای دشمن را در منطقه فكه بمباران نمودند و 39360 پوند مهمات جنگی بر دشمن فرو ریخته شد.

2 فروند هواپیمای جنگنده بمب‌افكن عراق در ساعت 15:03 و 15:39 توسط سایت موشكی «هاوك» آبادان «تبوك» سرنگون شدند.

با سرنگون شدن هواپیمای الجزایری و كشته شدن وزیر امور خارجه آن كشور، هواپیماهای  «اف-5»  پایگاه هوایی تبریز زیر كنترل ایستگاه رادار تبریز

از این روز تا چند روز متوالی به صورت «CAP» مسیرهای پروازی هواپیماهای مسافربری را اسكورت می‌كردند.

در روز شانزدهم اردیبهشت 4 فروند هواپیمای«اف-5یی» از گردان 41 پایگاه چهارم شكاری دزفول، با 13200 پوند مهمات، نیروهای دشمن را در غرب فكه بمباران نمودند. پایگاه ششم شكاری بوشهر نیز با 8 فروند هواپیمای «اف-4یی» و 39360 پوند مهمات جنگی نیروهای دشمن را در غرب شلمچه بمباران نمود.

در این عملیات یك فروند هواپیمای «اف-4یی» به خلبانی سروان حسن طالب‌مهر و ستوانیكم علی امجدیان در ساعت 0635 در منطقه فكه مورد اصابت موشك هوابه‌هوای میراژ دشمن قرار گرفت و سرنگون شد. خلبانان در حین فرود با چتر نجات مورد اصابت گلوله‌های مسلسل كلاشینكف قرار گرفته و در دم به شهادت می‌رسند. در ساعت 1107 یك فروند هواپیمای دشمن توسط سایت تبوك و در ساعت 1255 یك فروند دیگر توسط هواپیمای«اف-14» هدف قرار گرفته و سقوط می‌كنند.

روز هفدهم اردیبهشت پایگاه هوایی بوشهر با 8 فروند هواپیمای «اف-4یی» مواضع دشمن را در شلمچه بمباران و 39360 پوند مهمات بر نیروهای دشمن فرو می‌ریزد.

4 فروند «اف-5»از پایگاه پنجم شكاری امیدیه نیز به نیروهای دشمن در منطقه شلمچه حمله و 13200 پوند مهمات جنگی بر دشمن فرو ریختند.

سایت موشك زمین به‌هوای هاوك آبادان با نام «تبوك» گزارش می‌دهد كه در ساعت 16:30 دو فروند از هواپیماهای دشمن را با شلیك 2 تیر موشك سرنگون ساختند.

در ساعت 09:46 و 11:56 نیز هواپیماهای «اف-4» با معرف «قدس-1» و «وحدت-1» دو فروند از هواپیماهای دشمن را بر فراز قرارگاه لشگر 16 زرهی سرنگون ساخت.

هواپیمای شكاری شناسایی «آر اف-4» از منطقه جفیر تا بصره از وضعیت نیروهای دشمن عكس هوایی تهیه كه به قرارگاه‌های كربلا، قدس، فتح، نصر و قرارگاه عملیات هوایی جنوب فرستاده می‌شود.

دشمن در این روز برای انهدام پل‌هایی كه روی كارون برقرار شده تا نیروهای قرارگاه نصر از آن عبور كنند، از راه هوا تلاش زیادی را نشان می‌دهد. در ساعات 17:05 ، 17:41 سایت تبوك اعلام می‌دارد كه با شلیك موشك، دو فروند دیگر از هواپیماهای دشمن را سرنگون ساخته و خلبانی به‌نام علی بدر یوسف الشیبانی به اسارت در می‌آید.

روز هیجدهم اردیبهشت 2 سورتی پرواز هواپیمای «اف-4یی» از پایگاه سوم همدان مأمور به دزفول قرارگاه دشمن را در جفیر بمباران و 9768 پوند مهمات بر دشمن فرو ریخته شد.

8 فروند هواپیمای «اف-5یی»از پایگاه چهارم شكاری دزفول نیروهای ارتش عراق را در محور طلایه ـ نشوه و جنوب غرب جفیر بمباران كه در این عملیات 26400 پوند مهمات علیه دشمن فرو ریخته شد.

یك فروند هواپیمای گردان 11 شكاری شناسایی مهرآباد تهران نیز یك سورتی پرواز عكسبرداری هوایی از گسترش و فعالیت‌های نیروهای زمینی ارتش عراق در جنوب سوسنگرد تا خرمشهر انجام داده و در لحظات آخر عكسبرداری در هنگام بازگشت هدف موشك هواپیماهای میراژ عراق قرار گرفته كه خلبان، هواپیما را در پایگاه امیدیه فرود می‌آورد.

در 18/2/61 حدود 6000 نفر از نیروهای مردمی توسط هواپیماهای غول پیكر جمبوجت نیروی هوایی از مشهد به امیدیه ترابری گردید.

در ساعت 1112 همین روز (18/2/61) یك فروند هواپیمای «اف-4یی» در عملیات بمباران دشمن در جفیر هدف موشك هواپیماهای جنگنده میراژ قرار گرفت و سقوط كرد. خلبانان آن سروان ذوالفقاری و ستوان‌یكم اعظمی بودند كه به اسارت دشمن درآمدند.

در این روز تعداد 1239 نفر مجروح و 156 نفر مأمور از منطقه عملیاتی توسط هواپیماها تخلیه و 29 پالت بار شامل مهمات دارو و برانكار و تجهیزات سپاه به منطقه ترابری هوایی می‌شود.

دستور داده شد یك سایت «هاوك» جدید در مختصات تقریبی 3043 شمالی و 4828 شرقی برای دفاع موشكی صحنه نبرد احداث شود. ابتدا این سایت با نام هومن و بعد با نام بدر در گرمدشت تشكیل شد.

روز نوزدهم اردیبهشت فرا رسید. در حالی كه نهاجا حدود بیست و چهار روز بود كه در جنگ بی‌امانی با نیروی زمینی و هوایی دشمن بسر می‌برد. در این روز در ساعت 11:21 در شمال خرمشهر یك فروند هواپیمای دشمن هدف موشك فنیكس هواپیمای «اف-14» با معرف «نیكو-4» قرار گرفته و سرنگون می‌شود. در ساعت 15:23 نیز یك فروند دیگر از هواپیماهای جنگنده دشمن در شمال آبادان توسط شلیك موشك هاوك از سایت «تبوك» سرنگون گردید.

تعداد 1078 نفر مجروح و 323 نفر مأمور 120000 پوند بار شامل مهمات و خون و برانكار به منطقه عملیاتی ترابری و یا به خارج از منطقه ترابری هوایی انجام می‌شود.

قرار شد 3 فروند از هواپیماهای «اف-4» كه از پایگاه سوم شكاری به دزفول مأمور بودند، به پایگاه پنجم گسترش یابند.

بدین ترتیب عملیات بیت‌المقدس در بخش مقدماتی خود با موفقیت‌های بسیار درخشان به پیشروی مورد نظر در طرح نایل آمد. به علت این كه نیروهای لشكر پنجم مكانیزه و لشكر ششم زرهی ارتش عراق در حال فرار و عقب نشینی بوده و جای ثابتی نداشتند. درخواستهای بمباران هوایی دشمن كاسته شد و تنها دفاع هوایی ضرورت خاصی پیدا كرده بود.

در روز بیست و یكم اردیبهشت 61 هواپیمای «اف-14» با معرف «ترازوی-4» با شلیك یك فروند موشك فنیكس هواپیمای جنگنده عراقی را بر فراز ایستگاه حسینه سرنگون می‌سازد.

سایت موشكی زمین به‌هوای تبوك نیز در ساعت‌های 13:05، 14:24، 14:27 و 14:32 چهار تیر موشك «هاوك» علیه هواپیماهای دشمن شلیك می‌كند و چهار فروند هواپیمای دشمن را سرنگون می‌سازد.

در روز بیست و دوم اردیبهشت در ساعت 0653 هواپیمای «اف-14» با معرف «كتایون-1» هواپیمای دشمن را رهگیری و با شلیك یك فروند موشك فنیكس آنرا بر فراز غرب كارون در برابر قرارگاه فتح سرنگون می‌سازد.

در ساعت 08:11 و در موقعیت قبلی یك فروند دیگر از جنگنده‌های دشمن با شلیك موشك فنیكس هواپیمای كتایون سرنگون و بقیه متواری گردیدند.

در ساعت 11:59 یك فروند دیگر از هواپیماهای دشمن بر فراز شلمچه توسط هواپیماهای «اف-14» با معرف «كتایون-3» و شلیك یك تیر موشك فنیكس سرنگون گردید.

در ساعت 17:20 هواپیماهای «اف-4» پایگاه ششم شكاری با معرف كتایون-23 یك فروند هواپیمای دشمن را در 20 مایلی شمال‌شرق خرمشهر با شلیك موشك اسپارو مورد اصابت قرار می‌دهد و سرنگون می‌سازد.

در بیست و سوم اردیبهشت، در ساعت 14:15 یك فروند جنگنده دشمن برفراز لشكر16 زرهی هدف موشك فنیكس هواپیماهای“ اف-14” با معرف“ آزادی” قرار گرفت و سرنگون شد.

در بیست و چهارم اردیبهشت توسط هواپیماهای ترابری نهاجا تعداد 73 نفر مجروح و 149 نفر مأمور از منطقه نبرد به فرودگاههای كشور ترابری شدند و 6 پالت بار به همراه دو جعبه قطعات یدكی به منطقه حمل گردید.

در روز 25/2/61 هواپیمای“ آراف-4یی” با معرف شبح برفراز هویزه تا آبادان به پرواز درآمد و توسط جنگنده‌های میراژ دشمن رهگیری و تعقیب شد. اما در جنگ‌وگریز با هواپیماهای اف-14مأمور دفاع هوایی دستور رزمی “ ناصر” سرانجام عكس هوایی تهیه و خلبانان هواپیمای شناسایی موفق به انجام مأموریت شده و به پایگاه خود بازگشتند.

سایت پدافندی تبوك در ساعت 12:35 دو فروند موشك هاوك را شلیك و یكفروند هواپیمای جنگنده دشمن را برفراز خرمشهر سرنگون ساختند.

در روز 26/2/61 نیز دو فروند هواپیمای دشمن برفراز منطقه عملیاتی قرارگاه نصر در ساعات 08:05 و 12:03 توسط یگان موشكی زمین به هوای“ هاوك” هدف قرار گرفته و سرنگون شدند.

روز 27/2/61 تعداد 139 نفر مجروح از منطقه عملیاتی به خارج از خوزستان ترابری هوایی شدند. در ضمن تعداد 555 نفر مأمور و 73000 پوند مهمات و 4 عراده توپ اورلیكن و یكدستگاه مولد برق و 3 پالت بار شامل دارو و برانكارد به منطقه عملیاتی ترابری شدند.

پیشرفت نیروی زمینی ایران بسیار چشمگیر شده بود. بطوری كه دشمن تلاش داشت تا نیروهای خود را از مهلكه به در برده و پلی بر روی رودخانه اروند بنا نهاد تا عقب نشینی نیروهای زرهی و مكانیزه خود را حتی المقدور سهولت بخشد. این پل به طول 500 متر و از چهار قطعه تشكیل شده بود.

در روز 28/2/61 سایت تبوك گزارش داد كه در درگیری امروز تعداد 4 فروند از هواپیماهای دشمن را سرنگون ساخته كه هر چهار فروند در شمال آبادان و خرمشهر ساقط شده‌اند.

در همین روز یك فروند هواپیمای“ بوئینگ-707” در اختیار وزارت امور خارجه و مسئولین جنگ قرار داده شد تا سفرا و وابستگان نظامی را به اهواز ترابری نموده تا از نزدیك سرزمینهای آزاد شده را با چشم ببینند.

در همین روز سایت موشكی هاوك “تبوك” تعداد 4 فروند دیگر از هواپیماهای دشمن را هدف قرار داده و سرنگون ساخت همچنین سایت هاوك “ خیبر ”نیز یك فروند دیگر از هواپیماهای دشمن را ساقط نمود.

در این روز تعداد 106 نفر مجروح و 129 نفر مأمور توسط هواپیماهای ترابری نهاجا از منطقه نبرد تخلیه شده و 35 پالت بار و 2 دستگاه رادار و ژنراتور برق و ایركاندیشن به منطقه عملیاتی بیت المقدس ترابری و یا از آنجا خارج گردید.

در مورخه 30/2/61 یك سورتی پرواز شناسایی و عكسبرداری هوایی از اوضاع جبهه‌ی بیت المقدس توسط فانتوم شناسایی انجام گردید.

در روز 31/2/61 تعداد 183 نفر مجروح و 117 نفر مأمور از منطقه اهواز به خارج از استان خوزستان ترابری گردید.

در همین روز 3 فروند از هواپیماهای دشمن كه سعی در برقراری آتش پشتیبانی داشته تا نیروهای زمینی خود را زیر پوشش این آتش به آن سوی مرزها تخلیه كنند، توسط سایت تبوك هدف قرار گرفتند و سرنگون گردیدند.

در این روز 179 نفر مجروح و 625 نفر مأمور به خارج از استان خوزستان ترابری گردید و 61000 پوند مهمات به منطقه ترابری گردید.

در روز سوم خرداد نیز 3 فروند دیگر از هواپیماهای دشمن توسط سایت تبوك هدف قرارگرفتند و سرنگون شدند.

در همین روز 808 نفر مجروح و 624 نفر مأمور و 4 پالت بار و 13500 پوند بار توسط هواپیماهای ترابری نهاجا ترابری گردید.

و سرانجام دشمن در آخرین تلاشهای خود در آستانه ورود رزمندگان ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران و نیروهای مردمی به شهر خرمشهر، پالایشگاه گاز مایع ماهشهر را با دو فروند هواپیمای جنگنده بمب افكن خود مورد حمله هوایی قرار داد كه خساراتی را به بار آورد. در ضمن یك فروند دیگر از هواپیماهای دشمن سرنگون گردید.

در روز چهارم خرداد نیز سایت تبوك 4 فروند دیگر از هواپیماهای دشمن را سرنگون ساخت و خرمشهر آزاد گردید.

آمار پیروزی ها

در این عملیات(بیت المقدس) با كار مشتـرك و گروهی فرماندهی پدافند هوایی و یگانهای عملیاتی پروازی مندرج در دستور رزمی“ شبح-3” تعداد 931 سورتی پرواز مراقبت مسلحانه و اسكرامبل توسط خلبانان هواپیماهای اف-14 “ اف-4” و    “ اف-5” انجام گردید.

در طول عملیات 130 سورتی پرواز بمباران هوایی توسط خلبانان هواپیماهای“ اف-4” و “ اف-5” انجام گردید كه در مجموع 387672 پوند مهمات جنگی هوایی معادل 200 تن بر دشمن فرو ریخته شد. اگر مهمات مخصوص مانند موشكهای فنیكس ، اسپارو ، سایدویندر و هاوك و گلوله های توپخانه ضد هوایی را به این تناژ بمب اضافه كنیم، بیش از دو برابر این مقدار خواهد شد.

در این عملیات 22 سورتی پرواز عكسبرداری هوایی انجام گردید كه رقم بسیار بالایی بود. این تعداد در هیچ عملیات مشترك دیگری تكرار نشد.

میزان 2494 سورتـی پـرواز ترابـری هوایـی از سوخترسانـی در هوا تا حمل مجروح و آوردن نیرو از اقصی نقاط ایران به فرودگاه اهواز ، امیدیه و دزفول و پروازهای ارتباطی و انتقال و جابجایی فرماندهان و مدیران و شناسایی الكترونیكی و غیره انجام گردید كه در عملیات مشترك گذشته بی سابقه بود.

در این عملیات تنها بیش از 000/10 نفر مجروح از فرودگاههای اهواز ، امیدیه و دزفول توسط هواپیماهای ترابری نهاجا به شهرستانهایی كه آمادگی پذیرش بیماران و مجروحان را داشتند، تخلیه گردید.

در این عملیات(بیت المقدس) بیش از 55 فروند از هواپیماهای دشمن هدف آتشبارهای موشكی صحنه نبرد( موشكهای فنیكس، اسپارو، ساید وایندر، هواپیماهای جنگنده رهگیر و موشكهای هاوك سایتهای موشكی تبوك و خیبر قرار گرفتند و منهدم شدند)

ضایعات و تلفات خودی

تعداد4 فروند هواپیمای جنگنده بمب افكن اف-4 توسط دفاع هوایی دشمن در منطقه نبرد هدف قرار گرفته و سرنگون شدند وسه فروند دیگر آسیب دیدندوبه زحمت خود را به پایگاه هوایی دزفول و امیدیه‌رسانده‌و فرود آمدند.

سروان خلبان فریدون خطیبی و ستوان منصور شورچه هواپیمای “ اف-4”  آسیب دیده را اضطراری ترك كرده و توسط تیم جستجو و نجات پیدا شدند و به پایگاه هوایی دزفول برده شدند.

سروان خلبان منوچهر روادگر فرمانده گردان61 شكاری به همراه ستوانیكم خلبان جهانگیر انقطاع هواپیمای آسیب دیده “ اف-4” را ترك كردند. سروان روادگر به اسارت درآمد و ستوان انقطاع شهید گردید.

سروان خلبان حسن طالب مهر و ستوانیكم خلبان علی امجدیان هواپیمای خود را ترك كرده كه هردو با گلوله‌های سربازان زمینی به شهادت رسیدند.

سروان ذوالفقاری و ستوان محمد علی اعظمی هواپیمای آسیب دیده“ اف-4” را ترك كرده كه هردو خلبان به اسارت دشمن درآمدند.

خلبانان اسیر شده ازدشمن در این عملیات

الف. سروان خلبان خلیل ابراهیم محمود كنه

ب . ستوانیكم خلبان علی بدر یوسف الشیبانی

ج . ستوانیكم خلبان محمود غنام محمد ازویعی

د . ستوانیكم خلبان سمیر محمود جاسم المسیاح

این بود خلاصه‌ای از عملیات مشترك“بیت المقدس” كه دستور رزمی هوایی آن با نام“ شبح-3” به اجرا درآمد.

 

منبع: نیروی هوایی در دفاع مقدس، نمکی، علیرضا،1392، ایران سبز، تهران، چاپ دوم

 


(1)  این استان پس از چندی گذشته از جنگ استان العماره نامیده شد.

(1) از كتاب تحلیل عمیات بیت المقدس نوشته سرتیپ ستاد نصرت الله معین وزیری 

  (1) فلج هوایی

 

0 دیدگاه کاراکتر باقی مانده